Mobil versiya
Azərbaycan dövlətçiliyinin dönüş nöqtəsi
Tarix: 01-10-2026 | Saat: 14:16
Bölmə:Siyasət | çapa göndər

Azərbaycan dövlətçiliyinin dönüş nöqtəsi

Azərbaycanın müasir tarixində elə siyasi hadisələr var ki, onların əhəmiyyəti yalnız baş verdiyi dövrlə məhdudlaşmır, sonrakı dövlətçilik proseslərinin istiqamətinə də ciddi təsir göstərir. 3 oktyabr 1993-cü ildə Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi də məhz belə mühüm tarixi hadisələrdən biridir.

1993-cü ilin Azərbaycanı olduqca mürəkkəb ictimai-siyasi vəziyyətlə üz-üzə idi. Müstəqilliyin ilk illərinin yaratdığı çətinliklərə Ermənistanın hərbi təcavüzü, iqtisadi problemlər, hakimiyyət böhranı və ölkə daxilində siyasi qarşıdurmalar əlavə olunmuşdu. Dövlət idarəçiliyinin zəifləməsi və müxtəlif silahlı qüvvələr arasında qarşıdurma ölkənin parçalanması təhlükəsini artırmışdı. Prezident Kitabxanasının tarixi materiallarında da həmin dövr dərin siyasi, sosial-iqtisadi və mənəvi-psixoloji böhran mərhələsi kimi xarakterizə olunur.

Belə bir şəraitdə Heydər Əliyevin 1993-cü ilin iyununda Bakıya qayıtması və əvvəlcə Ali Sovetin sədri seçilməsi ölkənin siyasi həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. İyunun 23–24-də prezident səlahiyyətlərinin Ali Sovetin sədrinə verilməsi ilə dövlət idarəçiliyində yaranmış böhranın hüquqi-siyasi müstəvidə aradan qaldırılmasına istiqamət verildi. Milli Məclisin materiallarında həmin dövrdə parlamentin qərarlarının ölkədəki gərginliyin aradan qaldırılmasına və dövlət nəzarətinin bərpasına xidmət etdiyi qeyd olunur.

03 oktyabr prezident seçkiləri bu prosesin mühüm siyasi nəticəsi oldu. Rəsmi məlumatlara əsasən, seçkidə Heydər Əliyev seçicilərin 98,8 faizinin səsini qazandı və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. 10 oktyabrda isə onun andiçmə mərasimi keçirildi. Bununla dövlət hakimiyyətinin legitimliyinin seçki yolu ilə möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm addım atıldı.

Bu seçkinin ictimai-siyasi əhəmiyyətini ilk növbədə Azərbaycanın dövlətçilik institutlarının möhkəmləndirilməsi baxımından qiymətləndirmək mümkündür. Həmin dövrdə əsas məsələlərdən biri ölkənin siyasi sabitliyinin təmin edilməsi, dövlət idarəçiliyinin effektivliyinin bərpası və cəmiyyətin ümumi milli məqsədlər ətrafında birləşdirilməsi idi. Sonrakı illərdə həyata keçirilən dövlət quruculuğu prosesləri, yeni qanunvericilik bazasının formalaşdırılması və idarəetmə institutlarının yenilənməsi bu mərhələnin mühüm nəticələri sırasında göstərilir.

1993-cü ildən sonra Azərbaycanın siyasi və hüquqi sistemində aparılan dəyişikliklərin ən mühüm nəticələrindən biri 12 noyabr 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyasının ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edilməsi oldu. Bununla dövlət hakimiyyətinin təşkili, insan hüquq və azadlıqları, hakimiyyət qollarının qarşılıqlı fəaliyyəti və dövlət quruculuğunun əsas prinsipləri üçün hüquqi çərçivə formalaşdırıldı.

03 oktyabr seçkisinin digər mühüm istiqaməti Azərbaycanın xarici siyasət və beynəlxalq münasibətlər sistemində öz mövqeyini möhkəmləndirməsi ilə bağlıdır. 1993-cü ildən sonrakı dövrdə ölkənin beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi, xarici investisiyaların cəlb edilməsi və Azərbaycanın dünya iqtisadi sisteminə inteqrasiyası dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərinə çevrildi. Bu baxımdan həmin dövr müstəqil Azərbaycanın gələcək inkişaf modelinin əsaslarının formalaşdığı mərhələ kimi də xarakterizə olunur.

Bu tarixi hadisənon ictimai əhəmiyyəti ilk olaraq cəmiyyətdə sabitlik və dövlətçiliyə münasibətin formalaşması ilə bağlı idi. 1993-cü ildə siyasi qeyri-müəyyənliyin yaratdığı narahatlıq şəraitində prezident seçkilərinin keçirilməsi və hakimiyyətin seçki yolu ilə formalaşdırılması dövlət institutlarına ictimai etimadın bərpası baxımından əhəmiyyət daşıyırdı. Milli Məclisin materiallarında seçkinin nəticələri Azərbaycanın siyasi həyatında mühüm dönüş kimi təqdim edilir.

3 oktyabr 1993-cü il tarixi müstəqilliyin ilk illərində yaşanan ağır siyasi böhrandan dövlət quruculuğunun daha sistemli mərhələsinə keçidi ifadə edən hadisələr silsiləsinin mühüm həlqəsi oldu. Sonrakı illərdə formalaşdırılan siyasi, hüquqi və iqtisadi institutlar müstəqil Azərbaycanın inkişafında uzunmüddətli nəticələr yaratdı.

Əminə Ağazadə
Mili Məclisin deputatı



Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi


Xəbəri paylaş


Digər xəbərlər



Xəbərə şərh yaz
Ad və soyad:*
E-Mail:
Şərhiniz:
Kodu yazın: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
01-10-2026