Mobil versiya
Avropa İranın yaşadıqlarını təkrarlayır: İqlim böhranı milyonlarla insanı enerji təhlükəsi ilə üz-üzə qoyur
Tarix: 07-08-2026 | Saat: 19:00
Bölmə:Özəl | çapa göndər

Avropa İranın yaşadıqlarını təkrarlayır: İqlim böhranı milyonlarla insanı enerji təhlükəsi ilə üz-üzə qoyur



İqlim dəyişikliyi artıq gələcəklə bağlı xəbərdarlıq deyil, dövlətlərin enerji təhlükəsizliyini sarsıdan real təhlükəyə çevrilib. Bir neçə il əvvəl İranın Urmiya gölünün quruması regional ekoloji fəlakət kimi qiymətləndirilirdi. Bu gün isə oxşar mənzərə Avropanın mərkəzində yaşanır və nəticələri daha geniş miqyas alır.

Vaxtilə Yaxın Şərqin ən böyük duz göllərindən biri olan Urmiya su ehtiyatlarının azalması, uzunmüddətli quraqlıq və yanlış su idarəçiliyi səbəbindən demək olar ki, yox olmaq həddinə çatmışdı. O dövrdə bu hadisə əsasən İranın daxili problemi hesab edilirdi. Lakin hazırda Avropada rekord istilər və çayların dayazlaşması göstərir ki, oxşar risklər artıq inkişaf etmiş ölkələrin enerji sistemlərini də ciddi şəkildə təhdid edir.

Ən böyük problemlərdən biri atom elektrik stansiyalarının soyudulması üçün kifayət qədər suyun olmamasıdır. Çaylarda suyun səviyyəsinin sürətlə aşağı düşməsi nüvə reaktorlarının təhlükəsiz fəaliyyətini çətinləşdirir, nəticədə bəzi stansiyalar gücünü azaltmağa, digərləri isə fəaliyyətini müvəqqəti dayandırmağa məcbur olur.

Macarıstanda Dunay çayında suyun kəskin azalması ölkənin elektrik enerjisinin böyük hissəsini istehsal edən "Pakş" Atom Elektrik Stansiyasının fəaliyyəti ilə bağlı narahatlığı artırıb. Rəsmi şəxslər təhlükəsizlik tələblərinin zəruri hesab etdiyi halda stansiyanın fəaliyyətinin məhdudlaşdırıla biləcəyini bildirirlər.

Rumıniyada da oxşar vəziyyət yaranıb. Çernavodă Atom Elektrik Stansiyasının soyutma sistemini təmin etmək üçün Dunaydan daha çox suyun yönləndirilməsi məqsədilə fövqəladə tədbirlər görülüb. Hakimiyyət enerji istehlakının azaldılması ilə bağlı sənaye müəssisələrinə çağırış edib.

Fransada rekord istilər səbəbindən bir neçə nüvə reaktoru tam və ya qismən fəaliyyətini məhdudlaşdırıb. Bunun fonunda Avropada elektrik enerjisinin topdansatış qiymətləri yenidən yüksəlməyə başlayıb və enerji bazarında qeyri-müəyyənlik daha da artıb.

Enerji sistemində yaranan gərginlik Ukraynaya da təsir göstərir. Ölkə atom elektrik stansiyalarının işini qorumaq üçün əlavə enerji mənbələrini işə salmağa, təmir planlarını yenidən tənzimləməyə və elektrik idxalını artırmağa çalışır. Lakin Avropada yaranan enerji qıtlığı bu imkanları da məhdudlaşdıra bilər.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, iqlim dəyişikliyi artıq yalnız kənd təsərrüfatı və su ehtiyatları üçün deyil, nüvə energetikası da daxil olmaqla bütün enerji sistemləri üçün strateji təhlükəyə çevrilib. Reaktorların təhlükəsiz fəaliyyəti böyük həcmdə su tələb etdiyindən çayların dayazlaşması gələcəkdə daha geniş enerji böhranlarına səbəb ola bilər.

Beləliklə, vaxtilə Urmiya gölünün quruması ilə gündəmə gələn ekoloji ssenari artıq Avropada fərqli miqyasda təkrarlanır. Fərq ondadır ki, bu dəfə risk təkcə təbiətə deyil, milyonlarla insanın enerji təminatına, sənaye istehsalına və qitənin iqtisadi sabitliyinə də birbaşa təsir göstərir. İqlim böhranı artıq coğrafiya tanımır və onun nəticələri dünyanın ən inkişaf etmiş regionlarını belə ciddi sınaq qarşısında qoyur.



Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi


Xəbəri paylaş


Digər xəbərlər



Xəbərə şərh yaz
Ad və soyad:*
E-Mail:
Şərhiniz:
Kodu yazın: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
07-08-2026