Alimlərdən dünya ölkələrinə ciddi xəbərdarlıq: Planet təhlükəli həddə yaxınlaşır
Tarix: 13-11-2026 | Saat: 18:43
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Qlobal istiləşmə ilə mübarizədə görülən tədbirlər hələ də kifayət etmir. Yeni araşdırmaya görə, dünya ölkələri istixana qazlarının azaldılması ilə bağlı bütün vədlərini yerinə yetirsələr belə, əsrin sonuna qədər Yer kürəsində temperaturun əhəmiyyətli dərəcədə yüksələcəyi gözlənilir.
Beynəlxalq “Climate Action Tracker” (CAT) qrupunun hesabatında bildirilir ki, dövlətlərin iqlim öhdəlikləri tam icra olunsa, 2100-cü ilə qədər planetdə orta temperatur sənayedən əvvəlki dövrlə müqayisədə 1,9 dərəcə arta bilər. Hazırkı siyasət dəyişməz qalarsa, bu göstəricinin 2,7 dərəcəyə çatacağı proqnozlaşdırılır.
Hər iki ssenari Paris İqlim Sazişində nəzərdə tutulan 1,5 dərəcəlik hədəfin aşılması deməkdir. Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, temperaturun yüksəlməsi güclü istilər, uzunmüddətli quraqlıqlar, daşqınlar və dağıdıcı fırtınaların daha geniş yayılmasına səbəb ola bilər.
Araşdırmada qeyd olunur ki, bir sıra dövlətlər iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə sahəsində üzərlərinə götürdükləri öhdəlikləri lazımi səviyyədə yerinə yetirmirlər. ABŞ, Kanada və Yeni Zelandiya da daxil olmaqla bəzi ölkələrdə emissiyaların azaldılması istiqamətində tədbirlərin tempi zəifləyib.
“Climate Analytics” təşkilatının rəhbəri Bill Heyr bildirib ki, kömür, neft və qaz kimi fosil yanacaqlardan istifadənin dəstəklənməsi iqlim böhranını daha da ağırlaşdıra bilər. Onun sözlərinə görə, bu siyasətin davam etməsi ekstremal istilərlə əlaqəli ölüm hallarının artmasına və böyük iqtisadi itkilərə gətirib çıxara bilər.
Bununla yanaşı, hesabatda ümidverici dəyişikliklərə də diqqət çəkilir. Dünyada təmiz enerji layihələrinə yatırılan sərmayələr artıq fosil yanacaq sektoruna yönəldilən investisiyaları iki dəfə üstələyir. Elektrik avtomobillərinin istifadəsi genişlənir, Braziliyanın Amazon bölgəsində isə meşələrin qırılması əhəmiyyətli dərəcədə azalıb.
Mütəxəssislər 2026-cı ildə fosil yanacaqların yandırılması nəticəsində atmosferə buraxılan karbon qazının həcmində cüzi azalma ehtimalını da müsbət göstərici kimi qiymətləndirirlər.
Lakin bütün bu irəliləyişlər qlobal istiləşmənin qarşısını almaq üçün yetərli hesab edilmir. Alimlərin fikrincə, mövcud tədbirlər daha sürətli və genişmiqyaslı dəyişikliklərlə müşayiət olunmalıdır.
Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, temperatur artımını 1,5 dərəcə ilə məhdudlaşdırmaq hədəfinə çatmaq getdikcə çətinləşsə də, emissiyaların azaldılması istiqamətində hər bir addım böyük əhəmiyyət daşıyır.
Çünki qlobal istiləşmənin hətta kiçik ölçüdə məhdudlaşdırılması belə gələcəkdə milyonlarla insanın həyatına təsir göstərə biləcək təbii fəlakətlərin miqyasını və iqtisadi zərərləri azaltmağa kömək edə bilər.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 13-11-2026 | Saat: 18:43
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Qlobal istiləşmə ilə mübarizədə görülən tədbirlər hələ də kifayət etmir. Yeni araşdırmaya görə, dünya ölkələri istixana qazlarının azaldılması ilə bağlı bütün vədlərini yerinə yetirsələr belə, əsrin sonuna qədər Yer kürəsində temperaturun əhəmiyyətli dərəcədə yüksələcəyi gözlənilir.
Beynəlxalq “Climate Action Tracker” (CAT) qrupunun hesabatında bildirilir ki, dövlətlərin iqlim öhdəlikləri tam icra olunsa, 2100-cü ilə qədər planetdə orta temperatur sənayedən əvvəlki dövrlə müqayisədə 1,9 dərəcə arta bilər. Hazırkı siyasət dəyişməz qalarsa, bu göstəricinin 2,7 dərəcəyə çatacağı proqnozlaşdırılır.
Hər iki ssenari Paris İqlim Sazişində nəzərdə tutulan 1,5 dərəcəlik hədəfin aşılması deməkdir. Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, temperaturun yüksəlməsi güclü istilər, uzunmüddətli quraqlıqlar, daşqınlar və dağıdıcı fırtınaların daha geniş yayılmasına səbəb ola bilər.
Araşdırmada qeyd olunur ki, bir sıra dövlətlər iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə sahəsində üzərlərinə götürdükləri öhdəlikləri lazımi səviyyədə yerinə yetirmirlər. ABŞ, Kanada və Yeni Zelandiya da daxil olmaqla bəzi ölkələrdə emissiyaların azaldılması istiqamətində tədbirlərin tempi zəifləyib.
“Climate Analytics” təşkilatının rəhbəri Bill Heyr bildirib ki, kömür, neft və qaz kimi fosil yanacaqlardan istifadənin dəstəklənməsi iqlim böhranını daha da ağırlaşdıra bilər. Onun sözlərinə görə, bu siyasətin davam etməsi ekstremal istilərlə əlaqəli ölüm hallarının artmasına və böyük iqtisadi itkilərə gətirib çıxara bilər.
Bununla yanaşı, hesabatda ümidverici dəyişikliklərə də diqqət çəkilir. Dünyada təmiz enerji layihələrinə yatırılan sərmayələr artıq fosil yanacaq sektoruna yönəldilən investisiyaları iki dəfə üstələyir. Elektrik avtomobillərinin istifadəsi genişlənir, Braziliyanın Amazon bölgəsində isə meşələrin qırılması əhəmiyyətli dərəcədə azalıb.
Mütəxəssislər 2026-cı ildə fosil yanacaqların yandırılması nəticəsində atmosferə buraxılan karbon qazının həcmində cüzi azalma ehtimalını da müsbət göstərici kimi qiymətləndirirlər.
Lakin bütün bu irəliləyişlər qlobal istiləşmənin qarşısını almaq üçün yetərli hesab edilmir. Alimlərin fikrincə, mövcud tədbirlər daha sürətli və genişmiqyaslı dəyişikliklərlə müşayiət olunmalıdır.
Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, temperatur artımını 1,5 dərəcə ilə məhdudlaşdırmaq hədəfinə çatmaq getdikcə çətinləşsə də, emissiyaların azaldılması istiqamətində hər bir addım böyük əhəmiyyət daşıyır.
Çünki qlobal istiləşmənin hətta kiçik ölçüdə məhdudlaşdırılması belə gələcəkdə milyonlarla insanın həyatına təsir göstərə biləcək təbii fəlakətlərin miqyasını və iqtisadi zərərləri azaltmağa kömək edə bilər.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
13-11-2026
