Ukraynanın ABŞ-dan asılı olduğu üç strateji sahə açıqlandı – Tramp Zelenskiyə təzyiqi artıra bilər
Tarix: 13-10-2026 | Saat: 20:23
Bölmə:Özəl | çapa göndər
ABŞ Prezidenti Donald Trampla Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski arasında münasibətlərin yenidən gərginləşməsi Kiyevin Vaşinqtondan nə dərəcədə asılı olduğu məsələsini gündəmə gətirib. Ukrayna son dövrlərdə birbaşa Amerika maliyyə yardımından asılılığını azaltmağa çalışsa da, müharibənin gedişinə təsir göstərən üç mühüm istiqamətdə ABŞ-nin dəstəyi hələ də xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Britaniyanın “The Telegraph” nəşrinin təhlilinə görə, Trampın Zelenskiyə təsir imkanları prezidentliyinin ilk ayları ilə müqayisədə müəyyən qədər məhdudlaşıb. Bunun əsas səbəbi Ukraynanın artıq əvvəlki formada ABŞ-dən birbaşa maliyyə yardımı almamasıdır. Amerika istehsalı olan silahların Ukraynaya göndərilməsi davam etsə də, onların bir hissəsinin maliyyələşdirilməsini Avropa ölkələri öz üzərinə götürüb.
Bununla belə, nəşr hesab edir ki, Kiyev hələ də Vaşinqtonun qərarlarından ciddi şəkildə təsirlənə biləcək vəziyyətdədir. Xüsusilə hərbi kəşfiyyat məlumatları, hava hücumundan müdafiə vasitələri və Amerika silahlarının tədarükü Ukrayna üçün strateji əhəmiyyətini qoruyur.
Birinci mühüm istiqamət ABŞ-nin təqdim etdiyi kəşfiyyat məlumatlarıdır. Ukrayna ordusunun hərbi əməliyyatlarının planlaşdırılmasında, xüsusilə uzaqməsafəli zərbələrin həyata keçirilməsində peyk məlumatları və digər kəşfiyyat imkanları mühüm rol oynayır. Nəşrin yazdığına görə, ABŞ-nin Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi və digər kəşfiyyat strukturları Kiyevlə əməkdaşlığı davam etdirir. Bu məlumatlar Ukraynanın Rusiya ərazisindəki müəyyən hərbi və strateji hədəfləri daha dəqiq müəyyənləşdirməsinə kömək edir.
Ekspertlərin qiymətləndirməsinə görə, Avropa ölkələri ABŞ-nin təqdim etdiyi kəşfiyyat imkanlarını qısa müddətdə tam əvəz etməkdə çətinlik çəkə bilər. Bu səbəbdən Vaşinqtonun həmin sahədə əməkdaşlığı məhdudlaşdırması Ukraynanın hərbi imkanlarına təsir göstərə biləcək amillərdən biri hesab olunur.
İkinci istiqamət ballistik raketlərə qarşı müdafiə sistemləridir. Ukrayna şəhərlərinə və enerji infrastrukturuna yönələn raket hücumları fonunda Amerikanın “Patriot” kompleksləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu sistemlər müəyyən növ ballistik raketlərin zərərsizləşdirilməsi üçün Ukraynanın əsas müdafiə vasitələrindən sayılır.
Lakin müdafiə sistemlərinin mövcudluğu kifayət etmir. Onların fasiləsiz fəaliyyət göstərməsi üçün mütəmadi olaraq yeni tutucu raketlərin göndərilməsi də zəruridir. Belə sursatların istehsalı və tədarükü məhdud olduğundan Ukraynanın ehtiyaclarının tam qarşılanması ciddi çətinliklərlə müşayiət olunur. Avropanın alternativ istehsal imkanlarının artırılması isə vaxt və böyük maliyyə vəsaiti tələb edir.
Üçüncü əsas asılılıq Amerika silahlarının Avropa ölkələrinin vəsaiti hesabına alınması ilə bağlıdır. NATO çərçivəsində fəaliyyət göstərən PURL mexanizmi vasitəsilə Avropa müttəfiqləri ABŞ istehsalı olan silah və hərbi avadanlıqların Ukraynaya göndərilməsini maliyyələşdirirlər. Bu model Kiyevin birbaşa Amerika büdcə yardımından asılılığını azaltsa da, silahların satışına və çatdırılmasına dair qərarlarda Vaşinqtonun rolunu aradan qaldırmır.
Nəşrin iddiasına əsasən, amerikalı rəsmilər avropalı həmkarlarına Ukraynanın Rusiya neft emalı müəssisələrinə zərbələrini davam etdirəcəyi təqdirdə Tramp administrasiyasının bu mexanizm üzrə tədarükləri dayandıra biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər. Bununla belə, belə bir qərarın artıq qəbul edildiyi barədə təsdiqlənmiş məlumat təqdim olunmur.
Məqalədə vurğulanır ki, Amerika silahlarının göndərilməsi məhdudlaşdırılarsa, Avropa hökumətləri çətin seçimlə üzləşə bilərlər. Onlar ya öz orduları üçün nəzərdə tutulan ehtiyatların bir hissəsini Ukraynaya yönəltməli, ya da müdafiə sənayesinin istehsal imkanlarının genişləndirilməsini gözləməli olacaqlar. Xüsusilə Almaniya və Polşada hərbi xərclərin artması fonunda Avropanın müdafiə sənayesinə tələbat onsuz da yüksəkdir.
Bütün bunlar Vaşinqtonla Kiyev arasında siyasi fikir ayrılıqlarının hərbi əməkdaşlığa mümkün təsirini daha da aktuallaşdırır. Tramp son açıqlamalarında Zelenskini müharibənin başa çatdırılması üçün yaranmış imkanlardan istifadə etməməkdə ittiham edib və Ukraynada prezident dəyişikliyinin zəruri olduğu fikrini səsləndirib.
Zelenski isə bu ittihamları qəbul etməyərək ABŞ prezidentinin Rusiyaya təsir göstərmək əvəzinə Ukraynaya təzyiq etdiyini bildirib. Ukrayna liderinin fikrincə, Vladimir Putini müharibəni dayandırmağa məcbur etmək daha çətin olduğundan Vaşinqton təzyiq vasitələrini Kiyevə qarşı yönəldir.
Tərəflər arasında digər mübahisəli məsələ enerji qiymətləri ilə bağlıdır. Tramp Ukraynanın Rusiya neft infrastrukturuna hücumlarını tənqid etdiyi halda, Zelenski dünya bazarında neft və yanacaq qiymətlərinin yüksəlməsini əsasən Yaxın Şərqdəki hərbi qarşıdurma və Hörmüz boğazı ətrafında yaranmış vəziyyətlə əlaqələndirir.
Beləliklə, Ukraynanın ABŞ-dən birbaşa maliyyə asılılığının azalması Vaşinqtonun Kiyevə təsir imkanlarının tamamilə aradan qalxması demək deyil. Hərbi kəşfiyyat, raket əleyhinə müdafiə və silah tədarükü kimi həyati əhəmiyyətli sahələrdə Amerika dəstəyi hələ də mühüm rol oynayır. Bu səbəbdən ABŞ administrasiyasının gələcək qərarları təkcə iki ölkə arasındakı münasibətlərə deyil, Ukraynanın müdafiə imkanlarına və Avropanın təhlükəsizlik siyasətinə də təsir göstərə bilər.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 13-10-2026 | Saat: 20:23
Bölmə:Özəl | çapa göndər
ABŞ Prezidenti Donald Trampla Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski arasında münasibətlərin yenidən gərginləşməsi Kiyevin Vaşinqtondan nə dərəcədə asılı olduğu məsələsini gündəmə gətirib. Ukrayna son dövrlərdə birbaşa Amerika maliyyə yardımından asılılığını azaltmağa çalışsa da, müharibənin gedişinə təsir göstərən üç mühüm istiqamətdə ABŞ-nin dəstəyi hələ də xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Britaniyanın “The Telegraph” nəşrinin təhlilinə görə, Trampın Zelenskiyə təsir imkanları prezidentliyinin ilk ayları ilə müqayisədə müəyyən qədər məhdudlaşıb. Bunun əsas səbəbi Ukraynanın artıq əvvəlki formada ABŞ-dən birbaşa maliyyə yardımı almamasıdır. Amerika istehsalı olan silahların Ukraynaya göndərilməsi davam etsə də, onların bir hissəsinin maliyyələşdirilməsini Avropa ölkələri öz üzərinə götürüb.
Bununla belə, nəşr hesab edir ki, Kiyev hələ də Vaşinqtonun qərarlarından ciddi şəkildə təsirlənə biləcək vəziyyətdədir. Xüsusilə hərbi kəşfiyyat məlumatları, hava hücumundan müdafiə vasitələri və Amerika silahlarının tədarükü Ukrayna üçün strateji əhəmiyyətini qoruyur.
Birinci mühüm istiqamət ABŞ-nin təqdim etdiyi kəşfiyyat məlumatlarıdır. Ukrayna ordusunun hərbi əməliyyatlarının planlaşdırılmasında, xüsusilə uzaqməsafəli zərbələrin həyata keçirilməsində peyk məlumatları və digər kəşfiyyat imkanları mühüm rol oynayır. Nəşrin yazdığına görə, ABŞ-nin Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi və digər kəşfiyyat strukturları Kiyevlə əməkdaşlığı davam etdirir. Bu məlumatlar Ukraynanın Rusiya ərazisindəki müəyyən hərbi və strateji hədəfləri daha dəqiq müəyyənləşdirməsinə kömək edir.
Ekspertlərin qiymətləndirməsinə görə, Avropa ölkələri ABŞ-nin təqdim etdiyi kəşfiyyat imkanlarını qısa müddətdə tam əvəz etməkdə çətinlik çəkə bilər. Bu səbəbdən Vaşinqtonun həmin sahədə əməkdaşlığı məhdudlaşdırması Ukraynanın hərbi imkanlarına təsir göstərə biləcək amillərdən biri hesab olunur.
İkinci istiqamət ballistik raketlərə qarşı müdafiə sistemləridir. Ukrayna şəhərlərinə və enerji infrastrukturuna yönələn raket hücumları fonunda Amerikanın “Patriot” kompleksləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu sistemlər müəyyən növ ballistik raketlərin zərərsizləşdirilməsi üçün Ukraynanın əsas müdafiə vasitələrindən sayılır.
Lakin müdafiə sistemlərinin mövcudluğu kifayət etmir. Onların fasiləsiz fəaliyyət göstərməsi üçün mütəmadi olaraq yeni tutucu raketlərin göndərilməsi də zəruridir. Belə sursatların istehsalı və tədarükü məhdud olduğundan Ukraynanın ehtiyaclarının tam qarşılanması ciddi çətinliklərlə müşayiət olunur. Avropanın alternativ istehsal imkanlarının artırılması isə vaxt və böyük maliyyə vəsaiti tələb edir.
Üçüncü əsas asılılıq Amerika silahlarının Avropa ölkələrinin vəsaiti hesabına alınması ilə bağlıdır. NATO çərçivəsində fəaliyyət göstərən PURL mexanizmi vasitəsilə Avropa müttəfiqləri ABŞ istehsalı olan silah və hərbi avadanlıqların Ukraynaya göndərilməsini maliyyələşdirirlər. Bu model Kiyevin birbaşa Amerika büdcə yardımından asılılığını azaltsa da, silahların satışına və çatdırılmasına dair qərarlarda Vaşinqtonun rolunu aradan qaldırmır.
Nəşrin iddiasına əsasən, amerikalı rəsmilər avropalı həmkarlarına Ukraynanın Rusiya neft emalı müəssisələrinə zərbələrini davam etdirəcəyi təqdirdə Tramp administrasiyasının bu mexanizm üzrə tədarükləri dayandıra biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər. Bununla belə, belə bir qərarın artıq qəbul edildiyi barədə təsdiqlənmiş məlumat təqdim olunmur.
Məqalədə vurğulanır ki, Amerika silahlarının göndərilməsi məhdudlaşdırılarsa, Avropa hökumətləri çətin seçimlə üzləşə bilərlər. Onlar ya öz orduları üçün nəzərdə tutulan ehtiyatların bir hissəsini Ukraynaya yönəltməli, ya da müdafiə sənayesinin istehsal imkanlarının genişləndirilməsini gözləməli olacaqlar. Xüsusilə Almaniya və Polşada hərbi xərclərin artması fonunda Avropanın müdafiə sənayesinə tələbat onsuz da yüksəkdir.
Bütün bunlar Vaşinqtonla Kiyev arasında siyasi fikir ayrılıqlarının hərbi əməkdaşlığa mümkün təsirini daha da aktuallaşdırır. Tramp son açıqlamalarında Zelenskini müharibənin başa çatdırılması üçün yaranmış imkanlardan istifadə etməməkdə ittiham edib və Ukraynada prezident dəyişikliyinin zəruri olduğu fikrini səsləndirib.
Zelenski isə bu ittihamları qəbul etməyərək ABŞ prezidentinin Rusiyaya təsir göstərmək əvəzinə Ukraynaya təzyiq etdiyini bildirib. Ukrayna liderinin fikrincə, Vladimir Putini müharibəni dayandırmağa məcbur etmək daha çətin olduğundan Vaşinqton təzyiq vasitələrini Kiyevə qarşı yönəldir.
Tərəflər arasında digər mübahisəli məsələ enerji qiymətləri ilə bağlıdır. Tramp Ukraynanın Rusiya neft infrastrukturuna hücumlarını tənqid etdiyi halda, Zelenski dünya bazarında neft və yanacaq qiymətlərinin yüksəlməsini əsasən Yaxın Şərqdəki hərbi qarşıdurma və Hörmüz boğazı ətrafında yaranmış vəziyyətlə əlaqələndirir.
Beləliklə, Ukraynanın ABŞ-dən birbaşa maliyyə asılılığının azalması Vaşinqtonun Kiyevə təsir imkanlarının tamamilə aradan qalxması demək deyil. Hərbi kəşfiyyat, raket əleyhinə müdafiə və silah tədarükü kimi həyati əhəmiyyətli sahələrdə Amerika dəstəyi hələ də mühüm rol oynayır. Bu səbəbdən ABŞ administrasiyasının gələcək qərarları təkcə iki ölkə arasındakı münasibətlərə deyil, Ukraynanın müdafiə imkanlarına və Avropanın təhlükəsizlik siyasətinə də təsir göstərə bilər.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
13-10-2026
