Mobil versiya
20 Sentyabr – tarixi Zəfərin və suverenliyin təntənəsi
Tarix: 18-09-2026 | Saat: 17:27
Bölmə:Özəl | çapa göndər

20 Sentyabr – tarixi Zəfərin və suverenliyin təntənəsi

Azərbaycan tarixinin yaddaşına qızıl hərflərlə yazılmış günlərdən biri də 20 sentyabrdır. Bu tarix xalqımızın çoxəsrlik dövlətçilik ənənələrinin, ərazi bütövlüyü və suverenlik uğrunda mübarizəsinin mühüm nəticələrindən birini özündə əks etdirir. 20 sentyabr – Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü kimi qeyd olunur. Bu əlamətdar gün Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa olunmasının rəmzi olmaqla yanaşı, Qarabağın yeni inkişaf mərhələsinin başlanğıcını ifadə edir.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18 sentyabr 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə 20 sentyabr Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü kimi müəyyən edilib. Bu qərar həmin şəhərlərin tarixində baş vermiş mühüm hadisələrin dövlətçilik baxımından əhəmiyyətinin əbədiləşdirilməsi məqsədi daşıyır.
20 sentyabr tarixinin mahiyyətini düzgün dərk etmək üçün Azərbaycanın son illərdə keçdiyi Zəfər yoluna nəzər salmaq lazımdır. 2020-ci il Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun əldə etdiyi möhtəşəm Qələbə ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində həlledici mərhələ oldu. Şuşanın azad edilməsi, Ermənistanın kapitulyasiya aktını qəbul etməsi və işğal altında olan ərazilərin böyük hissəsinin Azərbaycana qaytarılması yeni reallıqlar yaratdı.
Lakin Qarabağın tam şəkildə Azərbaycanın suveren ərazisinə çevrilməsi prosesi bununla başa çatmadı. 2023-cü il sentyabrın 19–20-də keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində suverenliyi tam bərpa edildi. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri də bu tarixi prosesin mühüm ünvanlarına çevrildi.
Bu hadisə Azərbaycan dövlətinin uzun illər ərzində həyata keçirdiyi ardıcıl və məqsədyönlü siyasətin məntiqi nəticəsi idi. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, Vətən müharibəsində əldə edilmiş Zəfərdən sonra 2023-cü ilin sentyabrında Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə rayonlarının da azad edilməsi Azərbaycanın suverenliyinin tam bərpasına imkan verdi.
Xankəndi – Qarabağın siyasi və mədəni həyatında mühüm şəhər
Xankəndi Qarabağın mühüm yaşayış məntəqələrindən biri kimi tarix boyu regionun ictimai-siyasi və mədəni həyatında xüsusi yer tutub. Rəsmi məlumatlara əsasən, şəhərin əsası XVIII əsrin sonlarında Qarabağ xanlarının istirahət məkanı kimi qoyulub. Xankəndinin tarixi Qarabağ xanlığı və bütövlükdə Azərbaycan tarixinin mühüm səhifələri ilə bağlıdır.
2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycanın dövlət suverenliyinin Xankəndidə tam bərpa olunması şəhərin tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin oktyabrın 15-də Xankəndidə Dövlət Bayrağını ucaltması bu tarixi hadisənin mühüm rəmzlərindən birinə çevrildi. Sonrakı dövrdə şəhərdə bərpa və quruculuq işlərinə start verilməsi Xankəndinin gələcək inkişafına yeni perspektivlər açdı.
Xankəndi artıq yalnız keçmişin mühüm hadisələri ilə deyil, Azərbaycanın yeni quruculuq mərhələsi ilə də assosiasiya olunur. Burada yaradılan və yaradılması nəzərdə tutulan sosial, təhsil, idman və digər infrastruktur obyektləri şəhərin müasir Azərbaycanın inkişaf xəritəsindəki rolunu gücləndirir.
Xocalı adı Azərbaycan xalqının yaddaşında həm ağır faciə, həm də milli iradə və ədalət uğrunda mübarizənin rəmzi kimi yaşayır. 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Xocalıda törədilmiş faciə xalqımızın yaddaşında dərin iz buraxıb. Uzun illər ərzində Xocalı sakinləri doğma şəhərlərinə qayıtmaq arzusu ilə yaşayıblar.
2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi tədbirlər nəticəsində Xocalı şəhərində Azərbaycanın suverenliyi bərpa edildi. 2024-cü il mayın 28-dən etibarən keçmiş məcburi köçkünlərin Xocalıya qayıdışı başladı.
Beləliklə, Xocalının tarixində yeni səhifə açıldı. Bir vaxtlar faciə ilə yadda qalan şəhər bu gün qayıdışın, quruculuğun və dirçəlişin ünvanına çevrilir. Burada həyata keçirilən bərpa layihələri doğma yurdlarından didərgin düşmüş insanların öz evlərinə qayıtması üçün real imkanlar yaradır.
Xocavənd də Qarabağın zəngin tarixi və mədəni irsə malik bölgələrindən biridir. Ərazidə yerləşən Azıx və Tağlar mağaraları Azərbaycanın və bütövlükdə regionun qədim insan məskənlərinin öyrənilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Xocavənd rayonunun ərazisinin tam şəkildə Azərbaycanın nəzarətinə keçməsi 2023-cü ilin sentyabrında baş vermiş hadisələr nəticəsində mümkün oldu. Hadrut qəsəbəsi və rayonun bir sıra kəndləri 2020-ci il Vətən müharibəsi zamanı azad edilmiş, 2023-cü ilin sentyabrında isə rayonun şəhər mərkəzi də daxil olmaqla ərazi bütövlüyü təmin edilmişdir.
Bu gün Xocavənddə də Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində yeni mərhələ yaşanır. Keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı təkcə sosial layihə deyil, həm də tarixi yaddaşın və milli məkanın bərpası prosesidir. Xocavəndin gələcək inkişafı onun zəngin təbii və tarixi potensialından səmərəli istifadə ilə də sıx bağlıdır.
Ağdərə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinin strateji əhəmiyyətli yaşayış məntəqələrindən biridir. 2023-cü il sentyabrın 20-də Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi tədbirlər nəticəsində Ağdərə şəhəri qanunsuz silahlı birləşmələrdən təmizləndi. 2023-cü il oktyabrın 15-də Prezident İlham Əliyev Ağdərə şəhərində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağını ucaltdı.
Ağdərənin Azərbaycanın inzibati ərazi sistemində əvvəlki statusunun bərpası da mühüm dövlətçilik addımlarından biridir. Azərbaycan Respublikasının Ağdərə rayonunun yaradılması ilə ərazi idarəçiliyinin tarixi və inzibati xüsusiyyətləri nəzərə alınaraq yeni mərhələnin əsası qoyulub.
Bu gün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq proqramları Ağdərənin də gələcək sosial-iqtisadi inkişafı üçün yeni imkanlar yaradır. Burada əsas məqsəd təhlükəsiz, müasir və dayanıqlı yaşayış mühitinin formalaşdırılmasıdır.
20 sentyabrın əhəmiyyəti yalnız hərbi-siyasi hadisə ilə məhdudlaşmır. Bu tarix həm də Azərbaycanın Qarabağda yeni inkişaf modelinin həyata keçirilməsinə başlanması baxımından mühüm mərhələdir.
Azərbaycan dövləti işğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq layihələri həyata keçirir. Yeni yolların, yaşayış komplekslərinin, məktəblərin, xəstəxanaların, enerji və kommunikasiya infrastrukturlarının yaradılması Böyük Qayıdış prosesinin əsas istiqamətlərindəndir.
Bu prosesin başlıca məqsədi işğaldan azad edilmiş əraziləri yenidən Azərbaycanın iqtisadi, sosial və mədəni həyatının fəal hissəsinə çevirməkdir. Qarabağda aparılan quruculuq işləri keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma yurdlarına qayıdışını sürətləndirməklə yanaşı, bölgənin uzunmüddətli inkişafına da zəmin yaradır.
20 sentyabr buna görə yalnız təqvimdə qeyd olunan növbəti əlamətdar tarix deyil. Bu gün Azərbaycanın dövlət suverenliyinin bərpasının, milli iradənin və tarixi yaddaşın rəmzlərindən biridir. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə artıq keçmiş münaqişənin deyil, Azərbaycanın gələcəyə hesablanmış inkişaf strategiyasının mühüm ünvanları kimi formalaşır.
Tarix göstərir ki, dövlətlərin gücü yalnız əldə olunan hərbi nəticələrlə deyil, həmin nəticələri davamlı sülhə, inkişafa və rifaha çevirmək bacarığı ilə də ölçülür. Azərbaycan bu gün Qarabağda məhz belə bir mərhələdən keçir: Zəfərdən sonra quruculuq, qayıdış və inkişaf mərhələsi.
20 Sentyabr – Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü xalqımızın keçdiyi mürəkkəb yolun, əldə edilmiş tarixi nəticələrin və Qarabağda başlayan yeni həyatın rəmzidir. Bu əlamətdar tarix Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda mübarizədə canından keçmiş şəhidlərin əziz xatirəsinə ehtiramı, qazilərimizin qəhrəmanlığına dərin hörməti və doğma torpaqlarına qayıdan insanların sevincini özündə birləşdirir.
Bu gün Qarabağın şəhərləri yeni həyatla nəfəs alır. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri Azərbaycanın gələcəyinə doğru atılan böyük addımların mühüm ünvanlarına çevrilir. 20 sentyabr isə bu yeni tarixin yaddaşlarda əbədi yaşayacaq səhifələrindən biridir.

Lalə İskəndərova,
YAP Qusar rayon təşkilatının məsləhətçisi



Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi


Xəbəri paylaş


Digər xəbərlər



Xəbərə şərh yaz
Ad və soyad:*
E-Mail:
Şərhiniz:
Kodu yazın: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
18-09-2026