Mobil versiya
İslam həmrəyliyi, sülh və Qarabağın dirçəlişi – Azərbaycanın yeni reallıqları
Tarix: 17-09-2026 | Saat: 10:49
Bölmə:Özəl | çapa göndər

İslam həmrəyliyi, sülh və Qarabağın dirçəlişi – Azərbaycanın yeni reallıqları

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev sentyabrın 15-də Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının üzvləri və müşahidəçiləri, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçıları və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul edib. Görüşdə Azərbaycanın Türk dünyası, İslam aləmi və Qafqaz xalqları arasında əməkdaşlığın və qarşılıqlı əlaqələrin inkişafında rolu, İslam həmrəyliyi, sülh gündəliyi, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri barədə mühüm fikirlər səsləndirilib.
Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın son illərdə formalaşdırdığı yeni reallıqların yalnız siyasi və iqtisadi deyil, həm də mənəvi, humanitar və sivilizasion müstəvidə əhəmiyyət daşıdığını göstərir. Bakı kimi qədim və müasir şəhərin Türk dünyasının dini liderlərini, İslam alimlərini və Qafqazın müxtəlif dini nümayəndələrini bir araya gətirməsi Azərbaycanın dialoq və əməkdaşlıq məkanı kimi rolunu bir daha nümayiş etdirir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi diqqət çəkən məsələlərdən biri gələn il Bakıda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşünün keçiriləcəyinin bildirilməsidir. Dövlət başçısı bu tədbirin dünyada mürəkkəb proseslərin getdiyi bir dövrdə Azərbaycanda keçirilməsinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb.
Azərbaycanın İslam dünyasında həmrəyliyin möhkəmləndirilməsinə verdiyi töhfələr artıq müxtəlif beynəlxalq tədbirlər və təşəbbüslərlə müşayiət olunur. 2017-ci ildə Bakıda keçirilmiş IV İslam Həmrəyliyi Oyunları da Prezidentin çıxışında bu istiqamətdə nümunə kimi qeyd edilib. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, həmin tədbir yalnız idman yarışı deyil, həm də müsəlman ölkələrinin birlik və həmrəylik nümayişi kimi qiymətləndirilib.
Prezident İlham Əliyevin çıxışının mühüm hissələrindən biri Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla bağlı idi.
Dövlət başçısı dini liderlərin səfər proqramında Ağdam, Xankəndi, Xocalı və Şuşanın olduğunu bildirərək onların həm işğalın ağır nəticələrini, həm də bu gün Qarabağda aparılan bərpa və quruculuq işlərini görəcəklərini qeyd edib. Prezidentin sözlərinə görə, 30 il davam edən işğal nəticəsində Qarabağ və Şərqi Zəngəzurdakı şəhər və kəndlər dağıdılıb, azərbaycanlı əhali etnik təmizləməyə məruz qalaraq doğma torpaqlarından didərgin salınıb.
Bu gün isə həmin ərazilərdə tamamilə fərqli mənzərə formalaşır.
İşğaldan azad edilmiş torpaqlarda yollar, yaşayış məhəllələri, məktəblər, xəstəxanalar, sosial obyektlər və digər infrastruktur layihələri həyata keçirilir. Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun yenidən qurulması Azərbaycan dövlətinin qarşıya qoyduğu strateji məqsədlərdən biridir.
Dini liderlərin bu ərazilərə səfəri isə yalnız tanışlıq səfəri kimi deyil, həm də Azərbaycanın yaşadığı tarixi faciənin və bu gün həyata keçirilən böyük quruculuğun beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması baxımından əhəmiyyətlidir.
Xüsusilə Ağdam məscidinin bu tədbirlərin keçirildiyi məkanlardan biri olması böyük simvolik məna daşıyır. Ağdam məscidi işğal dövrünün ağır izlərini özündə daşıyan tarixi məkanlardan biridir. Dini liderlərin həmin məkanda bir araya gəlməsi dağıntıdan dirçəlişə, müharibədən sülhə və keçmişin ağrılarından gələcəyin quruculuğuna keçidi nümayiş etdirən mənzərə yaradır.
Bu gün Qarabağda həyatın bərpası yalnız fiziki infrastrukturun yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Doğma yurdlarına qayıdan insanların məskunlaşması, şəhər və kəndlərin yenidən qurulması həmin ərazilərin sosial və mədəni həyatının da bərpası deməkdir.
Dövlət başçısı 30 il ərzində davam edən danışıqlar prosesinin nəticəsiz qaldığını, Ermənistanın Azərbaycan ərazilərindən çıxmaq istəmədiyini və bəzi dövlətlərin münaqişənin həllinə deyil, onun uzadılmasına xidmət edən siyasət apardığını bildirib. Bu fikirlər Prezidentin çıxışında Azərbaycanın həmin dövrə dair siyasi qiymətləndirməsi kimi səsləndirilib.
Azərbaycan üçün 30 illik işğal dövrü böyük humanitar faciələr, məcburi köçkünlük, dağıdılmış şəhər və kəndlər, tarixi və dini abidələrin məhv edilməsi ilə yadda qalıb.
Prezidentin çıxışında Xocalı faciəsi də xüsusi qeyd olunub. Xocalıda Memorial Kompleksinin yaradılması isə həmin faciənin yaddaşının qorunması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlərdən biri kimi təqdim edilib.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”na xüsusi yer ayrılması da mühüm məqamlardan biridir.
Prezident bu mükafatın mötəbər münsiflər heyəti tərəfindən verilməsini qeyd edərək onun sülh gündəliyini dəstəkləyən addım olduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, mükafatın Əbu-Dabidə təqdim olunması və dünya liderlərinin sülh prosesinə dəstək verməsi müsbət meyilləri gücləndirib.
Məhz bu kontekstdə mükafatın əhəmiyyəti daha aydın görünür.
Azərbaycan Prezidentinin çıxışında sülhə keçidin asan proses olmadığı, 30 illik işğalın yaratdığı ağrıların hələ də xalqın yaddaşında yaşadığı vurğulanır. Bununla yanaşı, dövlət başçısı Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində sülh gündəliyinə sadiq olduğunu bildirir.
“Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin inkişafına töhfə vermək məqsədilə bağışlanması da görüşdə xüsusi vurğulanıb. Müsəlman Ağsaqqalları Şurasının baş katibi Məhəmməd Əbdülsalam bu addımı Azərbaycan xalqına, vətənə və İslam ümmətinə sədaqətin nümunəsi kimi qiymətləndirib.
Beləliklə, mükafat yalnız fərdi təltif kimi deyil, sülh, insan qardaşlığı və qarşılıqlı anlaşma ideyalarının təşviqi kontekstində təqdim olunur.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycanın coğrafi və tarixi mövqeyinə də xüsusi diqqət yetirilib. Azərbaycan həm Türk dünyasının bir hissəsi, həm də Qafqaz ölkəsidir. Bu xüsusiyyət ölkənin müxtəlif regional və beynəlxalq platformalar arasında dialoq qurmasında mühüm amil kimi təqdim olunur.
Bakıda Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının 7-ci toplantısının keçirilməsi və eyni günlərdə Seyid Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının təşkil olunması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Tədbirlərdə Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrlə yanaşı, Gürcüstan, Suriya və Şimali Qafqazdan dini liderlərin iştirakı Azərbaycanın dialoq məkanı kimi rolunu nümayiş etdirir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışının əsas mesajlarından biri də budur ki, dini liderlərin sülhə, əməkdaşlığa, əmin-amanlığa və barışığa çağırışları cəmiyyətlərə və dövlətlərə mühüm təsir göstərə bilər.

Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
“Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları” Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
YAP-ın fəal üzvü



Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi


Xəbəri paylaş


Digər xəbərlər



Xəbərə şərh yaz
Ad və soyad:*
E-Mail:
Şərhiniz:
Kodu yazın: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
17-09-2026