Manaf Manafov:"Naxçıvan regional və beynəlxalq tranzitin əsas bağlantı nöqtələrindən olacaq"
Tarix: 12-08-2026 | Saat: 14:25
Bölmə:Manşet / Siyasət | çapa göndər
Bu gün Naxçıvan Azərbaycanın yeni inkişaf strategiyasında xüsusi çəkisi getdikcə artan, təhlükəsizlik, enerji, nəqliyyat, sənaye, kənd təsərrüfatı və turizm sahələrində böyük potensiala malik olan mühüm bir region kimi nəzərdən keçirilir. Cənab Prezident İlham Əliyevin avqustun 11-də Naxçıvana səfəri zamanı Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibə də bölgənin qarşısında dayanan yeni inkişaf mərhələsinin siyasi və strateji istiqamətlərini aydın şəkildə göstərdi.
Bu fikirləri aia.az-a açıqlamasında Nərimanov Rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin rəisi, Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü Manaf Manafov deyib.
Fikirlərini davam etdirən hakim partiya təmsilçisi bildirib ki, dövlət başçısının müsahibəsində əsas diqqət çəkən məsələlərdən biri Naxçıvanın gələcək inkişafının ayrı-ayrı layihələr əsasında deyil, vahid və uzunmüddətli dövlət siyasəti çərçivəsində həyata keçirilməsidir. Səsləndirilən fikirlər göstərir ki, qarşıya qoyulan məqsəd yalnız bölgədə mövcud problemlərin aradan qaldırılması deyil. Əsas məqsəd Naxçıvanı təhlükəsizliyi təmin edilmiş, iqtisadi cəhətdən fəal, müasir infrastruktura malik, dayanıqlı və regional proseslərdə daha mühüm rol oynayan bir məkana çevirməkdir. Son illərdə həyata keçirilən tədbirlərin ardıcıllığı da bunu təsdiqləyir. İlk mərhələdə Naxçıvanın təhlükəsizliyinin və müdafiə imkanlarının gücləndirilməsi istiqamətində mühüm işlər görüldü. Bölgənin mürəkkəb geosiyasi mövqeyi nəzərə alınaraq hərbi potensialın artırılması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi. Cənab Prezident müsahibəsində Naxçıvanın hərbi imkanlarının bundan sonra da gücləndiriləcəyini vurğuladı. Bu, tamamilə məntiqli yanaşmadır. Çünki iqtisadi və sosial inkişafın davamlı olması üçün ilk növbədə təhlükəsizlik və sabitlik təmin edilməlidir. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, təhlükəsizlik məsələsi prioritet istiqamət kimi artıq öz həllini tapıb və qarşıda Naxçıvan üçün yeni inkişaf mərhələsi dayanır.
Bu yeni mərhələdə mühüm yer tutan sahələrdən biri enerji təhlükəsizliyidir. Ölkə Prezidentinin müsahibəsində Naxçıvanın enerji təminatı ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər bölgənin gələcəyinə dair geniş və uzaqgörən yanaşmanı ortaya qoyur. Naxçıvanın qaz təminatının tam səviyyəyə çatdırılması, 300 meqavat gücündə yeni istilik elektrik stansiyasının inşasına başlanması, günəş elektrik stansiyalarının yaradılması və bərpa olunan enerji imkanlarının genişləndirilməsi regionun gələcəkdə yalnız enerji istehlak edən ərazi olmayacağını göstərir. Əksinə, Naxçıvanın enerji istehsal edən və perspektivdə enerji ixracına imkan verən mərkəzlərdən birinə çevrilməsi hədəflənir. Hazırda bölgənin generasiya gücü təxminən 200 meqavat olduğu halda, tikintisinə başlanılan yeni istilik elektrik stansiyasının gücü 300 meqavat təşkil edir. Bununla yanaşı, yüzlərlə meqavatlıq günəş elektrik stansiyalarının qurulması üçün müvafiq ərazilər artıq müəyyən edilib. Prezidentin açıqlamasına əsasən, yalnız günəş enerjisi üzrə Naxçıvanda istehsal gücünün 500 meqavatdan başlayaraq gələcəkdə 1000 meqavata qədər yüksəldilməsi mümkündür. Bu göstəricilər sadəcə enerji sahəsindəki planları ifadə etmir, eyni zamanda Naxçıvanın qarşıdakı illərdə əldə edə biləcəyi iqtisadi imkanların miqyasını göstərir. Beləliklə, bölgə enerji təminatından enerji istehsalına, enerji istehsalından isə ixrac potensialının formalaşmasına doğru hərəkət edir. Bu istiqamət Azərbaycanın ümumi enerji siyasəti ilə də uzlaşır. Ölkəmizin enerji təhlükəsizliyi sahəsindəki regional rolu gələcəkdə elektrik enerjisi və yaşıl enerji imkanlarının artırılması hesabına daha da genişlənə bilər. Naxçıvan da bu prosesdə mühüm mövqeyə sahib ola bilər. Lakin Naxçıvanın gələcək inkişaf imkanları enerji ilə məhdudlaşmır. Regionun qarşısında duran ən böyük perspektivlərdən biri nəqliyyat və logistika sahəsi ilə əlaqədardır.
Zəngəzur dəhlizi artıq yalnız nəqliyyat əlaqəsinin yaradılması məqsədi daşıyan layihə deyil. Cənab Prezidentin müsahibəsindəki fikirlər bu layihənin daha geniş strateji çərçivədə qiymətləndirildiyini göstərir. Naxçıvanın Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birbaşa quru əlaqəsinin bərpa olunması ölkənin iqtisadi və nəqliyyat bütövlüyünü gücləndirməklə yanaşı, Azərbaycanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub marşrutlarında mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək. Zəngəzur dəhlizinin əhəmiyyətini artıran əsas məqamlardan biri onun gələcəkdə yalnız avtomobil və dəmir yolu xətti kimi deyil, çoxfunksiyalı kommunikasiya sistemi kimi formalaşdırılmasının mümkünlüyüdür. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, həmin istiqamətdə fiber-optik kabellərin, elektrik xətlərinin və ehtiyac yarandığı halda neft-qaz kəmərlərinin də keçirilməsi mümkündür. Bununla Naxçıvan Azərbaycanın əsas hissəsi ilə nəqliyyat əlaqəsi ilə yanaşı, enerji və rəqəmsal kommunikasiya baxımından da daha sıx inteqrasiya olunacaq. Bu bağlantıların reallaşması Naxçıvanın regional iqtisadi mövqeyini də əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər. Prezidentin açıqladığı göstəricilərə görə, dəmir yolu ilkin mərhələdə 1,5 milyon ton, perspektivdə isə 15 milyon ton yükdaşıma imkanına malik olacaq. Bu, sadəcə nəqliyyat göstəricisi deyil. Belə həcmdə yük dövriyyəsi yeni logistika mərkəzlərinin yaranmasına, xidmət sektorunun böyüməsinə, əlavə iş yerlərinin açılmasına və iqtisadi fəallığın artmasına şərait yaradacaq. Beləliklə, vaxtilə Naxçıvanın inkişafını məhdudlaşdıran coğrafi təcrid amili yeni bağlantıların yaranması ilə onun əsas üstünlüklərindən birinə çevrilə bilər. Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafında fəallığının artması Naxçıvanı da bu geniş sistemin mühüm halqalarından birinə çevirəcək. Bu baxımdan Prezidentin Naxçıvan, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun vahid yanaşma əsasında inkişaf etdirilməsi barədə fikirləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Burada əsas məqsəd yalnız ayrı-ayrı ərazilərin inkişafını təmin etmək deyil, Azərbaycanın bütövlükdə yeni regional inkişaf modelini qurmaqdır.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda tətbiq olunan idarəetmə yanaşmalarının Naxçıvana da uyğunlaşdırılması bu strategiyanın mühüm hissəsidir. Dövlət başçısının bildirdiyi kimi, Naxçıvan Muxtar Respublikasının statusu qorunmaqla idarəçilik sisteminin daha da təkmilləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Bu dəyişikliklərin əsas məqsədi idarəetmənin çevikliyini artırmaq, qərarların daha operativ qəbulunu təmin etmək və inkişaf layihələrinin daha səmərəli həyata keçirilməsinə şərait yaratmaqdır. Bununla Naxçıvan Azərbaycanın ümumi inkişaf proseslərindən kənarda yerləşən ayrıca region kimi deyil, ölkənin iqtisadi və sosial inkişafının fəal iştirakçısı kimi mövqeləndirilir. Sənaye Parkının yaradılması, yeni iş imkanlarının formalaşdırılması, kənd təsərrüfatının inkişafı məqsədilə suvarma sistemlərinin yenilənməsi, avtomobil yollarının yaxşılaşdırılması, rayonlararası nəqliyyat əlaqələrinin müasirləşdirilməsi, sosial obyektlərin inkişaf etdirilməsi, turizm infrastrukturunun genişləndirilməsi və yeni beşulduzlu mehmanxananın tikilməsi bu siyasətin konkret istiqamətlərini təşkil edir.
Bununla yanaşı, Naxçıvanın tarixi və mədəni irsinin qorunması yeni inkişaf konsepsiyasının mühüm mənəvi sütunlarından biri olaraq qalır. Çünki müasir infrastrukturun, sənaye müəssisələrinin və enerji obyektlərinin yaradılması ilə yanaşı, xalqın tarixi yaddaşının qorunması da dövlət siyasətinin ayrılmaz hissəsidir. Möminə xatun məqbərəsinin bərpası, Əcəmi Naxçıvaninin irsinə ehtiram göstərilməsi və digər tarixi abidələrin mühafizəsi istiqamətində görülən tədbirlər sübut edir ki, gələcəyin Naxçıvanı yalnız iqtisadi göstəricilərlə xarakterizə edilməyəcək. Regionun inkişafının əsasında milli kimlik, tarixi irs, mədəniyyət və mənəvi dəyərlər dayanacaq.
Məncə, cənab Prezidentin müsahibəsinin ən mühüm siyasi nəticələrindən biri Naxçıvanın gələcəyinin artıq yalnız regional məsələ kimi qiymətləndirilməməsidir. Naxçıvanın inkişaf perspektivləri Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi, Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat siyasəti, ölkənin regional iqtisadi gücünün artırılması və Türk dünyası ilə əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsi ilə sıx bağlıdır. Bununla yanaşı, Naxçıvanın inkişafı Azərbaycanın yeni geosiyasi şəraitdə iqtisadi və strateji imkanlarını daha geniş coğrafiyaya çıxarmasına da xidmət edəcək.
Naxçıvan hazırda öz inkişaf tarixinin yeni mərhələsinə daxil olur. Bölgənin müdafiə imkanları möhkəmləndirilir, enerji potensialı artırılır, nəqliyyat əlaqələrinin bərpası istiqamətində işlər sürətləndirilir, sənaye və kənd təsərrüfatı üçün yeni imkanlar yaradılır, turizm sektoru inkişaf etdirilir, idarəetmə mexanizmləri müasirləşdirilir. Bütün bu proseslər bir mühüm reallığı ortaya qoyur: Azərbaycan Naxçıvanın gələcəyini yalnız mövcud ehtiyaclara uyğun deyil, qarşıdakı dövrün geniş imkanlarını nəzərə alaraq qurur. Bu səbəbdən Naxçıvanda baş verən prosesləri sadəcə inkişaf layihələrinin həyata keçirilməsi kimi deyil, bölgənin yeni yüksəliş və strateji əhəmiyyət mərhələsinə daxil olması kimi qiymətləndirmək mümkündür- deyə, Manaf Manafov açıqlamasını tamamlayıb.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 12-08-2026 | Saat: 14:25
Bölmə:Manşet / Siyasət | çapa göndər
Bu gün Naxçıvan Azərbaycanın yeni inkişaf strategiyasında xüsusi çəkisi getdikcə artan, təhlükəsizlik, enerji, nəqliyyat, sənaye, kənd təsərrüfatı və turizm sahələrində böyük potensiala malik olan mühüm bir region kimi nəzərdən keçirilir. Cənab Prezident İlham Əliyevin avqustun 11-də Naxçıvana səfəri zamanı Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibə də bölgənin qarşısında dayanan yeni inkişaf mərhələsinin siyasi və strateji istiqamətlərini aydın şəkildə göstərdi.
Bu fikirləri aia.az-a açıqlamasında Nərimanov Rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin rəisi, Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü Manaf Manafov deyib.
Fikirlərini davam etdirən hakim partiya təmsilçisi bildirib ki, dövlət başçısının müsahibəsində əsas diqqət çəkən məsələlərdən biri Naxçıvanın gələcək inkişafının ayrı-ayrı layihələr əsasında deyil, vahid və uzunmüddətli dövlət siyasəti çərçivəsində həyata keçirilməsidir. Səsləndirilən fikirlər göstərir ki, qarşıya qoyulan məqsəd yalnız bölgədə mövcud problemlərin aradan qaldırılması deyil. Əsas məqsəd Naxçıvanı təhlükəsizliyi təmin edilmiş, iqtisadi cəhətdən fəal, müasir infrastruktura malik, dayanıqlı və regional proseslərdə daha mühüm rol oynayan bir məkana çevirməkdir. Son illərdə həyata keçirilən tədbirlərin ardıcıllığı da bunu təsdiqləyir. İlk mərhələdə Naxçıvanın təhlükəsizliyinin və müdafiə imkanlarının gücləndirilməsi istiqamətində mühüm işlər görüldü. Bölgənin mürəkkəb geosiyasi mövqeyi nəzərə alınaraq hərbi potensialın artırılması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi. Cənab Prezident müsahibəsində Naxçıvanın hərbi imkanlarının bundan sonra da gücləndiriləcəyini vurğuladı. Bu, tamamilə məntiqli yanaşmadır. Çünki iqtisadi və sosial inkişafın davamlı olması üçün ilk növbədə təhlükəsizlik və sabitlik təmin edilməlidir. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, təhlükəsizlik məsələsi prioritet istiqamət kimi artıq öz həllini tapıb və qarşıda Naxçıvan üçün yeni inkişaf mərhələsi dayanır.
Bu yeni mərhələdə mühüm yer tutan sahələrdən biri enerji təhlükəsizliyidir. Ölkə Prezidentinin müsahibəsində Naxçıvanın enerji təminatı ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər bölgənin gələcəyinə dair geniş və uzaqgörən yanaşmanı ortaya qoyur. Naxçıvanın qaz təminatının tam səviyyəyə çatdırılması, 300 meqavat gücündə yeni istilik elektrik stansiyasının inşasına başlanması, günəş elektrik stansiyalarının yaradılması və bərpa olunan enerji imkanlarının genişləndirilməsi regionun gələcəkdə yalnız enerji istehlak edən ərazi olmayacağını göstərir. Əksinə, Naxçıvanın enerji istehsal edən və perspektivdə enerji ixracına imkan verən mərkəzlərdən birinə çevrilməsi hədəflənir. Hazırda bölgənin generasiya gücü təxminən 200 meqavat olduğu halda, tikintisinə başlanılan yeni istilik elektrik stansiyasının gücü 300 meqavat təşkil edir. Bununla yanaşı, yüzlərlə meqavatlıq günəş elektrik stansiyalarının qurulması üçün müvafiq ərazilər artıq müəyyən edilib. Prezidentin açıqlamasına əsasən, yalnız günəş enerjisi üzrə Naxçıvanda istehsal gücünün 500 meqavatdan başlayaraq gələcəkdə 1000 meqavata qədər yüksəldilməsi mümkündür. Bu göstəricilər sadəcə enerji sahəsindəki planları ifadə etmir, eyni zamanda Naxçıvanın qarşıdakı illərdə əldə edə biləcəyi iqtisadi imkanların miqyasını göstərir. Beləliklə, bölgə enerji təminatından enerji istehsalına, enerji istehsalından isə ixrac potensialının formalaşmasına doğru hərəkət edir. Bu istiqamət Azərbaycanın ümumi enerji siyasəti ilə də uzlaşır. Ölkəmizin enerji təhlükəsizliyi sahəsindəki regional rolu gələcəkdə elektrik enerjisi və yaşıl enerji imkanlarının artırılması hesabına daha da genişlənə bilər. Naxçıvan da bu prosesdə mühüm mövqeyə sahib ola bilər. Lakin Naxçıvanın gələcək inkişaf imkanları enerji ilə məhdudlaşmır. Regionun qarşısında duran ən böyük perspektivlərdən biri nəqliyyat və logistika sahəsi ilə əlaqədardır.
Zəngəzur dəhlizi artıq yalnız nəqliyyat əlaqəsinin yaradılması məqsədi daşıyan layihə deyil. Cənab Prezidentin müsahibəsindəki fikirlər bu layihənin daha geniş strateji çərçivədə qiymətləndirildiyini göstərir. Naxçıvanın Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birbaşa quru əlaqəsinin bərpa olunması ölkənin iqtisadi və nəqliyyat bütövlüyünü gücləndirməklə yanaşı, Azərbaycanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub marşrutlarında mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək. Zəngəzur dəhlizinin əhəmiyyətini artıran əsas məqamlardan biri onun gələcəkdə yalnız avtomobil və dəmir yolu xətti kimi deyil, çoxfunksiyalı kommunikasiya sistemi kimi formalaşdırılmasının mümkünlüyüdür. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, həmin istiqamətdə fiber-optik kabellərin, elektrik xətlərinin və ehtiyac yarandığı halda neft-qaz kəmərlərinin də keçirilməsi mümkündür. Bununla Naxçıvan Azərbaycanın əsas hissəsi ilə nəqliyyat əlaqəsi ilə yanaşı, enerji və rəqəmsal kommunikasiya baxımından da daha sıx inteqrasiya olunacaq. Bu bağlantıların reallaşması Naxçıvanın regional iqtisadi mövqeyini də əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər. Prezidentin açıqladığı göstəricilərə görə, dəmir yolu ilkin mərhələdə 1,5 milyon ton, perspektivdə isə 15 milyon ton yükdaşıma imkanına malik olacaq. Bu, sadəcə nəqliyyat göstəricisi deyil. Belə həcmdə yük dövriyyəsi yeni logistika mərkəzlərinin yaranmasına, xidmət sektorunun böyüməsinə, əlavə iş yerlərinin açılmasına və iqtisadi fəallığın artmasına şərait yaradacaq. Beləliklə, vaxtilə Naxçıvanın inkişafını məhdudlaşdıran coğrafi təcrid amili yeni bağlantıların yaranması ilə onun əsas üstünlüklərindən birinə çevrilə bilər. Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafında fəallığının artması Naxçıvanı da bu geniş sistemin mühüm halqalarından birinə çevirəcək. Bu baxımdan Prezidentin Naxçıvan, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun vahid yanaşma əsasında inkişaf etdirilməsi barədə fikirləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Burada əsas məqsəd yalnız ayrı-ayrı ərazilərin inkişafını təmin etmək deyil, Azərbaycanın bütövlükdə yeni regional inkişaf modelini qurmaqdır.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda tətbiq olunan idarəetmə yanaşmalarının Naxçıvana da uyğunlaşdırılması bu strategiyanın mühüm hissəsidir. Dövlət başçısının bildirdiyi kimi, Naxçıvan Muxtar Respublikasının statusu qorunmaqla idarəçilik sisteminin daha da təkmilləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Bu dəyişikliklərin əsas məqsədi idarəetmənin çevikliyini artırmaq, qərarların daha operativ qəbulunu təmin etmək və inkişaf layihələrinin daha səmərəli həyata keçirilməsinə şərait yaratmaqdır. Bununla Naxçıvan Azərbaycanın ümumi inkişaf proseslərindən kənarda yerləşən ayrıca region kimi deyil, ölkənin iqtisadi və sosial inkişafının fəal iştirakçısı kimi mövqeləndirilir. Sənaye Parkının yaradılması, yeni iş imkanlarının formalaşdırılması, kənd təsərrüfatının inkişafı məqsədilə suvarma sistemlərinin yenilənməsi, avtomobil yollarının yaxşılaşdırılması, rayonlararası nəqliyyat əlaqələrinin müasirləşdirilməsi, sosial obyektlərin inkişaf etdirilməsi, turizm infrastrukturunun genişləndirilməsi və yeni beşulduzlu mehmanxananın tikilməsi bu siyasətin konkret istiqamətlərini təşkil edir.
Bununla yanaşı, Naxçıvanın tarixi və mədəni irsinin qorunması yeni inkişaf konsepsiyasının mühüm mənəvi sütunlarından biri olaraq qalır. Çünki müasir infrastrukturun, sənaye müəssisələrinin və enerji obyektlərinin yaradılması ilə yanaşı, xalqın tarixi yaddaşının qorunması da dövlət siyasətinin ayrılmaz hissəsidir. Möminə xatun məqbərəsinin bərpası, Əcəmi Naxçıvaninin irsinə ehtiram göstərilməsi və digər tarixi abidələrin mühafizəsi istiqamətində görülən tədbirlər sübut edir ki, gələcəyin Naxçıvanı yalnız iqtisadi göstəricilərlə xarakterizə edilməyəcək. Regionun inkişafının əsasında milli kimlik, tarixi irs, mədəniyyət və mənəvi dəyərlər dayanacaq.
Məncə, cənab Prezidentin müsahibəsinin ən mühüm siyasi nəticələrindən biri Naxçıvanın gələcəyinin artıq yalnız regional məsələ kimi qiymətləndirilməməsidir. Naxçıvanın inkişaf perspektivləri Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi, Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat siyasəti, ölkənin regional iqtisadi gücünün artırılması və Türk dünyası ilə əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsi ilə sıx bağlıdır. Bununla yanaşı, Naxçıvanın inkişafı Azərbaycanın yeni geosiyasi şəraitdə iqtisadi və strateji imkanlarını daha geniş coğrafiyaya çıxarmasına da xidmət edəcək.
Naxçıvan hazırda öz inkişaf tarixinin yeni mərhələsinə daxil olur. Bölgənin müdafiə imkanları möhkəmləndirilir, enerji potensialı artırılır, nəqliyyat əlaqələrinin bərpası istiqamətində işlər sürətləndirilir, sənaye və kənd təsərrüfatı üçün yeni imkanlar yaradılır, turizm sektoru inkişaf etdirilir, idarəetmə mexanizmləri müasirləşdirilir. Bütün bu proseslər bir mühüm reallığı ortaya qoyur: Azərbaycan Naxçıvanın gələcəyini yalnız mövcud ehtiyaclara uyğun deyil, qarşıdakı dövrün geniş imkanlarını nəzərə alaraq qurur. Bu səbəbdən Naxçıvanda baş verən prosesləri sadəcə inkişaf layihələrinin həyata keçirilməsi kimi deyil, bölgənin yeni yüksəliş və strateji əhəmiyyət mərhələsinə daxil olması kimi qiymətləndirmək mümkündür- deyə, Manaf Manafov açıqlamasını tamamlayıb.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
