Ulu Öndər Heydər Əliyev – Qalib Ordunun Memarı, Böyük Zəfərin Banisi
Tarix: 22-06-2026 | Saat: 11:14
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Hər bir dövlətin müstəqilliyinin, suverenliyinin və təhlükəsizliyinin əsas təminatçısı onun Silahlı Qüvvələridir. Tarix sübut edir ki, güclü orduya malik olmayan dövlət öz milli maraqlarını qorumaqda çətinlik çəkir, xarici təhdidlər qarşısında zəifləyir. Məhz buna görə də Azərbaycan dövlətçiliyinin formalaşmasında və möhkəmlənməsində ordu quruculuğu daim prioritet istiqamətlərdən biri olmuşdur. Bu gün qürurla qeyd etdiyimiz Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yaranmasının növbəti ildönümü təkcə hərbi bayram deyil, həm də dövlətçilik tariximizin şanlı səhifəsidir. Azərbaycan Ordusunun keçdiyi yol müstəqillik tariximizin, xalqımızın mübarizə əzminin və milli birliyinin təcəssümüdür. Bu şərəfli yolun ən mühüm mərhələsi isə heç şübhəsiz ki, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. 1918-ci il iyunun 26-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qərarı ilə Milli Ordunun yaradılması barədə tarixi qərar qəbul edildi. Bu addım müsəlman Şərqində ilk demokratik respublikanın dövlət quruculuğu istiqamətində atdığı ən mühüm addımlardan biri idi. Qafqaz İslam Ordusunun dəstəyi ilə formalaşan milli hərbi qüvvələr Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunmasında mühüm rol oynadı. Lakin 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra milli ordu ləğv edildi və ölkə sovet hərbi sisteminin tərkibinə daxil edildi. Buna baxmayaraq, Azərbaycan xalqının hərbi ənənələri yaşadıldı, minlərlə azərbaycanlı zabit və general Sovet Ordusunda xidmət edərək zəngin təcrübə qazandı.
Azərbaycan Ordusunun bugünkü uğurlarından danışarkən Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hələ sovet dövründə gördüyü misilsiz xidmətləri xüsusi qeyd etmək lazımdır. 1969-cu ildə Azərbaycana rəhbər seçilən Heydər Əliyev xalqın gələcəyini düşünərək hərbi sahədə strateji addımlar atdı. O dövrdə azərbaycanlı gənclərin hərbi məktəblərə qəbulunda mövcud olan süni maneələr aradan qaldırıldı. Minlərlə gəncin SSRİ-nin nüfuzlu hərbi akademiyalarında təhsil almasına şərait yaradıldı. 1971-ci ildə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Məktəbin yaradılması isə Azərbaycanın gələcək zabit korpusunun formalaşdırılması baxımından tarixi hadisə oldu. Sonrakı illərdə Qarabağ uğrunda döyüşlərdə, Vətən müharibəsində və antiterror tədbirlərində qəhrəmanlıq göstərən yüzlərlə zabit məhz bu məktəbin yetirmələri idi. Bu gün artıq tarix təsdiq edir ki, Heydər Əliyevin uzaqgörənliklə həyata keçirdiyi hərbi kadr siyasəti gələcək qalib ordunun formalaşmasının əsasını qoymuşdur. Müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycan çox ağır sınaqlarla üzləşmişdi. Ermənistanın hərbi təcavüzü, daxili siyasi böhran, hakimiyyət uğrunda mübarizə, özbaşına silahlı dəstələrin fəaliyyəti ölkəni vətəndaş müharibəsi və dövlətçiliyin itirilməsi təhlükəsi ilə üz-üzə qoymuşdu.
1993-cü ilin iyununda xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev dövlətçiliyin xilası ilə yanaşı, müasir Azərbaycan Ordusunun formalaşdırılması missiyasını da öz üzərinə götürdü. Ümummilli Lider qısa müddətdə silahlı dəstələrin ləğvinə nail oldu, vahid komandanlıq sistemi yaratdı, ordunun siyasi təsirlərdən uzaqlaşdırılmasını təmin etdi və nizami Silahlı Qüvvələrin əsasını formalaşdırdı.
Məhz onun rəhbərliyi ilə:
• Ordu vahid komandanlıq altında birləşdirildi;
• Hərbi intizam gücləndirildi;
• Zabit hazırlığı sistemi yenidən quruldu;
• Hərbi Akademiya yaradıldı;
• Beynəlxalq hərbi əməkdaşlığın əsası qoyuldu;
• Ordunun maddi-texniki bazası gücləndirildi.
Heydər Əliyev dəfələrlə vurğulayırdı ki, güclü dövlət yalnız güclü orduya malik olduqda təhlükəsiz yaşaya bilər. 2003-cü ildən sonra Prezident İlham Əliyev tərəfindən Heydər Əliyev siyasi kursu uğurla davam etdirildi. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə ordu quruculuğu tamamilə yeni mərhələyə qədəm qoydu. Hərbi büdcə dəfələrlə artırıldı, müasir silah sistemləri alındı, müdafiə sənayesi yaradıldı, Türkiyə, Pakistan, İsrail və digər tərəfdaş ölkələrlə hərbi əməkdaşlıq genişləndirildi. Azərbaycan Ordusu artıq təkcə regionun deyil, dünyanın ən müasir ordularından birinə çevrilməyə başladı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət nəticəsində Azərbaycan Ordusu döyüş qabiliyyətinə, peşəkarlığına və texniki imkanlarına görə Cənubi Qafqazın ən güclü ordusu statusunu qazandı.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan hərb tarixinin ən şanlı səhifəsini yazdı. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusu 30 ilə yaxın işğal altında qalmış torpaqları azad etdi. Füzuli, Cəbrayıl, Zəngilan, Qubadlı, Kəlbəcər, Laçın və Qarabağın tacı olan Şuşa işğaldan azad edildi. Bu möhtəşəm Zəfər bir daha sübut etdi ki, Heydər Əliyevin yaratdığı dövlətçilik təməli və ordu quruculuğu strategiyası öz bəhrəsini vermişdir. Azərbaycan əsgəri bütün dünyaya nümayiş etdirdi ki, yüksək döyüş ruhu, peşəkarlıq və vətən sevgisi qarşısında heç bir istehkam dayana bilməz.
2023-cü ilin sentyabr ayında həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın dövlət suverenliyi tam bərpa edildi. Cəmi 23 saat 43 dəqiqə davam edən əməliyyatlar zamanı separatizmə son qoyuldu və üçrəngli Azərbaycan bayrağı Xankəndidə, Xocalıda, Ağdərədə, Əsgəranda və digər yaşayış məntəqələrində ucaldıldı. Beləliklə, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin ən böyük arzularından biri olan Azərbaycanın tam ərazi bütövlüyü və suverenliyi təmin edildi. Azərbaycan Ordusunun ən böyük üstünlüyü xalqın sevgisinə və dəstəyinə sahib olmasıdır. Vətən müharibəsi dövründə bütün dünya xalq, dövlət və ordu birliyinin necə böyük qüvvəyə çevrildiyinin şahidi oldu. Bu gün Azərbaycan əsgəri bilir ki, onun arxasında güclü dövlət, qüdrətli lider və bütöv xalq dayanır. Məhz bu birlik Azərbaycanın gələcək uğurlarının əsas təminatıdır. Bu gün Azərbaycan Silahlı Qüvvələri dünyanın ən peşəkar və döyüş qabiliyyətli orduları sırasında yer alır. Ordumuz öz gücünü parad meydanlarında deyil, döyüş meydanlarında sübut edib. Azərbaycan Ordusunun bugünkü qüdrəti Ulu Öndər Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasətinin, Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli rəhbərliyinin və xalqımızın milli birliyinin nəticəsidir. Əgər bu gün Qarabağda, Şərqi Zəngəzurda və Xankəndidə üçrəngli bayrağımız qürurla dalğalanırsa, bunun əsasında Heydər Əliyevin yaratdığı güclü dövlətçilik məktəbi və onun formalaşdırdığı ordu quruculuğu strategiyası dayanır. Azərbaycan Ordusu xalqımızın qürur mənbəyi, dövlətimizin sarsılmaz dayağı və müstəqilliyimizin ən etibarlı təminatçısıdır.
Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
"Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları" Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
YAP-ın fəal üzvü.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 22-06-2026 | Saat: 11:14
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Hər bir dövlətin müstəqilliyinin, suverenliyinin və təhlükəsizliyinin əsas təminatçısı onun Silahlı Qüvvələridir. Tarix sübut edir ki, güclü orduya malik olmayan dövlət öz milli maraqlarını qorumaqda çətinlik çəkir, xarici təhdidlər qarşısında zəifləyir. Məhz buna görə də Azərbaycan dövlətçiliyinin formalaşmasında və möhkəmlənməsində ordu quruculuğu daim prioritet istiqamətlərdən biri olmuşdur. Bu gün qürurla qeyd etdiyimiz Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yaranmasının növbəti ildönümü təkcə hərbi bayram deyil, həm də dövlətçilik tariximizin şanlı səhifəsidir. Azərbaycan Ordusunun keçdiyi yol müstəqillik tariximizin, xalqımızın mübarizə əzminin və milli birliyinin təcəssümüdür. Bu şərəfli yolun ən mühüm mərhələsi isə heç şübhəsiz ki, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. 1918-ci il iyunun 26-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qərarı ilə Milli Ordunun yaradılması barədə tarixi qərar qəbul edildi. Bu addım müsəlman Şərqində ilk demokratik respublikanın dövlət quruculuğu istiqamətində atdığı ən mühüm addımlardan biri idi. Qafqaz İslam Ordusunun dəstəyi ilə formalaşan milli hərbi qüvvələr Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunmasında mühüm rol oynadı. Lakin 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra milli ordu ləğv edildi və ölkə sovet hərbi sisteminin tərkibinə daxil edildi. Buna baxmayaraq, Azərbaycan xalqının hərbi ənənələri yaşadıldı, minlərlə azərbaycanlı zabit və general Sovet Ordusunda xidmət edərək zəngin təcrübə qazandı.
Azərbaycan Ordusunun bugünkü uğurlarından danışarkən Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hələ sovet dövründə gördüyü misilsiz xidmətləri xüsusi qeyd etmək lazımdır. 1969-cu ildə Azərbaycana rəhbər seçilən Heydər Əliyev xalqın gələcəyini düşünərək hərbi sahədə strateji addımlar atdı. O dövrdə azərbaycanlı gənclərin hərbi məktəblərə qəbulunda mövcud olan süni maneələr aradan qaldırıldı. Minlərlə gəncin SSRİ-nin nüfuzlu hərbi akademiyalarında təhsil almasına şərait yaradıldı. 1971-ci ildə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Məktəbin yaradılması isə Azərbaycanın gələcək zabit korpusunun formalaşdırılması baxımından tarixi hadisə oldu. Sonrakı illərdə Qarabağ uğrunda döyüşlərdə, Vətən müharibəsində və antiterror tədbirlərində qəhrəmanlıq göstərən yüzlərlə zabit məhz bu məktəbin yetirmələri idi. Bu gün artıq tarix təsdiq edir ki, Heydər Əliyevin uzaqgörənliklə həyata keçirdiyi hərbi kadr siyasəti gələcək qalib ordunun formalaşmasının əsasını qoymuşdur. Müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycan çox ağır sınaqlarla üzləşmişdi. Ermənistanın hərbi təcavüzü, daxili siyasi böhran, hakimiyyət uğrunda mübarizə, özbaşına silahlı dəstələrin fəaliyyəti ölkəni vətəndaş müharibəsi və dövlətçiliyin itirilməsi təhlükəsi ilə üz-üzə qoymuşdu.
1993-cü ilin iyununda xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev dövlətçiliyin xilası ilə yanaşı, müasir Azərbaycan Ordusunun formalaşdırılması missiyasını da öz üzərinə götürdü. Ümummilli Lider qısa müddətdə silahlı dəstələrin ləğvinə nail oldu, vahid komandanlıq sistemi yaratdı, ordunun siyasi təsirlərdən uzaqlaşdırılmasını təmin etdi və nizami Silahlı Qüvvələrin əsasını formalaşdırdı.
Məhz onun rəhbərliyi ilə:
• Ordu vahid komandanlıq altında birləşdirildi;
• Hərbi intizam gücləndirildi;
• Zabit hazırlığı sistemi yenidən quruldu;
• Hərbi Akademiya yaradıldı;
• Beynəlxalq hərbi əməkdaşlığın əsası qoyuldu;
• Ordunun maddi-texniki bazası gücləndirildi.
Heydər Əliyev dəfələrlə vurğulayırdı ki, güclü dövlət yalnız güclü orduya malik olduqda təhlükəsiz yaşaya bilər. 2003-cü ildən sonra Prezident İlham Əliyev tərəfindən Heydər Əliyev siyasi kursu uğurla davam etdirildi. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə ordu quruculuğu tamamilə yeni mərhələyə qədəm qoydu. Hərbi büdcə dəfələrlə artırıldı, müasir silah sistemləri alındı, müdafiə sənayesi yaradıldı, Türkiyə, Pakistan, İsrail və digər tərəfdaş ölkələrlə hərbi əməkdaşlıq genişləndirildi. Azərbaycan Ordusu artıq təkcə regionun deyil, dünyanın ən müasir ordularından birinə çevrilməyə başladı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət nəticəsində Azərbaycan Ordusu döyüş qabiliyyətinə, peşəkarlığına və texniki imkanlarına görə Cənubi Qafqazın ən güclü ordusu statusunu qazandı.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan hərb tarixinin ən şanlı səhifəsini yazdı. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusu 30 ilə yaxın işğal altında qalmış torpaqları azad etdi. Füzuli, Cəbrayıl, Zəngilan, Qubadlı, Kəlbəcər, Laçın və Qarabağın tacı olan Şuşa işğaldan azad edildi. Bu möhtəşəm Zəfər bir daha sübut etdi ki, Heydər Əliyevin yaratdığı dövlətçilik təməli və ordu quruculuğu strategiyası öz bəhrəsini vermişdir. Azərbaycan əsgəri bütün dünyaya nümayiş etdirdi ki, yüksək döyüş ruhu, peşəkarlıq və vətən sevgisi qarşısında heç bir istehkam dayana bilməz.
2023-cü ilin sentyabr ayında həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın dövlət suverenliyi tam bərpa edildi. Cəmi 23 saat 43 dəqiqə davam edən əməliyyatlar zamanı separatizmə son qoyuldu və üçrəngli Azərbaycan bayrağı Xankəndidə, Xocalıda, Ağdərədə, Əsgəranda və digər yaşayış məntəqələrində ucaldıldı. Beləliklə, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin ən böyük arzularından biri olan Azərbaycanın tam ərazi bütövlüyü və suverenliyi təmin edildi. Azərbaycan Ordusunun ən böyük üstünlüyü xalqın sevgisinə və dəstəyinə sahib olmasıdır. Vətən müharibəsi dövründə bütün dünya xalq, dövlət və ordu birliyinin necə böyük qüvvəyə çevrildiyinin şahidi oldu. Bu gün Azərbaycan əsgəri bilir ki, onun arxasında güclü dövlət, qüdrətli lider və bütöv xalq dayanır. Məhz bu birlik Azərbaycanın gələcək uğurlarının əsas təminatıdır. Bu gün Azərbaycan Silahlı Qüvvələri dünyanın ən peşəkar və döyüş qabiliyyətli orduları sırasında yer alır. Ordumuz öz gücünü parad meydanlarında deyil, döyüş meydanlarında sübut edib. Azərbaycan Ordusunun bugünkü qüdrəti Ulu Öndər Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasətinin, Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli rəhbərliyinin və xalqımızın milli birliyinin nəticəsidir. Əgər bu gün Qarabağda, Şərqi Zəngəzurda və Xankəndidə üçrəngli bayrağımız qürurla dalğalanırsa, bunun əsasında Heydər Əliyevin yaratdığı güclü dövlətçilik məktəbi və onun formalaşdırdığı ordu quruculuğu strategiyası dayanır. Azərbaycan Ordusu xalqımızın qürur mənbəyi, dövlətimizin sarsılmaz dayağı və müstəqilliyimizin ən etibarlı təminatçısıdır.
Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
"Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları" Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
YAP-ın fəal üzvü.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
22-06-2026
