Alzheimer xəstəliyinin ən erkən xəbərdaredici əlamətlərindən biri müəyyən edilib
Tarix: 12-06-2026 | Saat: 13:00
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Alzheimer xəstəliyinin ilkin mərhələlərinin aşkarlanması ilə bağlı aparılan yeni araşdırma maraqlı nəticələr ortaya qoyub. Çinli alimlərin əldə etdiyi nəticələrə görə, qoxu hissinin zəifləməsi xəstəliyin ən erkən əlamətlərindən biri ola bilər və bu dəyişikliklər yaddaş problemləri meydana çıxmazdan illər əvvəl özünü göstərə bilər.
Tədqiqat zamanı müəyyən edilib ki, qoxuların tanınmasında yaranan çətinliklər beynin qoxuların emalı və həmin qoxularla bağlı xatirələrin formalaşdırılmasına cavabdeh olan iki mühüm bölgəsi arasındakı əlaqənin zəifləməsi ilə bağlıdır. Alimlər hesab edirlər ki, bu dəyişikliklər Alzheimer xəstəliyinin başlanğıc mərhələlərində meydana gələn ilk nevroloji pozuntular sırasındadır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bir çox insanda nəzərəçarpacaq yaddaş itkisi və düşüncə problemləri yaranmamışdan xeyli əvvəl qoxu hissində dəyişikliklər müşahidə olunur. Məhz buna görə elm dünyasında uzun illərdir bu əlamətin xəstəliklə əlaqəsi araşdırılır.
Araşdırma çərçivəsində Alzheimer xəstəliyinin ilkin mərhələsi hesab olunan yüngül koqnitiv pozğunluqdan əziyyət çəkən insanların funksional maqnit rezonans görüntüləmə məlumatları təhlil edilib. Nəticələr göstərib ki, xəstəliyin erkən dövründə belə qoxuların emalında iştirak edən beyin strukturları arasında əlaqə zəifləyir.
Alimlər daha sonra bu nəzəriyyəni yoxlamaq üçün genetik olaraq Alzheimer xəstəliyinə meyilli siçanlar üzərində təcrübələr aparıblar. Araşdırma zamanı məlum olub ki, beynin müvafiq nahiyələrində sinir hüceyrələrinin fəaliyyəti və onların bir-biri ilə əlaqəsi pozulur. Nəticədə heyvanların qoxuları yadda saxlaması və sonradan xatırlaması çətinləşir.
Tədqiqatçılar optogenetika adlanan müasir üsuldan istifadə edərək həmin neyron əlaqələrini yenidən aktivləşdirməyə çalışıblar. Sinir hüceyrələri işıq vasitəsilə stimullaşdırıldıqdan sonra siçanların qoxuları yenidən tanımaq və xatırlamaq qabiliyyətində əhəmiyyətli yaxşılaşma müşahidə olunub. Eyni zamanda yaddaş zəifləməsinin sürətinin azaldığı qeydə alınıb.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu nəticələr gələcəkdə Alzheimer xəstəliyinin erkən diaqnostikası üçün yeni imkanlar yarada bilər. Qoxu hissindəki dəyişikliklərin digər simptomlardan daha əvvəl ortaya çıxması xəstəliyin klinik əlamətlər meydana gəlməzdən əvvəl aşkarlanmasına kömək edə bilər.
Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, əldə olunan nəticələr hələlik əsasən heyvan modellərində təsdiqlənib. Kəşfin insanlarda da eyni şəkildə özünü göstərdiyini sübut etmək üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var. Gələcək araşdırmalar bu sahədə yeni diaqnostika və müalicə üsullarının hazırlanmasına yol aça bilər.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 12-06-2026 | Saat: 13:00
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Alzheimer xəstəliyinin ilkin mərhələlərinin aşkarlanması ilə bağlı aparılan yeni araşdırma maraqlı nəticələr ortaya qoyub. Çinli alimlərin əldə etdiyi nəticələrə görə, qoxu hissinin zəifləməsi xəstəliyin ən erkən əlamətlərindən biri ola bilər və bu dəyişikliklər yaddaş problemləri meydana çıxmazdan illər əvvəl özünü göstərə bilər.
Tədqiqat zamanı müəyyən edilib ki, qoxuların tanınmasında yaranan çətinliklər beynin qoxuların emalı və həmin qoxularla bağlı xatirələrin formalaşdırılmasına cavabdeh olan iki mühüm bölgəsi arasındakı əlaqənin zəifləməsi ilə bağlıdır. Alimlər hesab edirlər ki, bu dəyişikliklər Alzheimer xəstəliyinin başlanğıc mərhələlərində meydana gələn ilk nevroloji pozuntular sırasındadır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bir çox insanda nəzərəçarpacaq yaddaş itkisi və düşüncə problemləri yaranmamışdan xeyli əvvəl qoxu hissində dəyişikliklər müşahidə olunur. Məhz buna görə elm dünyasında uzun illərdir bu əlamətin xəstəliklə əlaqəsi araşdırılır.
Araşdırma çərçivəsində Alzheimer xəstəliyinin ilkin mərhələsi hesab olunan yüngül koqnitiv pozğunluqdan əziyyət çəkən insanların funksional maqnit rezonans görüntüləmə məlumatları təhlil edilib. Nəticələr göstərib ki, xəstəliyin erkən dövründə belə qoxuların emalında iştirak edən beyin strukturları arasında əlaqə zəifləyir.
Alimlər daha sonra bu nəzəriyyəni yoxlamaq üçün genetik olaraq Alzheimer xəstəliyinə meyilli siçanlar üzərində təcrübələr aparıblar. Araşdırma zamanı məlum olub ki, beynin müvafiq nahiyələrində sinir hüceyrələrinin fəaliyyəti və onların bir-biri ilə əlaqəsi pozulur. Nəticədə heyvanların qoxuları yadda saxlaması və sonradan xatırlaması çətinləşir.
Tədqiqatçılar optogenetika adlanan müasir üsuldan istifadə edərək həmin neyron əlaqələrini yenidən aktivləşdirməyə çalışıblar. Sinir hüceyrələri işıq vasitəsilə stimullaşdırıldıqdan sonra siçanların qoxuları yenidən tanımaq və xatırlamaq qabiliyyətində əhəmiyyətli yaxşılaşma müşahidə olunub. Eyni zamanda yaddaş zəifləməsinin sürətinin azaldığı qeydə alınıb.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu nəticələr gələcəkdə Alzheimer xəstəliyinin erkən diaqnostikası üçün yeni imkanlar yarada bilər. Qoxu hissindəki dəyişikliklərin digər simptomlardan daha əvvəl ortaya çıxması xəstəliyin klinik əlamətlər meydana gəlməzdən əvvəl aşkarlanmasına kömək edə bilər.
Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, əldə olunan nəticələr hələlik əsasən heyvan modellərində təsdiqlənib. Kəşfin insanlarda da eyni şəkildə özünü göstərdiyini sübut etmək üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var. Gələcək araşdırmalar bu sahədə yeni diaqnostika və müalicə üsullarının hazırlanmasına yol aça bilər.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
12-06-2026
