Gümrü bazası ətrafında yeni ssenari: Rusiya gedərsə, Türkiyə Ermənistana yerləşə bilər?
Tarix: 04-09-2026 | Saat: 18:13
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Rusiyanın Gümrüdəki 102-ci hərbi bazasının gələcəyi Ermənistanda yeni siyasi müzakirələr yaradıb. Vladimir Putinin İrəvan bazaya ehtiyac duymadığı halda Rusiya hərbçilərinin Ermənistandan çıxa biləcəyini bildirməsindən sonra müxalif “Ermənistan” fraksiyasının deputatı İşxan Saqatelyan daha iddialı ssenari irəli sürüb. O, gələcəkdə Rusiya bazasının yerində Türkiyə hərbi mövcudluğunun yarana biləcəyini iddia edib.
Məsələni şərh edən Milli Məclisin deputatı Naqif Həmzəyev hesab edir ki, Putinin açıqlaması Rusiyanın Cənubi Qafqazdan dərhal çıxmağa hazırlaşması kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun fikrincə, Moskva daha çox məsuliyyəti İrəvanın üzərinə qoyaraq “bazaya ehtiyacınız yoxdursa, gedə bilərik, nəticələrinə isə özünüz cavabdeh olacaqsınız” mesajı verir.
Gümrüdəki baza Rusiya üçün adi hərbi obyekt deyil. Türkiyə sərhədinin yaxınlığında yerləşməsi, Ermənistanın təhlükəsizlik sistemindəki rolu və Moskvanın Cənubi Qafqazdakı hərbi mövcudluğu baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Üstəlik, mövcud hüquqi razılaşmalar bazanın 2044-cü ilədək Ermənistanda qalmasını nəzərdə tutur. Hazırda onun çıxarılması barədə rəsmi qərar yoxdur.
Rusiya hərbçilərinin yerini Türkiyə ordusunun tutması isə indiki mərhələdə daha çox siyasi ehtimaldır. NATO üzvü Türkiyənin hərbi bazasının Rusiyanın mövcud obyektinin yerində yerləşdirilməsi Moskva üçün son dərəcə həssas məsələ olardı. Ermənistan daxilində Türkiyəyə münasibət də belə qərarın ciddi siyasi müqavimətlə qarşılaşmasına səbəb ola bilər.
Bununla yanaşı, regionda şərtlər sürətlə dəyişir. Ermənistan-Türkiyə normallaşması, Bakı-İrəvan sülh prosesi və Ermənistanın Qərblə təhlükəsizlik əlaqələrinin genişlənməsi gələcəkdə Gümrü bazasının statusunu daha ciddi şəkildə gündəmə gətirə bilər. Həmzəyevin fikrincə, İrəvanın əsas məqsədi Rusiyanı Türkiyə ilə əvəzləməkdən çox, təhlükəsizlik siyasətini şaxələndirmək və Moskvadan asılılığı azaltmaqdır.
Deputat Azərbaycanın dəyişən təhlükəsizlik arxitekturasındakı roluna da diqqət çəkib. Onun qənaətinə görə, Bakı ilə İrəvan arasında birbaşa dialoqun genişlənməsi Rusiyanın ənənəvi vasitəçilik imkanlarını azaldır. Azərbaycan-Türkiyə strateji tərəfdaşlığı, Orta Dəhliz və regiondakı yeni kommunikasiya layihələri də əvvəlki güc balansını dəyişdirən amillər sırasındadır.
Beləliklə, “Rusiya gedir, Türkiyə gəlir” ssenarisini artıq baş verəcək fakt kimi təqdim etmək tezdir. Ancaq 102-ci bazanın gələcəyinin açıq müzakirəyə çıxması özü mühüm dəyişiklikdir. Əsas sual artıq yalnız Gümrüdə rus hərbçilərinin qalıb-qalmayacağı deyil, Rusiya-Ermənistan münasibətləri dəyişdikcə Cənubi Qafqazın gələcək təhlükəsizlik sisteminin hansı formada qurulacağıdır.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 04-09-2026 | Saat: 18:13
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Rusiyanın Gümrüdəki 102-ci hərbi bazasının gələcəyi Ermənistanda yeni siyasi müzakirələr yaradıb. Vladimir Putinin İrəvan bazaya ehtiyac duymadığı halda Rusiya hərbçilərinin Ermənistandan çıxa biləcəyini bildirməsindən sonra müxalif “Ermənistan” fraksiyasının deputatı İşxan Saqatelyan daha iddialı ssenari irəli sürüb. O, gələcəkdə Rusiya bazasının yerində Türkiyə hərbi mövcudluğunun yarana biləcəyini iddia edib.
Məsələni şərh edən Milli Məclisin deputatı Naqif Həmzəyev hesab edir ki, Putinin açıqlaması Rusiyanın Cənubi Qafqazdan dərhal çıxmağa hazırlaşması kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun fikrincə, Moskva daha çox məsuliyyəti İrəvanın üzərinə qoyaraq “bazaya ehtiyacınız yoxdursa, gedə bilərik, nəticələrinə isə özünüz cavabdeh olacaqsınız” mesajı verir.
Gümrüdəki baza Rusiya üçün adi hərbi obyekt deyil. Türkiyə sərhədinin yaxınlığında yerləşməsi, Ermənistanın təhlükəsizlik sistemindəki rolu və Moskvanın Cənubi Qafqazdakı hərbi mövcudluğu baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Üstəlik, mövcud hüquqi razılaşmalar bazanın 2044-cü ilədək Ermənistanda qalmasını nəzərdə tutur. Hazırda onun çıxarılması barədə rəsmi qərar yoxdur.
Rusiya hərbçilərinin yerini Türkiyə ordusunun tutması isə indiki mərhələdə daha çox siyasi ehtimaldır. NATO üzvü Türkiyənin hərbi bazasının Rusiyanın mövcud obyektinin yerində yerləşdirilməsi Moskva üçün son dərəcə həssas məsələ olardı. Ermənistan daxilində Türkiyəyə münasibət də belə qərarın ciddi siyasi müqavimətlə qarşılaşmasına səbəb ola bilər.
Bununla yanaşı, regionda şərtlər sürətlə dəyişir. Ermənistan-Türkiyə normallaşması, Bakı-İrəvan sülh prosesi və Ermənistanın Qərblə təhlükəsizlik əlaqələrinin genişlənməsi gələcəkdə Gümrü bazasının statusunu daha ciddi şəkildə gündəmə gətirə bilər. Həmzəyevin fikrincə, İrəvanın əsas məqsədi Rusiyanı Türkiyə ilə əvəzləməkdən çox, təhlükəsizlik siyasətini şaxələndirmək və Moskvadan asılılığı azaltmaqdır.
Deputat Azərbaycanın dəyişən təhlükəsizlik arxitekturasındakı roluna da diqqət çəkib. Onun qənaətinə görə, Bakı ilə İrəvan arasında birbaşa dialoqun genişlənməsi Rusiyanın ənənəvi vasitəçilik imkanlarını azaldır. Azərbaycan-Türkiyə strateji tərəfdaşlığı, Orta Dəhliz və regiondakı yeni kommunikasiya layihələri də əvvəlki güc balansını dəyişdirən amillər sırasındadır.
Beləliklə, “Rusiya gedir, Türkiyə gəlir” ssenarisini artıq baş verəcək fakt kimi təqdim etmək tezdir. Ancaq 102-ci bazanın gələcəyinin açıq müzakirəyə çıxması özü mühüm dəyişiklikdir. Əsas sual artıq yalnız Gümrüdə rus hərbçilərinin qalıb-qalmayacağı deyil, Rusiya-Ermənistan münasibətləri dəyişdikcə Cənubi Qafqazın gələcək təhlükəsizlik sisteminin hansı formada qurulacağıdır.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
04-09-2026
