Mobil versiya
Ağdamın dirçəlişi Azərbaycanın Zəfərdən sonrakı quruculuq iradəsinin təcəssümüdür - DEPUTAT
Tarix: 17-11-2026 | Saat: 11:07
Bölmə:Manşet / Siyasət | çapa göndər

Ağdamın dirçəlişi Azərbaycanın Zəfərdən sonrakı quruculuq iradəsinin təcəssümüdür

“Dağılmış Ağdam şəhəri erməni vəhşiliyinin şahididir. Biz Ağdam şəhərini bərpa edəcəyik, bütün kəndləri bərpa edəcəyik. Heç kimdə bu haqda şübhə olmasın”. Prezident İlham Əliyevin bu fikirləri Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirdiyi bərpa və quruculuq siyasətinin mahiyyətini ifadə edir. Bu gün Ağdamda aparılan genişmiqyaslı işlər həmin qətiyyətin, dövlətimizin iqtisadi imkanlarının və xalqımızın doğma torpaqlarına qayıdış əzminin əməli nəticəsidir.

20 noyabr - Ağdam Şəhəri Günü xalqımızın yaddaşında xüsusi yer tutur. Bu tarix yalnız şəhərin işğaldan azad edilməsinin ildönümü deyil, həm də tarixi ədalətin bərpasını, doğma yurd həsrəti ilə yaşayan insanların qayıdış ümidinin gerçəkləşməsini və Qarabağda yeni həyatın başlanmasını ifadə edir. Ağdamın keçdiyi ağır yol, onun yenidən qurulması istiqamətində görülən işlər Azərbaycanın müstəqillik tarixinin mühüm səhifələrindəndir.

Ağdam - Qarabağın tarixi və mədəni yaddaşının mühüm parçası

Qarabağın qədim yaşayış məntəqələrindən biri olan Ağdam XVIII əsrdə formalaşıb, zaman keçdikcə bölgənin iqtisadi, ictimai və mədəni həyatında mühüm mövqeyə sahib olub. Şəhər və rayon ərazisi tarixi-memarlıq abidələri, dini məkanları, zəngin mədəni irsi və özünəməxsus ənənələri ilə seçilib. Pənah xanın imarəti, Xanoğlu türbəsi və digər tarixi abidələr Ağdamın keçmişindən xəbər verən qiymətli irs nümunələridir. Ağdamın əhəmiyyəti onun coğrafi mövqeyi və iqtisadi imkanları ilə məhdudlaşmır. Şəhər Qarabağın ictimai-mədəni həyatında, sənət və musiqi ənənələrinin yaşadılmasında da özünəməxsus rol oynayıb. Bu baxımdan Ağdamın bərpası yalnız dağıdılmış yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması deyil, həm də tarixi yaddaşın, mədəni irsin və milli kimliyin qorunması deməkdir.

Ağdam 1993-cü il iyulun 23-də Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilib. İşğal illərində şəhər və rayonun yaşayış məntəqələri, sosial infrastrukturu, tarixi və mədəni abidələri genişmiqyaslı dağıntılara məruz qalıb. Vaxtilə bölgənin mühüm iqtisadi və mədəni mərkəzlərindən biri olan Ağdam xarabalığa çevrilib. Bu işğal Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə qarşı yönəlmiş təcavüz olmaqla yanaşı, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin də kobud şəkildə pozulması idi. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü il 29 iyul tarixli 853 saylı qətnaməsində Ağdamın və digər işğal edilmiş ərazilərin ələ keçirilməsi pislənilmiş, işğalçı qüvvələrin həmin ərazilərdən dərhal, tam və qeyd-şərtsiz çıxarılması tələb olunmuşdu.

Bununla belə, beynəlxalq hüququn tələbləri uzun illər yerinə yetirilmədi. Ağdam sakinləri doğma yurdlarından didərgin düşərək Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində məskunlaşmağa məcbur oldular. Onların qəlbində isə doğma evlərinə, küçələrinə, məktəblərinə və tarixi məkanlarına qayıtmaq arzusu heç vaxt sönmədi. Bu həsrət nəsillər boyu ötürülən yaddaşa çevrildi.

Tarixi Zəfər Ağdamın taleyində yeni səhifə açdı

2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılmış tarixi Zəfər Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasında həlledici mərhələ oldu. Noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli Bəyanata əsasən, Ağdam rayonu noyabrın 20-dək Azərbaycana qaytarılmalı idi. Beləliklə, həmin gün Ağdam rayonu Azərbaycanın nəzarətinə keçdi.

Ağdamın hərbi əməliyyatlar aparılmadan geri qaytarılması Zəfərimizin mühüm siyasi nəticələrindən biri idi. Bu hadisə uzun illər doğma torpaqlarından ayrı düşmüş ağdamlılar üçün qayıdış ümidini reallığa çevirdi, şəhərin gələcək dirçəlişi üçün yeni imkanlar yaratdı.

Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il 31 iyul tarixli Sərəncamı ilə noyabrın 20-si Ağdam Şəhəri Günü elan edildi. Bu qərar şəhərin azad olunmasının tarixi əhəmiyyətini bir daha təsdiqləməklə yanaşı, Ağdamın milli yaddaşımızdakı yerini və gələcək inkişaf perspektivlərini də ön plana çıxardı.

Yeni Ağdam müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında qurulur

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa prosesində Ağdam xüsusi yer tutur. Şəhərin gələcək inkişafı sistemli planlaşdırma və müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında həyata keçirilir. Nazirlər Kabinetinin 2022-ci il 16 avqust tarixli qərarı ilə Ağdam şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş plan təsdiq edilib. Baş plan şəhərin yaşayış, ictimai və biznes məkanlarının, nəqliyyat sisteminin, mühəndis-kommunikasiya şəbəkələrinin və sosial infrastrukturunun kompleks şəkildə inkişafını nəzərdə tutur. Burada əsas məqsəd keçmişdə mövcud olmuş şəhər mühitini sadəcə bərpa etmək deyil, müasir tələblərə cavab verən, sakinlərin rahat və təhlükəsiz yaşayışı üçün əlverişli şərait yaradan yeni Ağdam formalaşdırmaqdır.

Bu yanaşmanın nəticələri artıq şəhərin simasında özünü göstərir. Yaşayış məhəllələrinin salınması, yolların və kommunal infrastrukturun qurulması, sosial obyektlərin inşası mərhələli şəkildə davam etdirilir. Eyni zamanda, Ağdamın tarixi-mədəni irsinin qorunması və şəhərin özünəməxsus simasının yaşadılması da diqqət mərkəzində saxlanılır. 2025-ci il mayın 10-da Ağdam Dəmir Yolu və Avtovağzal Kompleksinin, eləcə də Muğam Mərkəzinin istifadəyə verilməsi şəhərin nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi və mədəni həyatının canlandırılması baxımından mühüm hadisələr oldu. Bu obyektlər Ağdamın ölkənin nəqliyyat şəbəkəsinə inteqrasiyasını gücləndirir, eyni zamanda şəhərin ictimai və mədəni həyatının yenidən formalaşmasına xidmət edir.

İqtisadi dirçəliş üçün yeni imkanlar

Ağdamın dayanıqlı inkişafı üçün yaşayış infrastrukturunun qurulması ilə yanaşı, iqtisadi fəallığın bərpası da vacib şərtdir. Bu baxımdan Ağdam Sənaye Parkının yaradılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Park istehsal müəssisələrinin fəaliyyətə başlaması, investisiyaların cəlb edilməsi, yeni iş yerlərinin açılması və yerli iqtisadi potensialın reallaşdırılması üçün əlverişli imkanlar yaradır.

2026-cı il noyabrın 7-də Ağdam Sənaye Parkında yeni istehsal müəssisələrinin açılması sənaye potensialının genişləndirilməsi istiqamətində işlərin davam etdiyini göstərir. Metal məmulatları istehsalı müəssisəsinin layihəsinin ümumi dəyəri 24,9 milyon manatdır. Həmin gün ortopedik döşəklər istehsalı müəssisəsi də istifadəyə verilib. İllik istehsal gücü 130 min döşək olan bu müəssisədə Azərbaycanda ilk dəfə rulon şəklində qablaşdırılan döşəklərin istehsalı nəzərdə tutulur. Rayonun iqtisadi inkişafında kənd təsərrüfatı da mühüm yer tutur. Ağdamda salınan zeytun bağları və bu sahədə yaradılan istehsal infrastrukturu aqrar potensialın səmərəli istifadəsinə yönəlib. 2026-cı ilin noyabrında təqdim edilən məlumatlara əsasən, ərazidə 1 150 hektar zeytun bağı salınıb və ağacların sayı 700 mini ötüb. Gələcəkdə zeytun və badam ağaclarının sayının 1,5 milyona çatdırılması planlaşdırılır.

Sənaye, kənd təsərrüfatı və emal sahələrinə yönələn bu layihələr Ağdamın iqtisadi həyatının şaxələndirilməsinə, məşğulluğun artırılmasına və regionun ümumi inkişafına töhfə verəcək. Əsas məsələ yaradılan iqtisadi imkanların yerli əhalinin rifahına, xüsusilə doğma yurda qayıdan sakinlərin məşğulluğuna xidmət etməsidir.

Böyük Qayıdışın əsas ünvanlarından biri

Ağdamın bərpasının başlıca məqsədi şəhərin və rayonun keçmiş sakinlərinin doğma torpaqlarına qayıdışını təmin etməkdir. Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, zəruri infrastrukturun yaradılması və sosial xidmətlərin təşkili istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir. Ağdam şəhərinə qayıdış 2025-ci il martın 27-də başlayıb. Bu tarix uzun illər doğma yurd həsrəti ilə yaşayan insanlar üçün yeni həyat mərhələsinin başlanğıcı oldu. Doğma evlərinə qayıdan ailələr şəhərin sosial həyatının bərpasında, məhəllələrin canlanmasında və yeni icma mühitinin formalaşmasında mühüm rol oynayırlar.

Qayıdışın davamlı olması üçün insanları yalnız mənzillə təmin etmək kifayət deyil. Təhsil və səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığı, iş imkanlarının yaradılması, nəqliyyat və kommunal xidmətlərin təşkili, sosial və mədəni mühitin formalaşdırılması da eyni dərəcədə vacibdir. Ağdamda infrastruktur və iqtisadi layihələrin paralel şəkildə həyata keçirilməsi məhz bu ehtiyacların qarşılanmasına xidmət edir. 2026-cı il noyabrın 7-də Ağdam Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının tikintisi ilə tanışlıq zamanı xəstəxananın 210 çarpayılıq nəzərdə tutulduğu bildirilib. Bu səhiyyə müəssisəsinin yaradılması şəhər və ətraf yaşayış məntəqələrinin sakinlərinin tibbi xidmətlərə əlçatanlığının artırılması baxımından əhəmiyyətlidir.

Böyük Qayıdışın uğurunu yalnız köçürülən ailələrin sayı ilə ölçmək düzgün olmazdı. Əsas meyar insanların doğma yurdda təhlükəsiz, rahat və təminatlı həyat qurması, burada işləməsi, övladlarını böyütməsi və gələcəyini həmin torpaqla bağlamasıdır. Ağdamda həyata keçirilən quruculuq işlərinin başlıca hədəfi də məhz belə bir həyat üçün zəruri şərait yaratmaqdır.

Ağdamın dirçəlişi milli həmrəyliyimizin təntənəsidir

Bu gün Ağdamda baş verən dəyişikliklər Azərbaycanın Zəfərdən sonra qarşıya qoyduğu quruculuq və inkişaf məqsədlərinin ardıcıl şəkildə reallaşdırıldığını göstərir. Şəhərin bərpası dağıntıların aradan qaldırılmasından daha geniş məna daşıyır. Bu, tarixi ədalətin bərpası, insanların doğma torpaqlarına qayıdışı, iqtisadi həyatın canlanması və mədəni irsin qorunması prosesidir.

Ağdamın gələcək inkişafı üçün yaradılan imkanlar onun Qarabağın mühüm iqtisadi, mədəni və sosial mərkəzlərindən birinə çevriləcəyinə əsas verir. Müasir şəhər infrastrukturu, sənaye və aqrar layihələr, nəqliyyat əlaqələri, sosial obyektlər və mədəni məkanlar bu perspektivin gerçəkləşməsinə xidmət edir.

Əminəm ki, Ağdamın yenidən qurulması və sakinlərinin doğma yurda qayıdışı gələcək nəsillər üçün də mühüm tarixi təcrübə olacaq. Bu şəhərin hər bir küçəsi, hər bir yaşayış məhəlləsi və hər bir yeni müəssisəsi xalqımızın torpağa bağlılığını, dövlətimizin gücünü və milli həmrəyliyimizi nümayiş etdirir.

20 noyabr - Ağdam Şəhəri Günü münasibətilə bütün ağdamlıları və xalqımızı təbrik edirəm. Doğma yurdlarına qayıdan sakinlərə firavanlıq, Ağdamın dirçəlişi naminə çalışan hər kəsə uğurlar arzulayıram. İnanıram ki, qədim Ağdamımızın yenidən qurulması Qarabağın inkişafına, ölkəmizin iqtisadi və mədəni həyatına mühüm töhfələr verəcək.

Asif Əsgərov,
Milli Məclisin deputatı



Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi


Xəbəri paylaş


Digər xəbərlər



Xəbərə şərh yaz
Ad və soyad:*
E-Mail:
Şərhiniz:
Kodu yazın: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
17-11-2026