Suriya və İsrailin yeni şahmat “partiyası” – Regionda güc balansı dəyişir
Tarix: 25-09-2026 | Saat: 21:17
Bölmə:Özəl | çapa göndər
BMT Baş Assambleyasından səslənən bəyanatlar və Nyu-Yorkda aparılan diplomatik təmaslar Suriya-İsrail münasibətlərində yeni mərhələnin formalaşdığını göstərir. Mərkəzdə isə yenə Colan təpələri, İsrail qüvvələrinin Suriyanın cənubundakı mövcudluğu və gələcək təhlükəsizlik razılaşmasının şərtləri dayanır.
Suriya Prezidenti Əhməd əl-Şaraa Colan təpələrinin Suriya ərazisi olaraq qalacağını bəyan edib və İsrail qüvvələrinin Bəşər Əsəd hakimiyyətinin 2024-cü ilin sonunda süqutundan sonra daxil olduğu bufer zonasından çıxmasını tələb edib. Bununla yanaşı, Şaraa İsraillə sülh ehtimalını tam istisna etməyərək mümkün razılaşmanın tərəflərin hüquqlarını qoruması şərtini irəli sürüb.
Şaraanın Donald Trampla əvvəlki söhbəti barədə açıqlaması da diqqət çəkib. Suriya liderinin sözlərinə görə, ABŞ-nin Colan üzərində İsrail suverenliyini tanıması müzakirə edilərkən o, Trampla zarafat edərək İsrailə “Nyu-Cersini verməyi” təklif edib. Şaraa bununla ABŞ-nin özünə məxsus olmayan ərazi barədə qərar verə bilməyəcəyi fikrini ifadə etdiyini bildirib.
İsrailin müdafiə naziri Yisrael Katz isə buna sərt cavab verib. Katz Colan təpələrinin İsrailin “ayrılmaz və əbədi hissəsi” olduğunu bildirib, İsrail ordusunun Hermon dağı və təhlükəsizlik zonasındakı mövqelərini təhlükə davam etdiyi müddətdə tərk etməyəcəyini söyləyib. O, Suriyadan İsrailə hücum olacağı təqdirdə ələ keçiriləcək əlavə ərazilərin də İsrailin nəzarətində qalacağını bəyan edib.
Məsələnin beynəlxalq hüquq tərəfi isə fərqli mənzərə ortaya qoyur. İsrail Colan təpələrini 1967-ci il müharibəsində ələ keçirib və 1981-ci ildə əraziyə öz qanunlarını tətbiq edib. ABŞ 2019-cu ildə İsrailin Colan üzərində suverenliyini tanıyıb. 2026-cı ilin avqustunda Kolumbiya da eyni addımı ataraq bunu edən ikinci dövlət olub. BMT isə Colanı İsrailin işğalı altında olan Suriya ərazisi hesab etməkdə davam edir.
Bütün bunlara baxmayaraq, tərəflər arasında yalnız qarşıdurma ritorikası yoxdur. Şaraa İsraillə ABŞ vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqlarda müzakirə olunan məsələlərin böyük hissəsi üzrə irəliləyiş əldə edildiyini bildirib. Dəməşqin ilkin tələblərindən biri İsrail qüvvələrinin Əsəd hakimiyyətinin süqutundan əvvəlki mövqelərinə çəkilməsi və 1974-cü il qüvvələrin ayrılması razılaşmasının yenidən tam tətbiqidir.
Siyasi şərhçi Kamran Məmmədlinin təqdim etdiyi yanaşmada isə hazırkı vəziyyət uzun illərdir davam edən Suriya-İsrail mübahisəsinin yeni mərhələsi kimi qiymətləndirilir. Onun fikrincə, Dəməşq beynəlxalq platformalarda diplomatik təzyiq imkanlarından istifadə etməyə, İsrail isə təhlükəsizlik arqumentlərinə əsaslanaraq mövcud hərbi mövqelərini qorumağa çalışır.
Məmmədli hesab edir ki, birbaşa siyasi razılaşmanın əldə olunmaması lokal qarşıdurmaların daha geniş böhrana çevrilməsi riskini saxlayır. Şərhçinin fikrincə, Colan məsələsi Suriyanın ərazi bütövlüyü ilə bağlı mövqeyinin əsas elementlərindən biridir və Dəməşqin bu iddiadan geri çəkiləcəyi görünmür.
Beləliklə, Suriya ilə İsrail arasında hazırda iki paralel proses müşahidə olunur: bir tərəfdə sərt bəyanatlar, ərazi və təhlükəsizlik məsələlərində ciddi fikir ayrılıqları, digər tərəfdə isə ABŞ vasitəçiliyi ilə davam edən danışıqlar. Colan təpələrinin statusu və İsrail qüvvələrinin bufer zonadakı mövcudluğu mümkün razılaşmanın qarşısındakı əsas məsələlər sırasında qalır.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 25-09-2026 | Saat: 21:17
Bölmə:Özəl | çapa göndər
BMT Baş Assambleyasından səslənən bəyanatlar və Nyu-Yorkda aparılan diplomatik təmaslar Suriya-İsrail münasibətlərində yeni mərhələnin formalaşdığını göstərir. Mərkəzdə isə yenə Colan təpələri, İsrail qüvvələrinin Suriyanın cənubundakı mövcudluğu və gələcək təhlükəsizlik razılaşmasının şərtləri dayanır.
Suriya Prezidenti Əhməd əl-Şaraa Colan təpələrinin Suriya ərazisi olaraq qalacağını bəyan edib və İsrail qüvvələrinin Bəşər Əsəd hakimiyyətinin 2024-cü ilin sonunda süqutundan sonra daxil olduğu bufer zonasından çıxmasını tələb edib. Bununla yanaşı, Şaraa İsraillə sülh ehtimalını tam istisna etməyərək mümkün razılaşmanın tərəflərin hüquqlarını qoruması şərtini irəli sürüb.
Şaraanın Donald Trampla əvvəlki söhbəti barədə açıqlaması da diqqət çəkib. Suriya liderinin sözlərinə görə, ABŞ-nin Colan üzərində İsrail suverenliyini tanıması müzakirə edilərkən o, Trampla zarafat edərək İsrailə “Nyu-Cersini verməyi” təklif edib. Şaraa bununla ABŞ-nin özünə məxsus olmayan ərazi barədə qərar verə bilməyəcəyi fikrini ifadə etdiyini bildirib.
İsrailin müdafiə naziri Yisrael Katz isə buna sərt cavab verib. Katz Colan təpələrinin İsrailin “ayrılmaz və əbədi hissəsi” olduğunu bildirib, İsrail ordusunun Hermon dağı və təhlükəsizlik zonasındakı mövqelərini təhlükə davam etdiyi müddətdə tərk etməyəcəyini söyləyib. O, Suriyadan İsrailə hücum olacağı təqdirdə ələ keçiriləcək əlavə ərazilərin də İsrailin nəzarətində qalacağını bəyan edib.
Məsələnin beynəlxalq hüquq tərəfi isə fərqli mənzərə ortaya qoyur. İsrail Colan təpələrini 1967-ci il müharibəsində ələ keçirib və 1981-ci ildə əraziyə öz qanunlarını tətbiq edib. ABŞ 2019-cu ildə İsrailin Colan üzərində suverenliyini tanıyıb. 2026-cı ilin avqustunda Kolumbiya da eyni addımı ataraq bunu edən ikinci dövlət olub. BMT isə Colanı İsrailin işğalı altında olan Suriya ərazisi hesab etməkdə davam edir.
Bütün bunlara baxmayaraq, tərəflər arasında yalnız qarşıdurma ritorikası yoxdur. Şaraa İsraillə ABŞ vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqlarda müzakirə olunan məsələlərin böyük hissəsi üzrə irəliləyiş əldə edildiyini bildirib. Dəməşqin ilkin tələblərindən biri İsrail qüvvələrinin Əsəd hakimiyyətinin süqutundan əvvəlki mövqelərinə çəkilməsi və 1974-cü il qüvvələrin ayrılması razılaşmasının yenidən tam tətbiqidir.
Siyasi şərhçi Kamran Məmmədlinin təqdim etdiyi yanaşmada isə hazırkı vəziyyət uzun illərdir davam edən Suriya-İsrail mübahisəsinin yeni mərhələsi kimi qiymətləndirilir. Onun fikrincə, Dəməşq beynəlxalq platformalarda diplomatik təzyiq imkanlarından istifadə etməyə, İsrail isə təhlükəsizlik arqumentlərinə əsaslanaraq mövcud hərbi mövqelərini qorumağa çalışır.
Məmmədli hesab edir ki, birbaşa siyasi razılaşmanın əldə olunmaması lokal qarşıdurmaların daha geniş böhrana çevrilməsi riskini saxlayır. Şərhçinin fikrincə, Colan məsələsi Suriyanın ərazi bütövlüyü ilə bağlı mövqeyinin əsas elementlərindən biridir və Dəməşqin bu iddiadan geri çəkiləcəyi görünmür.
Beləliklə, Suriya ilə İsrail arasında hazırda iki paralel proses müşahidə olunur: bir tərəfdə sərt bəyanatlar, ərazi və təhlükəsizlik məsələlərində ciddi fikir ayrılıqları, digər tərəfdə isə ABŞ vasitəçiliyi ilə davam edən danışıqlar. Colan təpələrinin statusu və İsrail qüvvələrinin bufer zonadakı mövcudluğu mümkün razılaşmanın qarşısındakı əsas məsələlər sırasında qalır.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
25-09-2026
