Mobil versiya
Ulu Öndər Heydər Əliyev ana dilimizin qorunmasını və dövlət dili səviyyəsinə yüksəlişini təmin etdi
Tarix: 28-07-2023 | Saat: 15:59
Bölmə:Özəl | çapa göndər

Ulu Öndər Heydər Əliyev ana dilimizin qorunmasını və dövlət dili səviyyəsinə yüksəlişini təmin etdi

Məlumdur ki, 1969-cu ilin yayında Azərbaycanda birinci dəfə siyasi hakimiyyətə gələn Ümummilli Liderimiz Heydər Əliyev respublikada sovet hakimiyyəti qurulandan sonrakı dövrdə ilk dəfə olaraq Azərbaycan dilinə dövlət dili statusu verilməsi istiqamətində fəaliyyətə başladı. 1978-ci ildə, Azərbaycan SSR-in yeni qəbul edilən Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit edilməsi Ulu Öndərin bu istiqamətdə qətiyyətli fəaliyyətinin növbəti parlaq ifadəsi oldu. Ümummilli Liderimiz öz çıxışlarının birində həmin hadisələri şərh edərək belə demişdi: “Hər bir millətin dili onun üçün çox əzizdir. Bizim üçün Azərbaycan dili, ana dilimiz həddindən artıq əzizdir. Çünki çox illər ana dilimiz, Azərbaycan dili həyatımızda geniş yer ala bilməmişdir. Amma buna baxmayaraq hər bir azərbaycanlı dilin qorunub saxlanılmasında az da olsa, çox da olsa, xidmətlərini göstərmişdir”.

Etiraf olunmalıdır ki, müstəqilliyimizin ilk illərində qəbul olunmuş “Yeni Azərbaycan əlifbası layihəsinin hazırlanması haqqında”, “Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasının bərpası haqqında”, “Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunları da məhz əsası ötən əsrin 70-ci illərindən qoyulan dil haqqında siyasətin məntiqi davamı kimi ortaya çıxan dövlət sənədləri idi. Lakin bütün bu hüquqi sənədlər hələ də məsələyə kompleks yanaşmanı təmin etmirdi. 1993-cü ilin iyun ayında, ölkə xaos içərisində və vətəndaş müharibəsinin astanasında olduğu zaman respublikada ikinci dəfə siyasi hakimiyyətə gələn Ulu Öndər Heydər Əliyev bu sahədə dövlətin siyasi xəttini müəyyən etdi. Daha sonra Ölkə Konstitusiyasında Azərbaycan dili milli dövlətçiliyimizin rəmzlərindən biri kimi təsbit edildi. Həmin vaxt ana dilimizin necə adlandırılması məsələsi ölkə ictimaiyyətinin əsas müzakirə mövzularından birinə çevrilmişdi. Ulu Öndər dərin məntiqi, fenomenial yaddaşı və fundamental bilikləri ilə bütün xalqa müraciət edərək belə demişdir: “Biz türkdilli xalqların ailəsinə mənsub olan bir xalqıq. Ancaq bunun çox şaxələri var. Bunun bir şaxəsi də Azərbaycan dilidir. Biz bunu təsdiq etmişik və bu, artıq bütün ictimaiyyət tərəfindən qəbul olunubdur. Mən fəxr edirəm ki, türk dillərinə mənsub olan Azərbaycan dili bu qədər bədii ifadələrlə doludur və biz həyatın bütün sahələrinə aid olan fikirlərimizi öz ana dilimizdə ifadə edə bilərik”.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 1991-ci il dekabr ayının 25-də qəbul edilmiş “Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasının bərpası haqqında”, 1992-ci il dekabrın 22-də imzalanmış “Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarının praktikaya yönəldilməsini təmin edən sənədləri imzalaması xüsusi əhəmiyyət kəsb edən addımlar oldu. Həmçinin 2001-ci il iyun ayının 18-də imzalanmış “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərman bu istiqamətdə dövlət siyasətinin əhəmiyyətli mərhələsi hesab edilməlidir. Prezident Heydər Əliyevin 2001-ci il avqust ayının 9-da imzaladığı növbəti Fərman “Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili gününün təsis edilməsi haqqında” oldu. Məhz bu Fərmanda Azərbaycan Respublikasının ərazisində “Hər il avqust ayının 1-i gününün Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü olaraq qeyd ediləcəyi” bildirildi.

Bu gün ölkəmizdə bütün digər sahələrdə olduğu kimi, ana dilimizin qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində də Ulu Öndərin müəyyən etdiyi siyasi kurs Ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Öz çıxışlarının birində cənab Prezident İlham Əliyev dilimizə böyük sevgi, diqqət və qayğısının bariz ifadəsi olaraq bildirmişdir: “Əsrlər boyu bizi xalq kimi, millət kimi qoruyub saxlayan bizim ana dilimizdir, Azərbaycan dilidir. Azərbaycan dilinin qorunması hamımızın vəzifəsidir”. Həmçinin dövlət başçısı ana dilimizin zənginliyi baxımından dünya dilləri sıra­sında xüsusi yeri olduğunu da vurğulayaraq belə demişdir: “Hesab edirəm ki, zənginliyi nöqteyi-nəzərindən Azərbaycan dilinin dünya dilləri sırasında xüsusi yeri vardır”.
Ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən 2004-cü il yanvarın 12-də imzalanmış “Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında” Sərəncam ilə hər il latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə çap olunacaq əsərlərin siyahısı hazırlanır. Həmin il yanvarın 14-də “Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının nəşri haqqında”, eləcə də 2007-ci il dekabrın 30-da “Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrinin Azərbaycan dilində nəşri nəzərdə tutulan əsərlərinin siyahısının təsdiq edilməsi haqqında” sərəncamlarla ana dilinin həyatımızın bütün sahələrində müfəssəl tətbiqi gerçəkləşib. Həmçinin dövlət başçımızın 2013-cü il 9 aprel tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı” ana dilimizin saflığının və zənginliyinin qorunması baxımından mühüm tarixi əhəmiyyət kəsb edən bir hadisədir. Bütün bu sənədlər Azərbaycanda doğma dilimizə göstərilən yüksək səviyyəli dövlət qayğısından xəbər verir.

Lütvəli Şıxəliyev,
YAP Saatlı rayon təşkilatının sədri




Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi


Xəbəri paylaş


Digər xəbərlər



Xəbərə şərh yaz
Ad və soyad:*
E-Mail:
Şərhiniz:
Kodu yazın: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
10-01-2025