12 noyabr – Konstitusiya Günü: suveren Azərbaycanın hüquqi və siyasi qürur günü
Tarix: 12-11-2026 | Saat: 16:02
Bölmə:Siyasət | çapa göndər
12 Noyabr – Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Günü müstəqil dövlətçiliyimizin tarixində mühüm əhəmiyyət daşıyan əlamətdar günlərdən biridir. Konstitusiya dövlətin hüquqi əsaslarını, idarəetmə prinsiplərini, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarını müəyyən edən ali qanun olmaqla yanaşı, cəmiyyətin demokratik inkişafının və hüquqi dövlət quruculuğunun əsas təminatıdır.
Azərbaycanın müasir tarixində Konstitusiyanın qəbul edilməsi müstəqilliyimizin möhkəmləndirilməsi istiqamətində atılmış ən mühüm addımlardan biri olmuşdur.
1995-ci il noyabrın 12-də ümumxalq səsverməsi, yəni, referendum yolu ilə müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk Konstitusiyasının qəbul edilməsi ölkəmizin siyasi və hüquqi inkişafında yeni mərhələnin əsasını qoydu. Bu tarixi hadisə Azərbaycanın müstəqilliyinin yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, möhkəm hüquqi və institusional əsaslarla təmin olunması baxımından müstəsna əhəmiyyət daşıyırdı. Konstitusiyanın qəbul edilməsi ilə xalqımız öz gələcəyini, dövlət idarəçiliyinin əsas prinsiplərini və cəmiyyətin inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirmək iradəsini bir daha nümayiş etdirdi. Bu mənada Konstitusiya sadəcə hüquqi normalar toplusu deyil, Azərbaycan xalqının müstəqil yaşamaq, öz taleyinə sahib çıxmaq və güclü dövlət qurmaq əzminin ifadəsidir.
Azərbaycanın müstəqil Konstitusiyasının hazırlanması və qəbul edilməsi Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bilavasitə bağlıdır. Müstəqilliyimizin ilk illərində ölkədə hökm sürən siyasi qeyri-sabitlik, idarəetmə böhranı və dövlət institutlarının zəifliyi yeni konstitusion əsasların yaradılmasını zəruri edirdi. 1993-cü ildə Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkədə sabitliyin bərpası, dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi və hüquqi islahatların həyata keçirilməsi istiqamətində ardıcıl addımlar atıldı. 1995-ci ildə qəbul edilən Konstitusiya da məhz bu dövlət quruculuğu siyasətinin mühüm nəticələrindən biri oldu. Ümummilli Liderin rəhbərliyi ilə hazırlanan Əsas Qanun Azərbaycanı demokratik, hüquqi, dünyəvi və unitar respublika kimi təsbit etdi, hakimiyyətin bölünməsi prinsipini müəyyənləşdirdi və insan hüquq və azadlıqlarının təminatını dövlətin ali məqsədi səviyyəsinə yüksəltdi.
Konstitusiyamızın ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri dövlət hakimiyyətinin yeganə mənbəyinin Azərbaycan xalqı olduğunu təsbit etməsidir. Bu prinsip müasir dövlət idarəçiliyinin mahiyyətini müəyyən edən fundamental hüquqi və siyasi yanaşmadır. Çünki dövlətin legitimliyi, onun qəbul etdiyi qərarların hüquqi əsası və idarəetmə institutlarının fəaliyyəti məhz xalqın suveren iradəsinə söykənir. Konstitusiya qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyətlərinin səlahiyyətlərini müəyyənləşdirməklə dövlət idarəçiliyində hüquqi çərçivə formalaşdırır. Eyni zamanda, vətəndaşların hüquqlarının qorunması, qanun qarşısında bərabərlik, mülkiyyət hüququ, seçki hüququ və digər fundamental azadlıqların konstitusion təminatı dövlətlə vətəndaş arasındakı münasibətlərin əsasını təşkil edir. Bu baxımdan Konstitusiyanın gücü yalnız onun müddəalarında deyil, həmin prinsiplərin gündəlik dövlət idarəçiliyində və ictimai münasibətlərdə nə dərəcədə həyata keçirilməsində özünü göstərir.
Ötən 31 il ərzində Azərbaycan Konstitusiyası ölkənin siyasi, iqtisadi və institusional inkişafını müşayiət edən mühüm hüquqi sənəd olaraq öz əhəmiyyətini qoruyub saxlayıb. 2002, 2009 və 2016-cı illərdə keçirilmiş referendumlar nəticəsində Əsas Qanuna dəyişikliklər edilməsi dövlət idarəçiliyinin inkişafı və yeni ictimai-siyasi reallıqlara uyğunlaşdırılması istiqamətində atılmış addımlar kimi təqdim olunub. Xüsusilə dövlət institutlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, idarəetmə mexanizmlərinin yenilənməsi və vətəndaşların hüquqi təminatları ilə bağlı məsələlər konstitusion inkişafın əsas istiqamətlərindən olub. Bununla yanaşı, hər bir konstitusion islahatın əhəmiyyəti onun dövlət institutlarının hesabatlılığına, hüququn aliliyinə və vətəndaşların dövlətə etimadına verdiyi real töhfə ilə ölçülməlidir. Müasir dövrdə güclü dövlət anlayışı yalnız siyasi və iqtisadi imkanlarla deyil, həm də qanunların işləkliyi, hüquqi müəyyənlik və səmərəli idarəetmə ilə xarakterizə olunur.
Azərbaycanın 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Qələbə və 2023-cü ildə bütün əraziləri üzərində suverenliyini bərpa etməsi Konstitusiyada təsbit olunmuş dövlət müstəqilliyi, suverenlik və ərazi bütövlüyü prinsiplərinin siyasi və tarixi əhəmiyyətini daha da artırdı. Uzun illər ərzində ərazilərinin bir hissəsi işğal altında olan Azərbaycan bu gün öz suveren hüquqlarını bütün ölkə ərazisində həyata keçirir. Bu, təkcə hərbi-siyasi uğur deyil, həm də konstitusion dövlətçiliyimizin bütövlüyünün təmin olunması baxımından mühüm tarixi nailiyyətdir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əldə edilmiş bu nəticələr Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyini möhkəmləndirməklə yanaşı, ölkə daxilində dövlət quruculuğunun yeni vəzifələrini də müəyyənləşdirib. Artıq işğaldan azad edilmiş ərazilərdə idarəetmə institutlarının formalaşdırılması, vətəndaşların təhlükəsiz qayıdışının təmin edilməsi, infrastrukturun bərpası və hüquqi münasibətlərin tam şəkildə təşkili konstitusion prinsiplərin praktik müstəvidə həyata keçirilməsinin mühüm istiqamətləridir.
Bu gün Konstitusiya Gününü qeyd edərkən yalnız 31 il əvvəl baş vermiş tarixi hadisəni xatırlamır, eyni zamanda Azərbaycanın keçdiyi dövlətçilik yolunu və qarşıda duran strateji vəzifələri də dəyərləndiririk. Müasir dünyada siyasi qeyri-sabitliyin, beynəlxalq hüquqa münasibətdə ikili standartların və geosiyasi qarşıdurmaların artdığı bir şəraitdə müstəqil dövlətçiliyin qorunması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan üçün əsas prioritetlərdən biri güclü dövlət institutlarının, hüquqi dövlət prinsiplərinin və milli suverenliyin bir-birini tamamlayan şəkildə inkişaf etdirilməsidir. Çünki Konstitusiya yalnız dövlət hakimiyyətinin təşkili haqqında sənəd deyil, həm də dövlətin vətəndaş qarşısında məsuliyyətini müəyyən edən ali hüquqi təminatdır. 12 Noyabr – Konstitusiya Günü Azərbaycan xalqının müstəqillik tarixini, dövlətçilik iradəsini və hüquqi dövlət quruculuğu sahəsində əldə etdiyi nailiyyətləri bir daha xatırladan əlamətdar gündür. Bu tarix həm də Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müstəqil Azərbaycan dövlətinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi tarixi missiyanın əhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Konstitusiyamız müstəqil dövlətçiliyimizin hüquqi dayağı, milli birliyimizin və gələcəyə inamımızın təməlidir!
Saleh Məhərrəmov,
Yeni Azərbaycan Partiyası Oğuz rayon təşkilatının sədri
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 12-11-2026 | Saat: 16:02
Bölmə:Siyasət | çapa göndər
12 Noyabr – Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Günü müstəqil dövlətçiliyimizin tarixində mühüm əhəmiyyət daşıyan əlamətdar günlərdən biridir. Konstitusiya dövlətin hüquqi əsaslarını, idarəetmə prinsiplərini, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarını müəyyən edən ali qanun olmaqla yanaşı, cəmiyyətin demokratik inkişafının və hüquqi dövlət quruculuğunun əsas təminatıdır.
Azərbaycanın müasir tarixində Konstitusiyanın qəbul edilməsi müstəqilliyimizin möhkəmləndirilməsi istiqamətində atılmış ən mühüm addımlardan biri olmuşdur.
1995-ci il noyabrın 12-də ümumxalq səsverməsi, yəni, referendum yolu ilə müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk Konstitusiyasının qəbul edilməsi ölkəmizin siyasi və hüquqi inkişafında yeni mərhələnin əsasını qoydu. Bu tarixi hadisə Azərbaycanın müstəqilliyinin yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, möhkəm hüquqi və institusional əsaslarla təmin olunması baxımından müstəsna əhəmiyyət daşıyırdı. Konstitusiyanın qəbul edilməsi ilə xalqımız öz gələcəyini, dövlət idarəçiliyinin əsas prinsiplərini və cəmiyyətin inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirmək iradəsini bir daha nümayiş etdirdi. Bu mənada Konstitusiya sadəcə hüquqi normalar toplusu deyil, Azərbaycan xalqının müstəqil yaşamaq, öz taleyinə sahib çıxmaq və güclü dövlət qurmaq əzminin ifadəsidir.
Azərbaycanın müstəqil Konstitusiyasının hazırlanması və qəbul edilməsi Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bilavasitə bağlıdır. Müstəqilliyimizin ilk illərində ölkədə hökm sürən siyasi qeyri-sabitlik, idarəetmə böhranı və dövlət institutlarının zəifliyi yeni konstitusion əsasların yaradılmasını zəruri edirdi. 1993-cü ildə Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkədə sabitliyin bərpası, dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi və hüquqi islahatların həyata keçirilməsi istiqamətində ardıcıl addımlar atıldı. 1995-ci ildə qəbul edilən Konstitusiya da məhz bu dövlət quruculuğu siyasətinin mühüm nəticələrindən biri oldu. Ümummilli Liderin rəhbərliyi ilə hazırlanan Əsas Qanun Azərbaycanı demokratik, hüquqi, dünyəvi və unitar respublika kimi təsbit etdi, hakimiyyətin bölünməsi prinsipini müəyyənləşdirdi və insan hüquq və azadlıqlarının təminatını dövlətin ali məqsədi səviyyəsinə yüksəltdi.
Konstitusiyamızın ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri dövlət hakimiyyətinin yeganə mənbəyinin Azərbaycan xalqı olduğunu təsbit etməsidir. Bu prinsip müasir dövlət idarəçiliyinin mahiyyətini müəyyən edən fundamental hüquqi və siyasi yanaşmadır. Çünki dövlətin legitimliyi, onun qəbul etdiyi qərarların hüquqi əsası və idarəetmə institutlarının fəaliyyəti məhz xalqın suveren iradəsinə söykənir. Konstitusiya qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyətlərinin səlahiyyətlərini müəyyənləşdirməklə dövlət idarəçiliyində hüquqi çərçivə formalaşdırır. Eyni zamanda, vətəndaşların hüquqlarının qorunması, qanun qarşısında bərabərlik, mülkiyyət hüququ, seçki hüququ və digər fundamental azadlıqların konstitusion təminatı dövlətlə vətəndaş arasındakı münasibətlərin əsasını təşkil edir. Bu baxımdan Konstitusiyanın gücü yalnız onun müddəalarında deyil, həmin prinsiplərin gündəlik dövlət idarəçiliyində və ictimai münasibətlərdə nə dərəcədə həyata keçirilməsində özünü göstərir.
Ötən 31 il ərzində Azərbaycan Konstitusiyası ölkənin siyasi, iqtisadi və institusional inkişafını müşayiət edən mühüm hüquqi sənəd olaraq öz əhəmiyyətini qoruyub saxlayıb. 2002, 2009 və 2016-cı illərdə keçirilmiş referendumlar nəticəsində Əsas Qanuna dəyişikliklər edilməsi dövlət idarəçiliyinin inkişafı və yeni ictimai-siyasi reallıqlara uyğunlaşdırılması istiqamətində atılmış addımlar kimi təqdim olunub. Xüsusilə dövlət institutlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, idarəetmə mexanizmlərinin yenilənməsi və vətəndaşların hüquqi təminatları ilə bağlı məsələlər konstitusion inkişafın əsas istiqamətlərindən olub. Bununla yanaşı, hər bir konstitusion islahatın əhəmiyyəti onun dövlət institutlarının hesabatlılığına, hüququn aliliyinə və vətəndaşların dövlətə etimadına verdiyi real töhfə ilə ölçülməlidir. Müasir dövrdə güclü dövlət anlayışı yalnız siyasi və iqtisadi imkanlarla deyil, həm də qanunların işləkliyi, hüquqi müəyyənlik və səmərəli idarəetmə ilə xarakterizə olunur.
Azərbaycanın 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Qələbə və 2023-cü ildə bütün əraziləri üzərində suverenliyini bərpa etməsi Konstitusiyada təsbit olunmuş dövlət müstəqilliyi, suverenlik və ərazi bütövlüyü prinsiplərinin siyasi və tarixi əhəmiyyətini daha da artırdı. Uzun illər ərzində ərazilərinin bir hissəsi işğal altında olan Azərbaycan bu gün öz suveren hüquqlarını bütün ölkə ərazisində həyata keçirir. Bu, təkcə hərbi-siyasi uğur deyil, həm də konstitusion dövlətçiliyimizin bütövlüyünün təmin olunması baxımından mühüm tarixi nailiyyətdir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əldə edilmiş bu nəticələr Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyini möhkəmləndirməklə yanaşı, ölkə daxilində dövlət quruculuğunun yeni vəzifələrini də müəyyənləşdirib. Artıq işğaldan azad edilmiş ərazilərdə idarəetmə institutlarının formalaşdırılması, vətəndaşların təhlükəsiz qayıdışının təmin edilməsi, infrastrukturun bərpası və hüquqi münasibətlərin tam şəkildə təşkili konstitusion prinsiplərin praktik müstəvidə həyata keçirilməsinin mühüm istiqamətləridir.
Bu gün Konstitusiya Gününü qeyd edərkən yalnız 31 il əvvəl baş vermiş tarixi hadisəni xatırlamır, eyni zamanda Azərbaycanın keçdiyi dövlətçilik yolunu və qarşıda duran strateji vəzifələri də dəyərləndiririk. Müasir dünyada siyasi qeyri-sabitliyin, beynəlxalq hüquqa münasibətdə ikili standartların və geosiyasi qarşıdurmaların artdığı bir şəraitdə müstəqil dövlətçiliyin qorunması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan üçün əsas prioritetlərdən biri güclü dövlət institutlarının, hüquqi dövlət prinsiplərinin və milli suverenliyin bir-birini tamamlayan şəkildə inkişaf etdirilməsidir. Çünki Konstitusiya yalnız dövlət hakimiyyətinin təşkili haqqında sənəd deyil, həm də dövlətin vətəndaş qarşısında məsuliyyətini müəyyən edən ali hüquqi təminatdır. 12 Noyabr – Konstitusiya Günü Azərbaycan xalqının müstəqillik tarixini, dövlətçilik iradəsini və hüquqi dövlət quruculuğu sahəsində əldə etdiyi nailiyyətləri bir daha xatırladan əlamətdar gündür. Bu tarix həm də Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müstəqil Azərbaycan dövlətinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi tarixi missiyanın əhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Konstitusiyamız müstəqil dövlətçiliyimizin hüquqi dayağı, milli birliyimizin və gələcəyə inamımızın təməlidir!
Saleh Məhərrəmov,
Yeni Azərbaycan Partiyası Oğuz rayon təşkilatının sədri
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
12-11-2026
