Mobil versiya
Rusiyanın mümkün “Pirr qələbəsi”: Müharibənin sonu Moskva üçün nə vəd edir? – SİYASİ TƏHLİL
Tarix: 17-11-2026 | Saat: 19:00
Bölmə:Özəl | çapa göndər

Rusiyanın mümkün “Pirr qələbəsi”: Müharibənin sonu Moskva üçün nə vəd edir? – SİYASİ TƏHLİL



Rusiya-Ukrayna müharibəsinin gələcəyi ilə bağlı müzakirələr yeni mərhələyə keçir. Moskvanın siyasi dairələrində mümkün qələbə ssenarilərinə hazırlıq görüldüyü barədə məlumatlar yayılır. Lakin əsas sual dəyişmir: Rusiya hərbi məqsədlərinin bir hissəsinə nail olsa belə, uzunmüddətli müharibənin siyasi, iqtisadi və insan itkiləri bu nəticəni hansı dərəcədə əhəmiyyətli edəcək?

Rusiyanın hakim “Vahid Rusiya” partiyasının nümayəndələrinə müharibədən sonrakı dövrə hazırlaşmaq barədə göstərişlər verildiyi iddia olunur. “Vedomosti” nəşrinin məlumatına görə, Prezident Administrasiyası rəsmilərinin iştirak etdiyi seminarda deputatlarla mümkün qələbə ssenariləri və döyüş iştirakçılarının kütləvi şəkildə cəmiyyətə qayıtması məsələləri müzakirə edilib.

Seminarda Prezident Administrasiyası rəhbərinin birinci müavini Sergey Kiriyenkonun da iştirak etdiyi bildirilir.

Bununla yanaşı, hakim partiya nümayəndələrinə hərbi əməliyyatların hələ başa çatmadığı və siyasi fəaliyyətin müharibə şəraitinin tələblərinə uyğun davam etdirilməli olduğu xatırladılıb.

Kreml mümkün nəticəni necə təqdim etməyə hazırlaşır?

“Dosye” Mərkəzinin yaydığı məlumatlarda Rusiya hakimiyyətinin müharibənin yekunlarını ictimaiyyətə qələbə kimi təqdim etmək üçün müxtəlif informasiya ssenariləri üzərində işlədiyi iddia olunur.

Bu yanaşmada əsas diqqətin Donbas üzərində nəzarət məsələsinə yönəldildiyi, Kiyevin ələ keçirilməsinin isə ilkin hərbi məqsəd kimi təqdim olunmamasının nəzərdə tutulduğu bildirilir.

Belə bir ssenari Moskvanın müharibənin nəticələrini yalnız hərbi vəziyyətə görə deyil, daxili ictimai rəy və siyasi sabitlik baxımından da qiymətləndirdiyini göstərə bilər.

Lakin bu məlumatlar rəsmi şəkildə təsdiqlənmiş qərarlar deyil. Kremlin müharibədən sonrakı siyasi kommunikasiya strategiyasının konkret məzmunu barədə qəti nəticə çıxarmaq mümkün deyil.

Sülh danışıqlarında maksimalist tələblər

Qərb mediasında yayılan məlumatlara əsasən, noyabrın 10–11-də Əbu-Dabidə keçirilmiş danışıqlarda Rusiya nümayəndələrinin əvvəlki genişmiqyaslı təhlükəsizlik tələblərini yenidən gündəmə gətirdiyi iddia olunur.

Bunların sırasında NATO-nun hərbi mövcudluğunun 1997-ci ildəki vəziyyətə qaytarılması tələbinin də yer aldığı bildirilir.

Rusiya nümayəndə heyətinin rəhbəri Vladimir Medinskiyə aid edilən açıqlamalarda Moskvanın öz şərtlərinə uyğun sülh razılaşmasına üstünlük verdiyi vurğulanır.

Bu mövqe ilə bağlı əsas ziddiyyət ondan ibarətdir ki, tərəflər müharibənin dayandırılmasını müzakirə etsələr də, təhlükəsizlik təminatları, ərazi məsələləri və gələcək siyasi münasibətlər üzrə yanaşmaları fərqlənir.

Ukrayna öz suverenliyinin və təhlükəsizliyinin təmin olunmasını əsas şərtlərdən biri hesab edir. Rusiya isə NATO-nun genişlənməsi və regional təhlükəsizlik arxitekturası ilə bağlı tələblərini ön plana çıxarır.

Belə şəraitdə danışıqların nəticəsi yalnız döyüş meydanındakı vəziyyətdən deyil, tərəflərin hansı məsələlərdə razılığa gələ bilməsindən də asılıdır.

“Pirr qələbəsi” nə deməkdir?

Siyasi təhlillərdə Rusiyanın mümkün hərbi nəticələri bəzən “Pirr qələbəsi” anlayışı ilə müqayisə olunur.

Bu ifadə qədim dövrdə Epir hökmdarı Pirrin böyük itkilər bahasına qazandığı hərbi qələbələrlə əlaqələndirilir. Müasir mənada isə qələbənin əldə olunmasına baxmayaraq, bunun üçün ödənilən bədəl nəticənin faydasını ciddi şəkildə azaltması vəziyyətini təsvir edir.

Rusiya-Ukrayna müharibəsinə münasibətdə bu anlayışın işlədilməsi Moskvanın mümkün ərazi və ya hərbi nailiyyətlərinin uzunmüddətli iqtisadi, demoqrafik və diplomatik nəticələrlə müqayisəsinə əsaslanır.

Müharibə Rusiyanın dövlət xərclərinin strukturuna, beynəlxalq ticarət əlaqələrinə, investisiya imkanlarına və Qərb ölkələri ilə münasibətlərinə ciddi təsir göstərib.

Digər tərəfdən, Rusiya iqtisadiyyatı müharibə şəraitinə uyğunlaşmaq üçün hərbi istehsalı genişləndirib və bəzi xarici ticarət istiqamətlərini dəyişdirib.

Buna görə də mümkün qələbənin nəticələrini qiymətləndirərkən yalnız itkiləri deyil, Rusiyanın əldə edə biləcəyi hərbi və siyasi üstünlükləri, onların davamlılığını və müharibədən sonrakı iqtisadi vəziyyəti birlikdə nəzərdən keçirmək lazımdır.

ABŞ və Çinin rolu niyə artır?

Müharibənin uzanması beynəlxalq münasibətlərdə ABŞ və Çinin rolunu da ön plana çıxarıb.

Vaşinqton Ukraynaya dəstək və diplomatik danışıqlar vasitəsilə prosesə təsir göstərməyə çalışır. Pekin isə Rusiya ilə iqtisadi münasibətlərini qorumaqla yanaşı, beynəlxalq müstəvidə diplomatik mövqeyini davam etdirir.

Qərbin sanksiyaları fonunda Rusiyanın Çinlə ticarət əlaqələrinin əhəmiyyəti artıb. Bu vəziyyət Moskva üçün alternativ bazarlar və təchizat imkanları yaratsa da, iqtisadi tərəfdaşlıqda asimmetriya riskləri barədə müzakirələrə də səbəb olub.

Müharibədən sonrakı mərhələdə Rusiyanın beynəlxalq mövqeyini müəyyənləşdirəcək amillərdən biri onun əsas iqtisadi və siyasi tərəfdaşlarla münasibətlərini hansı şərtlərlə davam etdirməsi olacaq.

Tramp və Boris Consondan fərqli yanaşmalar

ABŞ Prezidenti Donald Tramp son açıqlamalarında Vladimir Putinin Ukraynaya qarşı daha sərt hərbi addımlar ata biləcəyini düşündüyünü bildirib.

Trampın sözlərinə görə, Rusiya lideri malik olduğu imkanlardan tam istifadə etmir. Bununla belə, ABŞ Prezidenti Moskvanın hansı əlavə addımları ata biləcəyinə dair konkret nümunə göstərməyib.

Böyük Britaniyanın keçmiş Baş naziri Boris Conson isə fərqli mövqedən çıxış edərək Ukraynanın NATO-ya üzvlüyünü münaqişənin həlli üçün əsas yol kimi təqdim edib.

Bu yanaşmalar müharibənin dayandırılması ilə bağlı Qərb siyasətçiləri arasında da müxtəlif baxışların mövcud olduğunu göstərir.

Bir tərəfdən, diplomatik razılaşma və təhlükəsizlik təminatlarının müzakirəsi aparılır. Digər tərəfdən, Ukraynanın gələcək hərbi-siyasi statusu ilə bağlı fikir ayrılıqları qalır.

Çin görüşləri müharibənin gələcəyinə təsir edə bilərmi?

Yayılan məlumatlarda noyabrın 19-da Çində keçiriləcək Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının tədbirləri çərçivəsində Donald Tramp, Si Cinpin və Vladimir Putin arasında mümkün üçtərəfli görüşdən də bəhs olunur.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio ilə Çinin xarici işlər naziri Vanq Yi arasında liderlərin müzakirə edə biləcəyi məsələlərə dair təmasların olduğu bildirilir.

Bununla belə, üç liderin birgə görüşünün keçirilməsi və Ukrayna məsələsi üzrə konkret razılaşmanın hazırlanması barədə təsdiqlənmiş məlumat yoxdur.

Rusiya-Ukrayna müharibəsinin gələcəyi ilə bağlı istənilən diplomatik təşəbbüsün nəticəsi Kiyevin mövqeyindən və Avropanın təhlükəsizlik maraqlarından da asılıdır.

Ukraynanın suverenliyi, ərazi məsələləri və təhlükəsizlik təminatları üzrə qərarların onun iştirakı olmadan qəbul edilməsi davamlı sülhə nail olunmasını çətinləşdirə bilər.

Müharibədən sonra Rusiyanı nə gözləyir?

Rusiya üçün mümkün hərbi nəticənin siyasi uğura çevrilməsi yalnız döyüşlərin hansı şərtlərlə dayanmasından asılı olmayacaq.

Müharibədən qayıdan hərbçilərin cəmiyyətə inteqrasiyası, iqtisadiyyatın mülki ehtiyaclara uyğunlaşdırılması, dövlət büdcəsinin yükü və xarici iqtisadi əlaqələrin gələcəyi də mühüm məsələlər sırasında olacaq.

Moskvanın mümkün qələbə ssenarilərinə əvvəlcədən hazırlaşması barədə yayılan məlumatlar bu problemlərin siyasi gündəmdə yer tutduğunu göstərir.

Əsas sual Rusiyanın hansı nəticəni qələbə adlandıracağı deyil, həmin nəticənin ölkənin uzunmüddətli təhlükəsizliyinə, iqtisadi inkişafına və beynəlxalq mövqeyinə necə təsir edəcəyidir.

“Pirr qələbəsi” müqayisəsinin nə dərəcədə uyğun olduğunu isə yalnız müharibənin yekun şərtləri, tərəflərin itkiləri və sonrakı illərdə ortaya çıxacaq nəticələr əsasında qiymətləndirmək mümkün olacaq.

Beləliklə, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin sonu ilə bağlı müzakirələrdə hərbi nəticələr qədər onların siyasi və iqtisadi bədəli də əhəmiyyət daşıyır. Müharibənin dayandırılması mümkün olsa belə, onun yaratdığı təhlükəsizlik, humanitar və iqtisadi problemlərin həlli daha uzunmüddətli proses tələb edə bilər.



Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi


Xəbəri paylaş


Digər xəbərlər



Xəbərə şərh yaz
Ad və soyad:*
E-Mail:
Şərhiniz:
Kodu yazın: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
17-11-2026