Barıt çəlləyində səhər yeməyi: 2026-nın qlobal "səhnəsi"
Tarix: 24-02-2026 | Saat: 12:41
Bölmə:Karusel / Manşet / Gündəm / Siyasət / Özəl / Yazar2 | çapa göndər
Hər səhər telefonun ekranını açanda elə bilirəm ki, bəşəriyyətin yazdığı ən absurd və ən qanlı ssenarinin növbəti seriyasına baxıram. Artıq dünya o köhnə, proqnozlaşdırıla bilən dünya deyil. İndi biz "sabah nə olacaq?" yox, "görəsən bu gün harada partlayış oldu, hansı milyarderin gizli siyahısı sızdı?" sualları ilə oyanırıq. Bir tarix müəllimi kimi şagirdlərimə həmişə keçmişin böyük dərslərindən danışmışam, amma 2026-cı il bizə göstərir ki, tarix artıq dərsliklərdə yox, birbaşa rəqəmsal ekranlarda, qanlı səngərlərdə və qaranlıq ada siyahılarında yazılır.
Müasir insan artıq sadəcə "məlumat" istəmir, o, bu xaosun içində bir məntiq axtarır. Çünki siyasət təkcə paytaxtların qapalı kabinetlərindən çıxıb, hər birimizin mutfağına, cibinə və sinirlərinə daxil olub. İnsanlar narahatdır, çünki görürlər ki, artıq heç bir okean, heç bir sərhəd və ya heç bir neytrallıq statusu sizi bu qlobal fırtınadan qorumur. Biz elə bir dövrə qədəm qoymuşuq ki, silahlar daha öldürücü, "oyunçular" daha amansız, yalanlar isə həqiqətdən daha cazibədardır.
Ukrayna çöllərində davam edən bu qanlı epopeya artıq sadəcə iki ordunun toqquşması deyil, bəşəriyyətin yeni müharibə modelinin sınaq meydanıdır. Bir tarixçi kimi baxanda görürəm ki, biz 1914-cü ilin səngər müharibəsi ilə 21-ci əsrin kosmik texnologiyalarının qəribə, bir o qədər də dəhşətli sintezini yaşayırıq. 2026-cı ilin reallığı artıq bizə onu diktə edir ki, qələbə təkcə əsgərin şücaəti ilə deyil, həm də süni intellektin hesablama sürəti və dronların dəqiqliyi ilə ölçülür. Cəbhə xətti bir növ geosiyasi dalana dirənib; Rusiya öz resurslarının nəhəngliyi ilə "əzib keçmək", Ukrayna isə Qərbin texnoloji dəstəyi ilə "yıxılmamaq" savaşı verir. Lakin bu müharibənin görünməyən tərəfi hər iki cəmiyyətdə baş verən dərin iqtisadi və mənəvi aşınmadır.
Bu xaosun ortasında okeanın o tayından, Vaşinqtondan boylanan Donald Tramp faktoru isə bütün oyun qaydalarını kökündən dəyişir. Trampın manevrləri klassik diplomatiyadan tamamilə uzaqdır; o, dünyaya bir siyasətçi kimi deyil, bir "sövdələşmə ustası" kimi baxır. Onun üçün Ukraynadakı hər dollar ABŞ vergi ödəyicisinin cibindən çıxan və geri dönüşü olmayan bir xərcdir. Trampın "sülhü 24 saata bərpa edəcəyəm" ritorikası əslində tərəflərə ünvanlanmış kəskin bir ultimatumdur. O, maliyyə kranlarını sıxmaqla Kiyevi, sanksiyaların ağırlığı və hərbi eskalasiya qorxusu ilə Moskvanı eyni masa arxasına oturmağa məcbur etmək istəyir. Onun ssenarisi çox güman ki, ərazilərin faktiki status-kvosunun dondurulması və Ukraynanın NATO-ya üzvlüyünün qeyri-müəyyən müddətə təxirə salınması qarşılığında əldə edilən "yarımçıq sülh" modelidir.
Tarix təkrardan ibarətdir və görünən odur ki, biz 2026-cı ilin sonuna doğru bir "Koreya variantı" ilə üz-üzə qalacağıq. Bu, rəsmi sülh müqaviləsi olmadan, sadəcə atəşkəs xətti ilə ayrılmış iki düşmən tərəfin, yeni bir "Dəmir Pərdə"nin yaranması deməkdir. Ukraynanın nəzarətində qalan hissə Qərbin hərbi qalasına çevriləcək, Rusiya isə işğal etdiyi əraziləri özü üçün bir təhlükəsizlik səddi kimi saxlayacaq. Bir publisist kimi deyə bilərəm ki, bu nəticə nə Ukraynanın ərazi bütövlüyü həsrətini bitirəcək, nə də Rusiyanın imperiya ambisiyalarını tam təmin edəcək. Bu, sadəcə tərəflərə zorla qəbul etdirilən "soyuq mənəviyyat" ssenarisidir. Lakin bir tarixçi olaraq onu da yaxşı bilirəm ki, dondurulmuş hər bir münaqişə gələcəyin ən böyük yanğınına namizəddir və dünya bu "sükut"un əvəzini hələ çox ağır ödəyə bilər.
Yaxın Şərq tarixin hər dövründə bir barıt çəlləyi olub, lakin 2026-cı ilin geosiyasi mənzərəsi bu çəlləyin fitilinin artıq alovlandığını göstərir. Amerika və İran arasındakı onilliklərdir davam edən soyuq qarşıdurma artıq sadəcə diplomatik bəyanatların və sanksiyaların hüdudlarını aşıb, birbaşa "sinir savaşına" çevrilib. Bir tarixçi kimi baxanda görürəm ki, Vaşinqton və Tehran arasındakı bu gərginlik artıq klassik bir dövlətlərarası münaqişə deyil; bu, regional dominantlıq, ideoloji nüfuz və enerji marşrutları üzərində qurulmuş çoxlaylı bir şahmat oyunudur. Bu oyunda fiqurlar dövlətlər olsa da, gedişlər çox vaxt "vəkil qüvvələr" (proksi qruplar) vasitəsilə, Livanın küçələrindən tutmuş Yəmənin dağlarınadək uzanan geniş bir coğrafiyada həyata keçirilir.
Bu gün Amerika-İran qarşıdurmasının ən həssas nöqtəsi dəniz ticarət yollarının təhlükəsizliyidir. Qırmızı dənizdən Hörmüz boğazınadək uzanan o strateji su yolları bəşəriyyətin iqtisadi nəfəs borusudur. Bu borunun hər hansı bir bəhanə ilə sıxılması qlobal bazarlarda "infarkt" effekti yaradır. İranın nüvə eşiyinə dayanması və ballistik raket texnologiyasındakı sıçrayışı isə Qərb və İsrail üçün "qırmızı xəttin" keçilməsi deməkdir. Vaşinqtonda administrasiyanın dəyişməsi və ya Donald Trampın geri dönmə ehtimalı bu xəttin ətrafındakı ritorikanı daha da kəskinləşdirir. Tramp üçün İran sadəcə bir regional rəqib deyil, həm də "maksimum təzyiq" strategiyası ilə diz çökdürülməli olan bir maliyyə və siyasi hədəfdir.
Lakin onu da qeyd etməliyəm ki, bu böyük qarşıdurmanın ən ağır yükünü yenə də bölgə xalqları çəkir. Elitlərin masada apardığı şahmat gedişləri sadə insanların həyatında dağıntı, miqrasiya və bitmək bilməyən bir qeyri-müəyyənlik kimi əks olunur. Tarix bizə öyrədir ki, heç bir imperiya və ya heç bir regional güc sonsuza qədər bu gərginlikdə yaşaya bilməz. 2026-cı il bizə bir həqiqəti pıçıldayır: Yaxın Şərqdə ya böyük bir "sövdələşmə" ) baş tutacaq, ya da illərdir yığılan bu enerji bütün dünyanı öz ağuşuna alacaq bir "vulkan" kimi partlayacaq. Azərbaycan isə bu iki tərəf arasında qonşuluq və strateji tərəfdaşlıq balansını qoruyaraq, bölgənin ən sakit, ən müdrik "sabitlik adası" olmaq missiyasını davam etdirir.
Müasir dünya siyasətini təkcə səngərlərdəki barıt qoxusu və ya diplomatik masalardakı sazişlər idarə etmir; bəzən kiçik bir adada baş verənlər, ən böyük ordulardan daha sarsıdıcı təsir bağışlayır. Cefri Epşteyn məsələsi də məhz belə bir hadisədir – bu, sadəcə bir kriminal iş deyil, bu, qlobal idarəetmə sisteminin mənəvi "edamıdır". Bir tarixçi kimi baxanda görürəm ki, biz burada təkcə bir şəxsin cinayətlərini yox, hüdudsuz gücün və pulun insan xislətini necə çürütdüyünü, mənəviyyatı necə iflic etdiyini müşahidə edirik. Bu qaranlıq mənzərənin ən kəskin və sarsıdıcı nöqtəsi isə Böyük Britaniya kral ailəsinin üzvü, şahzadə Endryunun bu çirkinliyin mərkəzində yer alması və nəhayət, ədalət qarşısında qaçılmaz sona — həbsə düçar olmasıdır. İllərlə "nəcib qan" və toxunulmazlıq zirehinə bürünən bir kral övladının bu dərəcədə rəzil bir bataqlığa batması və dəmir parmaqlıqlar arxasına göndərilməsi, müasir dünyanın ədalət anlayışında yeni bir səhifə açdı.
Epşteyn və Endryu qalmaqalı 2026-cı ilin insanında çox təhlükəli bir duyğunu – qlobal sistemə qarşı total inamsızlığı alovlandırdı. İnsanlar artıq haqlı olaraq soruşurlar: əgər dünyanı idarə edənlər, hətta kralların övladları belə bu dərəcədə çirkinliyə bulaşıblarsa, onların bizə keçdiyi "demokratiya" və "humanizm" dərslərinə necə inana bilərik? Şahzadənin hərbi rütbələrindən, bütün titullarından məhrum edilərək mühakimə olunması sadəcə bir şəxsin cəzalandırılması deyil, bu, müasir "elitanın" mənəvi iflas sənədidir. Bir publisist kimi deyə bilərəm ki, bu hadisə qlobalist ideyaların və beynəlxalq təşkilatların nüfuzuna Ukraynadakı tanklardan və ya Yaxın Şərqdəki raketlərdən daha ağır zərbə vurdu. Çünki heç bir titul və heç bir "mavi qan" insanı törətdiyi çirkinliklərdən və tarixin amansız mühakiməsindən qoruya bilməz.
Bu gün dünyada baş verən radikal çıxışların, sui-qəsd nəzəriyyələrinin və "elitalara" qarşı olan ümumi nifrətin kökündə məhz bu həqiqət dayanır. İnsanlar artıq "pərdəarxası" oyunların varlığına sadəcə şübhə etmir, ondan əmin olurlar. Tarix müəllimi kimi şagirdlərimə hər zaman keçmişin diktatorlarının eybəcərliklərindən danışanda, onlar bunu "uzaq keçmişin qalıqları" sanırdılar. Lakin şahzadə Endryunun həbsinə qədər uzanan bu yol göstərdi ki, 21-ci əsrin ən müasir "demokratik" cəmiyyətlərinin mərkəzində də orta əsr feodallarının rəzalətlərindən daha böyük qaranlıqlar gizlənə bilər. Mənəviyyatını itirmiş bir sistem, nə qədər güclü ordusu və bank hesabı olsa da, tarixin qarşısında məhkumdur. Bu həbs sadəcə bir şəxsin azadlıqdan məhrum edilməsi deyil, bəşəriyyətin mənəviyyatının dirçəlişi üçün atılmış vacib, həm də çox gecikmiş bir addımdır.
Bütün bu qlobal fırtınaların, çökən mənəviyyatların və yenidən cızılan xəritələrin fonunda bir həqiqət gün kimi aydındır: biz elə bir zamana gəlmişik ki, artıq heç kimin kənarda qalıb seyrçi olmaq lüksü yoxdur. 2026-cı ilin bu qaynar mənzərəsi – Ukraynadakı texnoloji səngərlər, Yaxın Şərqdəki "isti" şahmat gedişləri və Epşteyn adasından kralların həbsxana küncünədək uzanan mənəvi iflası – bizə bir tarixçi kimi tək bir dərsi xatırladır: dövlətləri ayaqda saxlayan təkcə onların ordusu deyil, həm də mənəvi sütunları və strateji ağlıdır. Şahzadələrin həbs olunduğu, "toxunulmazlıq" zirehlərinin parça-parça edildiyi bir dünyada əsl güc artıq rütbələrdə yox, ədalətə və xalqın etimadına söykənən iradədədir.
Bu qlobal xaosun mərkəzində Azərbaycanın tutduğu mövqe isə təkcə bir uğur deyil, həm də böyük bir müdriklik nümunəsidir. Cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yürüdülən uzaqgörən balans siyasəti, ölkəmizi bu nəhəng dalğaların içində sarsılmadan saxlayan bir løvər rolunu oynayır. Dünyanın enerji və ticarət yollarının "infarkt" keçirdiyi bir vaxtda, bizim Zəngəzur dəhlizi və Orta Dəhliz kimi layihələrlə bəşəriyyətin yeni "nəfəs borusuna" çevrilməyimiz təsadüf deyil. Bu, tarixin gedişatını düzgün oxumağın və milli maraqları qlobal oyunların amansızlığından qorumağın qələbəsidir. Biz bu gün böyük dövlətlərin hesablaşdığı, xırda dövlətlərin isə "udulduğu" bir arenada öz sözünü diktə edən bir sabitlik adasıyıq.
Bir sözlə, bəşəriyyət böyük bir qaranlıqdan keçir, amma bu qaranlığın sonunda mütləq bir aydınlıq var. İnsanın xisləti min illərdir dəyişməyib: hələ də güc uğrunda müharibələr gedir, hələ də nəfs mənəviyyatı üstələyir. Lakin tarix həm də onu göstərir ki, xalqın birliyinə, dövlətin uzaqgörənliyinə və şəxsi ləyaqətə söykənən hər bir sistem bu tufanlardan daha da güclənərək çıxır. 2026-cı il bizim üçün sadəcə sınaq ili deyil, həm də regionun lideri və dünyanın etibarlı tərəfdaşı kimi öz imzamızı tarixin növbəti səhifəsinə qızıl hərflərlə yazmaq dövrüdür.
Şəmsi Qoca
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 24-02-2026 | Saat: 12:41
Bölmə:Karusel / Manşet / Gündəm / Siyasət / Özəl / Yazar2 | çapa göndər
Hər səhər telefonun ekranını açanda elə bilirəm ki, bəşəriyyətin yazdığı ən absurd və ən qanlı ssenarinin növbəti seriyasına baxıram. Artıq dünya o köhnə, proqnozlaşdırıla bilən dünya deyil. İndi biz "sabah nə olacaq?" yox, "görəsən bu gün harada partlayış oldu, hansı milyarderin gizli siyahısı sızdı?" sualları ilə oyanırıq. Bir tarix müəllimi kimi şagirdlərimə həmişə keçmişin böyük dərslərindən danışmışam, amma 2026-cı il bizə göstərir ki, tarix artıq dərsliklərdə yox, birbaşa rəqəmsal ekranlarda, qanlı səngərlərdə və qaranlıq ada siyahılarında yazılır.
Müasir insan artıq sadəcə "məlumat" istəmir, o, bu xaosun içində bir məntiq axtarır. Çünki siyasət təkcə paytaxtların qapalı kabinetlərindən çıxıb, hər birimizin mutfağına, cibinə və sinirlərinə daxil olub. İnsanlar narahatdır, çünki görürlər ki, artıq heç bir okean, heç bir sərhəd və ya heç bir neytrallıq statusu sizi bu qlobal fırtınadan qorumur. Biz elə bir dövrə qədəm qoymuşuq ki, silahlar daha öldürücü, "oyunçular" daha amansız, yalanlar isə həqiqətdən daha cazibədardır.
Trampın "sülh" şahmatı və Koreya ssenarisi
Ukrayna çöllərində davam edən bu qanlı epopeya artıq sadəcə iki ordunun toqquşması deyil, bəşəriyyətin yeni müharibə modelinin sınaq meydanıdır. Bir tarixçi kimi baxanda görürəm ki, biz 1914-cü ilin səngər müharibəsi ilə 21-ci əsrin kosmik texnologiyalarının qəribə, bir o qədər də dəhşətli sintezini yaşayırıq. 2026-cı ilin reallığı artıq bizə onu diktə edir ki, qələbə təkcə əsgərin şücaəti ilə deyil, həm də süni intellektin hesablama sürəti və dronların dəqiqliyi ilə ölçülür. Cəbhə xətti bir növ geosiyasi dalana dirənib; Rusiya öz resurslarının nəhəngliyi ilə "əzib keçmək", Ukrayna isə Qərbin texnoloji dəstəyi ilə "yıxılmamaq" savaşı verir. Lakin bu müharibənin görünməyən tərəfi hər iki cəmiyyətdə baş verən dərin iqtisadi və mənəvi aşınmadır.
Bu xaosun ortasında okeanın o tayından, Vaşinqtondan boylanan Donald Tramp faktoru isə bütün oyun qaydalarını kökündən dəyişir. Trampın manevrləri klassik diplomatiyadan tamamilə uzaqdır; o, dünyaya bir siyasətçi kimi deyil, bir "sövdələşmə ustası" kimi baxır. Onun üçün Ukraynadakı hər dollar ABŞ vergi ödəyicisinin cibindən çıxan və geri dönüşü olmayan bir xərcdir. Trampın "sülhü 24 saata bərpa edəcəyəm" ritorikası əslində tərəflərə ünvanlanmış kəskin bir ultimatumdur. O, maliyyə kranlarını sıxmaqla Kiyevi, sanksiyaların ağırlığı və hərbi eskalasiya qorxusu ilə Moskvanı eyni masa arxasına oturmağa məcbur etmək istəyir. Onun ssenarisi çox güman ki, ərazilərin faktiki status-kvosunun dondurulması və Ukraynanın NATO-ya üzvlüyünün qeyri-müəyyən müddətə təxirə salınması qarşılığında əldə edilən "yarımçıq sülh" modelidir.
Tarix təkrardan ibarətdir və görünən odur ki, biz 2026-cı ilin sonuna doğru bir "Koreya variantı" ilə üz-üzə qalacağıq. Bu, rəsmi sülh müqaviləsi olmadan, sadəcə atəşkəs xətti ilə ayrılmış iki düşmən tərəfin, yeni bir "Dəmir Pərdə"nin yaranması deməkdir. Ukraynanın nəzarətində qalan hissə Qərbin hərbi qalasına çevriləcək, Rusiya isə işğal etdiyi əraziləri özü üçün bir təhlükəsizlik səddi kimi saxlayacaq. Bir publisist kimi deyə bilərəm ki, bu nəticə nə Ukraynanın ərazi bütövlüyü həsrətini bitirəcək, nə də Rusiyanın imperiya ambisiyalarını tam təmin edəcək. Bu, sadəcə tərəflərə zorla qəbul etdirilən "soyuq mənəviyyat" ssenarisidir. Lakin bir tarixçi olaraq onu da yaxşı bilirəm ki, dondurulmuş hər bir münaqişə gələcəyin ən böyük yanğınına namizəddir və dünya bu "sükut"un əvəzini hələ çox ağır ödəyə bilər.
Yaxın Şərqin Qaynar Qazanı
Yaxın Şərq tarixin hər dövründə bir barıt çəlləyi olub, lakin 2026-cı ilin geosiyasi mənzərəsi bu çəlləyin fitilinin artıq alovlandığını göstərir. Amerika və İran arasındakı onilliklərdir davam edən soyuq qarşıdurma artıq sadəcə diplomatik bəyanatların və sanksiyaların hüdudlarını aşıb, birbaşa "sinir savaşına" çevrilib. Bir tarixçi kimi baxanda görürəm ki, Vaşinqton və Tehran arasındakı bu gərginlik artıq klassik bir dövlətlərarası münaqişə deyil; bu, regional dominantlıq, ideoloji nüfuz və enerji marşrutları üzərində qurulmuş çoxlaylı bir şahmat oyunudur. Bu oyunda fiqurlar dövlətlər olsa da, gedişlər çox vaxt "vəkil qüvvələr" (proksi qruplar) vasitəsilə, Livanın küçələrindən tutmuş Yəmənin dağlarınadək uzanan geniş bir coğrafiyada həyata keçirilir.
Bu gün Amerika-İran qarşıdurmasının ən həssas nöqtəsi dəniz ticarət yollarının təhlükəsizliyidir. Qırmızı dənizdən Hörmüz boğazınadək uzanan o strateji su yolları bəşəriyyətin iqtisadi nəfəs borusudur. Bu borunun hər hansı bir bəhanə ilə sıxılması qlobal bazarlarda "infarkt" effekti yaradır. İranın nüvə eşiyinə dayanması və ballistik raket texnologiyasındakı sıçrayışı isə Qərb və İsrail üçün "qırmızı xəttin" keçilməsi deməkdir. Vaşinqtonda administrasiyanın dəyişməsi və ya Donald Trampın geri dönmə ehtimalı bu xəttin ətrafındakı ritorikanı daha da kəskinləşdirir. Tramp üçün İran sadəcə bir regional rəqib deyil, həm də "maksimum təzyiq" strategiyası ilə diz çökdürülməli olan bir maliyyə və siyasi hədəfdir.
Lakin onu da qeyd etməliyəm ki, bu böyük qarşıdurmanın ən ağır yükünü yenə də bölgə xalqları çəkir. Elitlərin masada apardığı şahmat gedişləri sadə insanların həyatında dağıntı, miqrasiya və bitmək bilməyən bir qeyri-müəyyənlik kimi əks olunur. Tarix bizə öyrədir ki, heç bir imperiya və ya heç bir regional güc sonsuza qədər bu gərginlikdə yaşaya bilməz. 2026-cı il bizə bir həqiqəti pıçıldayır: Yaxın Şərqdə ya böyük bir "sövdələşmə" ) baş tutacaq, ya da illərdir yığılan bu enerji bütün dünyanı öz ağuşuna alacaq bir "vulkan" kimi partlayacaq. Azərbaycan isə bu iki tərəf arasında qonşuluq və strateji tərəfdaşlıq balansını qoruyaraq, bölgənin ən sakit, ən müdrik "sabitlik adası" olmaq missiyasını davam etdirir.
Epşteyn, şahzadə Endryu və qlobal "Elitanın" qaranlıq üzü
Müasir dünya siyasətini təkcə səngərlərdəki barıt qoxusu və ya diplomatik masalardakı sazişlər idarə etmir; bəzən kiçik bir adada baş verənlər, ən böyük ordulardan daha sarsıdıcı təsir bağışlayır. Cefri Epşteyn məsələsi də məhz belə bir hadisədir – bu, sadəcə bir kriminal iş deyil, bu, qlobal idarəetmə sisteminin mənəvi "edamıdır". Bir tarixçi kimi baxanda görürəm ki, biz burada təkcə bir şəxsin cinayətlərini yox, hüdudsuz gücün və pulun insan xislətini necə çürütdüyünü, mənəviyyatı necə iflic etdiyini müşahidə edirik. Bu qaranlıq mənzərənin ən kəskin və sarsıdıcı nöqtəsi isə Böyük Britaniya kral ailəsinin üzvü, şahzadə Endryunun bu çirkinliyin mərkəzində yer alması və nəhayət, ədalət qarşısında qaçılmaz sona — həbsə düçar olmasıdır. İllərlə "nəcib qan" və toxunulmazlıq zirehinə bürünən bir kral övladının bu dərəcədə rəzil bir bataqlığa batması və dəmir parmaqlıqlar arxasına göndərilməsi, müasir dünyanın ədalət anlayışında yeni bir səhifə açdı.
Epşteyn və Endryu qalmaqalı 2026-cı ilin insanında çox təhlükəli bir duyğunu – qlobal sistemə qarşı total inamsızlığı alovlandırdı. İnsanlar artıq haqlı olaraq soruşurlar: əgər dünyanı idarə edənlər, hətta kralların övladları belə bu dərəcədə çirkinliyə bulaşıblarsa, onların bizə keçdiyi "demokratiya" və "humanizm" dərslərinə necə inana bilərik? Şahzadənin hərbi rütbələrindən, bütün titullarından məhrum edilərək mühakimə olunması sadəcə bir şəxsin cəzalandırılması deyil, bu, müasir "elitanın" mənəvi iflas sənədidir. Bir publisist kimi deyə bilərəm ki, bu hadisə qlobalist ideyaların və beynəlxalq təşkilatların nüfuzuna Ukraynadakı tanklardan və ya Yaxın Şərqdəki raketlərdən daha ağır zərbə vurdu. Çünki heç bir titul və heç bir "mavi qan" insanı törətdiyi çirkinliklərdən və tarixin amansız mühakiməsindən qoruya bilməz.
Bu gün dünyada baş verən radikal çıxışların, sui-qəsd nəzəriyyələrinin və "elitalara" qarşı olan ümumi nifrətin kökündə məhz bu həqiqət dayanır. İnsanlar artıq "pərdəarxası" oyunların varlığına sadəcə şübhə etmir, ondan əmin olurlar. Tarix müəllimi kimi şagirdlərimə hər zaman keçmişin diktatorlarının eybəcərliklərindən danışanda, onlar bunu "uzaq keçmişin qalıqları" sanırdılar. Lakin şahzadə Endryunun həbsinə qədər uzanan bu yol göstərdi ki, 21-ci əsrin ən müasir "demokratik" cəmiyyətlərinin mərkəzində də orta əsr feodallarının rəzalətlərindən daha böyük qaranlıqlar gizlənə bilər. Mənəviyyatını itirmiş bir sistem, nə qədər güclü ordusu və bank hesabı olsa da, tarixin qarşısında məhkumdur. Bu həbs sadəcə bir şəxsin azadlıqdan məhrum edilməsi deyil, bəşəriyyətin mənəviyyatının dirçəlişi üçün atılmış vacib, həm də çox gecikmiş bir addımdır.
Tufanın ortasında bir müdriklik adası və tarixin yeni sınağı
Bütün bu qlobal fırtınaların, çökən mənəviyyatların və yenidən cızılan xəritələrin fonunda bir həqiqət gün kimi aydındır: biz elə bir zamana gəlmişik ki, artıq heç kimin kənarda qalıb seyrçi olmaq lüksü yoxdur. 2026-cı ilin bu qaynar mənzərəsi – Ukraynadakı texnoloji səngərlər, Yaxın Şərqdəki "isti" şahmat gedişləri və Epşteyn adasından kralların həbsxana küncünədək uzanan mənəvi iflası – bizə bir tarixçi kimi tək bir dərsi xatırladır: dövlətləri ayaqda saxlayan təkcə onların ordusu deyil, həm də mənəvi sütunları və strateji ağlıdır. Şahzadələrin həbs olunduğu, "toxunulmazlıq" zirehlərinin parça-parça edildiyi bir dünyada əsl güc artıq rütbələrdə yox, ədalətə və xalqın etimadına söykənən iradədədir.
Bu qlobal xaosun mərkəzində Azərbaycanın tutduğu mövqe isə təkcə bir uğur deyil, həm də böyük bir müdriklik nümunəsidir. Cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yürüdülən uzaqgörən balans siyasəti, ölkəmizi bu nəhəng dalğaların içində sarsılmadan saxlayan bir løvər rolunu oynayır. Dünyanın enerji və ticarət yollarının "infarkt" keçirdiyi bir vaxtda, bizim Zəngəzur dəhlizi və Orta Dəhliz kimi layihələrlə bəşəriyyətin yeni "nəfəs borusuna" çevrilməyimiz təsadüf deyil. Bu, tarixin gedişatını düzgün oxumağın və milli maraqları qlobal oyunların amansızlığından qorumağın qələbəsidir. Biz bu gün böyük dövlətlərin hesablaşdığı, xırda dövlətlərin isə "udulduğu" bir arenada öz sözünü diktə edən bir sabitlik adasıyıq.
Bir sözlə, bəşəriyyət böyük bir qaranlıqdan keçir, amma bu qaranlığın sonunda mütləq bir aydınlıq var. İnsanın xisləti min illərdir dəyişməyib: hələ də güc uğrunda müharibələr gedir, hələ də nəfs mənəviyyatı üstələyir. Lakin tarix həm də onu göstərir ki, xalqın birliyinə, dövlətin uzaqgörənliyinə və şəxsi ləyaqətə söykənən hər bir sistem bu tufanlardan daha da güclənərək çıxır. 2026-cı il bizim üçün sadəcə sınaq ili deyil, həm də regionun lideri və dünyanın etibarlı tərəfdaşı kimi öz imzamızı tarixin növbəti səhifəsinə qızıl hərflərlə yazmaq dövrüdür.
Şəmsi Qoca
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
24-02-2026
