Azərbaycanda ən yüksək maaş 4 207 manatdır – Ən az qazananlar hansı sahədə çalışır?
Tarix: 13-10-2026 | Saat: 18:13
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Azərbaycanda əməkhaqları arasında müşahidə olunan ciddi fərqlər ölkənin əmək bazarındakı mövcud vəziyyəti yenidən gündəmə gətirib. Açıqlanan statistik göstəricilərə əsasən, bəzi sahələrdə çalışanların orta aylıq əməkhaqqı 4 min manatı ötür, digər sahələrdə isə bu məbləğ 750 manata belə çatmır. İqtisadçılar hesab edirlər ki, bu fərqlər təkcə peşələrin xüsusiyyətləri ilə deyil, həm də ölkədə iqtisadi fəaliyyətin, investisiyaların və məşğulluq imkanlarının qeyri-bərabər paylanması ilə bağlıdır.
Ən yüksək orta aylıq əməkhaqqı 4 207,2 manatla mədənçıxarma sənayesində qeydə alınıb. Maliyyə və sığorta fəaliyyəti sahəsində bu göstərici 3 102,1 manat, informasiya və rabitə sektorunda isə 2 130,2 manat təşkil edir. Ən aşağı orta aylıq əməkhaqqı kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq sahələrində müşahidə olunur. Bu istiqamətlərdə çalışanların orta aylıq əməkhaqqı 749 manat səviyyəsindədir.
İqtisadçı Razi Abasbəyli bildirib ki, Azərbaycanda yüksək əməkhaqqı ilə seçilən sahələrin başında neft-qaz sektoru dayanır. Bunun əsas səbəbləri həmin sahəyə böyük həcmdə kapital qoyuluşunun həyata keçirilməsi, istehsal proseslərinin yüksək texnologiyalar əsasında qurulması və əmək məhsuldarlığının digər sahələrlə müqayisədə daha yüksək olmasıdır. Lakin diqqətçəkən məqam ondan ibarətdir ki, neft-qaz sektoru ölkə iqtisadiyyatına böyük gəlir gətirsə də, burada çalışanların sayı ümumi məşğul əhali ilə müqayisədə olduqca azdır.
Maliyyə və sığorta, eləcə də informasiya və rabitə sahələrində də oxşar vəziyyət müşahidə edilir. Bu sektorlarda yüksək ixtisaslı mütəxəssislərə tələbat, texnoloji imkanlar və şirkətlərin maliyyə dövriyyəsi əməkhaqlarının formalaşmasına təsir göstərir. Bununla belə, iqtisadçı vurğulayıb ki, hər hansı sahədə orta maaşın 3 min manatdan yüksək olması həmin sektorda çalışan bütün əməkdaşların bu qədər qazandığını göstərmir. Çünki yüksək vəzifəli rəhbərlərin və peşəkar mütəxəssislərin gəlirləri ümumi orta göstəricinin yüksəlməsinə səbəb olur.
Əmək bazarının digər tərəfində isə kənd təsərrüfatı və kiçik sahibkarlıq fəaliyyəti dayanır. Bu sahələrdə çalışanların sayı çox olsa da, əldə olunan gəlirlər bir çox hallarda aşağı və qeyri-sabit olur. Xüsusilə kənd təsərrüfatında mövsümilik, məhsuldarlığın aşağı olması, istehsal xərclərinin artması və bazara çıxış imkanlarının məhdudluğu insanların qazancına birbaşa təsir edir. Nəticədə ölkədə ən çox məşğulluq yaradan sahələrdən biri əməkhaqqı göstəricilərinə görə sonuncu yerlərdə qərarlaşır.
Razi Abasbəyli beynəlxalq iqtisadi hesabatlarda əks olunan rəqəmlərə diqqət çəkərək bildirib ki, 2024-cü ildə kənd təsərrüfatı ölkədə məşğulluğun təxminən 35 faizini təmin etdiyi halda, ümumi daxili məhsulda payı 5–6 faizdən bir qədər çox olub. Karbohidrogen sektoru isə ümumi daxili məhsulun təxminən 31,8 faizini formalaşdırmasına baxmayaraq, işçi qüvvəsinin cəmi 1 faizini əhatə edib. Ekspertin fikrincə, bu mənzərə ölkədə iqtisadi gəlirlərlə məşğulluq arasında ciddi struktur fərqlərinin mövcud olduğunu göstərir.
Əməkhaqları arasındakı uçurumun yaranmasında regional amillər də mühüm rol oynayır. Bakıda iri şirkətlərin, bankların, beynəlxalq müəssisələrin və yüksək gəlirli iş yerlərinin cəmləşməsi paytaxtda maaş imkanlarını artırır. Regionlarda isə iqtisadi fəaliyyətin daha çox kiçik təsərrüfatlar, kənd təsərrüfatı və məhdud gəlirli xidmət sahələri üzərində qurulması əməkhaqlarının nisbətən aşağı qalmasına səbəb olur. Bu fərq həm insanların iş imkanlarına, həm də yaşayış səviyyəsinə təsir göstərir.
İqtisadçı qeyri-rəsmi məşğulluğun da problemin mühüm tərəflərindən biri olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, əmək müqaviləsi olmadan çalışan şəxslərin gəlirləri rəsmi statistikada tam əks olunmur. Xüsusilə aqrar sektorda və kiçik biznes müəssisələrində bu cür halların mövcudluğu əmək bazarının real mənzərəsini müəyyənləşdirməyi çətinləşdirir.
Ekspert hesab edir ki, ölkədə yüksək əməkhaqqı alanların nisbətən az sayda olması ümumi orta maaş göstəricisinin əhalinin böyük hissəsinin qazancını tam əks etdirməməsinə gətirib çıxarır. Onun qiymətləndirməsinə görə, yüksək gəlir əldə edən kiçik bir qrupun maaşları orta göstəricini əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldə bilər. Halbuki aşağı gəlirlə çalışan insanların sayı daha çoxdur və onların gündəlik iqtisadi imkanları rəsmi orta əməkhaqqı rəqəmlərindən fərqlənə bilər.
Bütün bunlar göstərir ki, əməkhaqqı məsələsinə yalnız ümumi statistik artım prizmasından yanaşmaq kifayət deyil. Əsas məsələ iqtisadi inkişafın yaratdığı imkanların müxtəlif sahələr və regionlar arasında necə bölüşdürülməsidir. Kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması, regionlara investisiyaların cəlb edilməsi, yeni və daha yüksək maaşlı iş yerlərinin yaradılması, eləcə də qeyri-rəsmi məşğulluğun azaldılması gəlir fərqlərinin aradan qaldırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Beləliklə, Azərbaycanda ən yüksək orta əməkhaqqının 4 207 manat, ən aşağı göstəricinin isə 749 manat olması əmək bazarında mövcud fərqləri aydın şəkildə nümayiş etdirir. Orta aylıq əməkhaqqının yüksəlməsi iqtisadi baxımdan müsbət göstərici sayılsa da, bu artımın insanların böyük hissəsinin real gəlirlərində və yaşayış şəraitində nə dərəcədə hiss olunması ayrıca qiymətləndirilməlidir.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 13-10-2026 | Saat: 18:13
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Azərbaycanda əməkhaqları arasında müşahidə olunan ciddi fərqlər ölkənin əmək bazarındakı mövcud vəziyyəti yenidən gündəmə gətirib. Açıqlanan statistik göstəricilərə əsasən, bəzi sahələrdə çalışanların orta aylıq əməkhaqqı 4 min manatı ötür, digər sahələrdə isə bu məbləğ 750 manata belə çatmır. İqtisadçılar hesab edirlər ki, bu fərqlər təkcə peşələrin xüsusiyyətləri ilə deyil, həm də ölkədə iqtisadi fəaliyyətin, investisiyaların və məşğulluq imkanlarının qeyri-bərabər paylanması ilə bağlıdır.
Ən yüksək orta aylıq əməkhaqqı 4 207,2 manatla mədənçıxarma sənayesində qeydə alınıb. Maliyyə və sığorta fəaliyyəti sahəsində bu göstərici 3 102,1 manat, informasiya və rabitə sektorunda isə 2 130,2 manat təşkil edir. Ən aşağı orta aylıq əməkhaqqı kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq sahələrində müşahidə olunur. Bu istiqamətlərdə çalışanların orta aylıq əməkhaqqı 749 manat səviyyəsindədir.
İqtisadçı Razi Abasbəyli bildirib ki, Azərbaycanda yüksək əməkhaqqı ilə seçilən sahələrin başında neft-qaz sektoru dayanır. Bunun əsas səbəbləri həmin sahəyə böyük həcmdə kapital qoyuluşunun həyata keçirilməsi, istehsal proseslərinin yüksək texnologiyalar əsasında qurulması və əmək məhsuldarlığının digər sahələrlə müqayisədə daha yüksək olmasıdır. Lakin diqqətçəkən məqam ondan ibarətdir ki, neft-qaz sektoru ölkə iqtisadiyyatına böyük gəlir gətirsə də, burada çalışanların sayı ümumi məşğul əhali ilə müqayisədə olduqca azdır.
Maliyyə və sığorta, eləcə də informasiya və rabitə sahələrində də oxşar vəziyyət müşahidə edilir. Bu sektorlarda yüksək ixtisaslı mütəxəssislərə tələbat, texnoloji imkanlar və şirkətlərin maliyyə dövriyyəsi əməkhaqlarının formalaşmasına təsir göstərir. Bununla belə, iqtisadçı vurğulayıb ki, hər hansı sahədə orta maaşın 3 min manatdan yüksək olması həmin sektorda çalışan bütün əməkdaşların bu qədər qazandığını göstərmir. Çünki yüksək vəzifəli rəhbərlərin və peşəkar mütəxəssislərin gəlirləri ümumi orta göstəricinin yüksəlməsinə səbəb olur.
Əmək bazarının digər tərəfində isə kənd təsərrüfatı və kiçik sahibkarlıq fəaliyyəti dayanır. Bu sahələrdə çalışanların sayı çox olsa da, əldə olunan gəlirlər bir çox hallarda aşağı və qeyri-sabit olur. Xüsusilə kənd təsərrüfatında mövsümilik, məhsuldarlığın aşağı olması, istehsal xərclərinin artması və bazara çıxış imkanlarının məhdudluğu insanların qazancına birbaşa təsir edir. Nəticədə ölkədə ən çox məşğulluq yaradan sahələrdən biri əməkhaqqı göstəricilərinə görə sonuncu yerlərdə qərarlaşır.
Razi Abasbəyli beynəlxalq iqtisadi hesabatlarda əks olunan rəqəmlərə diqqət çəkərək bildirib ki, 2024-cü ildə kənd təsərrüfatı ölkədə məşğulluğun təxminən 35 faizini təmin etdiyi halda, ümumi daxili məhsulda payı 5–6 faizdən bir qədər çox olub. Karbohidrogen sektoru isə ümumi daxili məhsulun təxminən 31,8 faizini formalaşdırmasına baxmayaraq, işçi qüvvəsinin cəmi 1 faizini əhatə edib. Ekspertin fikrincə, bu mənzərə ölkədə iqtisadi gəlirlərlə məşğulluq arasında ciddi struktur fərqlərinin mövcud olduğunu göstərir.
Əməkhaqları arasındakı uçurumun yaranmasında regional amillər də mühüm rol oynayır. Bakıda iri şirkətlərin, bankların, beynəlxalq müəssisələrin və yüksək gəlirli iş yerlərinin cəmləşməsi paytaxtda maaş imkanlarını artırır. Regionlarda isə iqtisadi fəaliyyətin daha çox kiçik təsərrüfatlar, kənd təsərrüfatı və məhdud gəlirli xidmət sahələri üzərində qurulması əməkhaqlarının nisbətən aşağı qalmasına səbəb olur. Bu fərq həm insanların iş imkanlarına, həm də yaşayış səviyyəsinə təsir göstərir.
İqtisadçı qeyri-rəsmi məşğulluğun da problemin mühüm tərəflərindən biri olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, əmək müqaviləsi olmadan çalışan şəxslərin gəlirləri rəsmi statistikada tam əks olunmur. Xüsusilə aqrar sektorda və kiçik biznes müəssisələrində bu cür halların mövcudluğu əmək bazarının real mənzərəsini müəyyənləşdirməyi çətinləşdirir.
Ekspert hesab edir ki, ölkədə yüksək əməkhaqqı alanların nisbətən az sayda olması ümumi orta maaş göstəricisinin əhalinin böyük hissəsinin qazancını tam əks etdirməməsinə gətirib çıxarır. Onun qiymətləndirməsinə görə, yüksək gəlir əldə edən kiçik bir qrupun maaşları orta göstəricini əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldə bilər. Halbuki aşağı gəlirlə çalışan insanların sayı daha çoxdur və onların gündəlik iqtisadi imkanları rəsmi orta əməkhaqqı rəqəmlərindən fərqlənə bilər.
Bütün bunlar göstərir ki, əməkhaqqı məsələsinə yalnız ümumi statistik artım prizmasından yanaşmaq kifayət deyil. Əsas məsələ iqtisadi inkişafın yaratdığı imkanların müxtəlif sahələr və regionlar arasında necə bölüşdürülməsidir. Kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması, regionlara investisiyaların cəlb edilməsi, yeni və daha yüksək maaşlı iş yerlərinin yaradılması, eləcə də qeyri-rəsmi məşğulluğun azaldılması gəlir fərqlərinin aradan qaldırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Beləliklə, Azərbaycanda ən yüksək orta əməkhaqqının 4 207 manat, ən aşağı göstəricinin isə 749 manat olması əmək bazarında mövcud fərqləri aydın şəkildə nümayiş etdirir. Orta aylıq əməkhaqqının yüksəlməsi iqtisadi baxımdan müsbət göstərici sayılsa da, bu artımın insanların böyük hissəsinin real gəlirlərində və yaşayış şəraitində nə dərəcədə hiss olunması ayrıca qiymətləndirilməlidir.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
13-10-2026
