31 mart soyqırımı unudulmayacaq faciədir
Tarix: 31-03-2026 | Saat: 18:07
Bölmə:Siyasət | çapa göndər
1918-ci ilin mart ayında azərbaycanlılara qarşı törədilmiş qırğınlar xalqımıza qarşı həyata keçirilmiş məqsədyönlü soyqırımı siyasətinin ən qanlı mərhələlərindən biri kimi tarixə düşmüşdür. Bu hadisələr təkcə bir neçə gün davam edən zorakılıq aktı deyil, əslində uzun illər ərzində formalaşdırılmış radikal millətçi ideologiyanın və siyasi məqsədlərin nəticəsi idi. Həmin dövrdə regionda yaranmış mürəkkəb hərbi-siyasi vəziyyət daşnak qüvvələrinə öz planlarını həyata keçirmək üçün münbit şərait yaratmışdı.
Mart hadisələri zamanı Bakı şəhərində və Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində azərbaycanlı əhali misli görünməmiş qəddarlıqla qətlə yetirilmişdir. İnsanların milli kimliyinə görə hədəfə alınması, yaşayış məntəqələrinin yandırılması, mülki əhalinin kütləvi şəkildə məhv edilməsi bu qırğınların təsadüfi deyil, sistemli xarakter daşıdığını bir daha sübut edir. Bu faciə zamanı törədilən vəhşiliklər, xüsusilə qadın və uşaqlara qarşı amansız davranışlar, daşnak silahlı dəstələrinin əsl mahiyyətini – nifrət və zorakılıq üzərində qurulan bir ideologiyanı açıq şəkildə ortaya qoyur.
Daşnak partiyasının həyata keçirdiyi siyasət yalnız ərazi iddiaları ilə məhdudlaşmırdı. Bu siyasət, eyni zamanda, bölgədə azərbaycanlıların tarixi mövcudluğunu silmək, demoqrafik reallıqları dəyişdirmək və monoetnik mühit yaratmaq məqsədi güdürdü. Bu baxımdan, onların fəaliyyəti müasir anlamda etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin klassik nümunəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Tətbiq edilən üsullar – kütləvi qətllər, qorxu və terrorun yayılması, yaşayış məskənlərinin yerlə-yeksan edilməsi – bu siyasətin faşist mahiyyətini açıq şəkildə nümayiş etdirirdi.
Uzun müddət bu hadisələrə lazımi hüquqi və siyasi qiymət verilməməsi, onların beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmaması ciddi boşluq yaratmışdı. Sovet dövründə bu mövzu üzərinə qoyulmuş qadağalar tarixi həqiqətlərin gizlədilməsinə səbəb olmuş, xalqımızın yaşadığı bu böyük faciə dünya miqyasında lazımi şəkildə tanınmamışdır. Lakin Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra bu istiqamətdə köklü dəyişikliklər baş vermişdir. Məhz Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən həyata keçirilən ardıcıl siyasət nəticəsində 1918-ci il mart soyqırımına dövlət səviyyəsində hüquqi-siyasi qiymət verilmişdir. 1998-ci ildə imzalanmış “Azərbaycanlıların soyqırımı haqqında” fərman bu istiqamətdə dönüş nöqtəsi olmuş, tarixi faktların sistemli şəkildə araşdırılması və dünya ictimaiyyətinə çatdırılması üçün möhkəm əsas yaratmışdır. Bu sənəd həm də milli yaddaşın qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Son illərdə Azərbaycan dövləti tərəfindən həyata keçirilən genişmiqyaslı informasiya və diplomatik fəaliyyət nəticəsində mart soyqırımı ilə bağlı həqiqətlər beynəlxalq platformalarda daha aydın şəkildə səsləndirilir. Xarici ölkələrdə keçirilən tədbirlər, nəşr olunan elmi əsərlər və arxiv sənədlərinin üzə çıxarılması bu faciənin real mahiyyətinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasına xidmət edir. 1918-ci ilin mart soyqırımı Azərbaycan xalqının tarixində unudulmaz bir faciə olmaqla yanaşı, həm də milli birliyimizin və tarixi yaddaşımızın formalaşmasında mühüm rol oynayan hadisədir. Bu həqiqətlərin daim gündəmdə saxlanılması, onların beynəlxalq səviyyədə tanıdılması istiqamətində aparılan fəaliyyət yalnız keçmişə verilən qiymət deyil, eyni zamanda gələcək üçün mühüm siyasi və mənəvi məsuliyyətdir.
Fərid Ramazanov,
YAP Zaqatala rayon təşkilatının sədri.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 31-03-2026 | Saat: 18:07
Bölmə:Siyasət | çapa göndər
1918-ci ilin mart ayında azərbaycanlılara qarşı törədilmiş qırğınlar xalqımıza qarşı həyata keçirilmiş məqsədyönlü soyqırımı siyasətinin ən qanlı mərhələlərindən biri kimi tarixə düşmüşdür. Bu hadisələr təkcə bir neçə gün davam edən zorakılıq aktı deyil, əslində uzun illər ərzində formalaşdırılmış radikal millətçi ideologiyanın və siyasi məqsədlərin nəticəsi idi. Həmin dövrdə regionda yaranmış mürəkkəb hərbi-siyasi vəziyyət daşnak qüvvələrinə öz planlarını həyata keçirmək üçün münbit şərait yaratmışdı.
Mart hadisələri zamanı Bakı şəhərində və Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində azərbaycanlı əhali misli görünməmiş qəddarlıqla qətlə yetirilmişdir. İnsanların milli kimliyinə görə hədəfə alınması, yaşayış məntəqələrinin yandırılması, mülki əhalinin kütləvi şəkildə məhv edilməsi bu qırğınların təsadüfi deyil, sistemli xarakter daşıdığını bir daha sübut edir. Bu faciə zamanı törədilən vəhşiliklər, xüsusilə qadın və uşaqlara qarşı amansız davranışlar, daşnak silahlı dəstələrinin əsl mahiyyətini – nifrət və zorakılıq üzərində qurulan bir ideologiyanı açıq şəkildə ortaya qoyur.
Daşnak partiyasının həyata keçirdiyi siyasət yalnız ərazi iddiaları ilə məhdudlaşmırdı. Bu siyasət, eyni zamanda, bölgədə azərbaycanlıların tarixi mövcudluğunu silmək, demoqrafik reallıqları dəyişdirmək və monoetnik mühit yaratmaq məqsədi güdürdü. Bu baxımdan, onların fəaliyyəti müasir anlamda etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin klassik nümunəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Tətbiq edilən üsullar – kütləvi qətllər, qorxu və terrorun yayılması, yaşayış məskənlərinin yerlə-yeksan edilməsi – bu siyasətin faşist mahiyyətini açıq şəkildə nümayiş etdirirdi.
Uzun müddət bu hadisələrə lazımi hüquqi və siyasi qiymət verilməməsi, onların beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmaması ciddi boşluq yaratmışdı. Sovet dövründə bu mövzu üzərinə qoyulmuş qadağalar tarixi həqiqətlərin gizlədilməsinə səbəb olmuş, xalqımızın yaşadığı bu böyük faciə dünya miqyasında lazımi şəkildə tanınmamışdır. Lakin Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra bu istiqamətdə köklü dəyişikliklər baş vermişdir. Məhz Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən həyata keçirilən ardıcıl siyasət nəticəsində 1918-ci il mart soyqırımına dövlət səviyyəsində hüquqi-siyasi qiymət verilmişdir. 1998-ci ildə imzalanmış “Azərbaycanlıların soyqırımı haqqında” fərman bu istiqamətdə dönüş nöqtəsi olmuş, tarixi faktların sistemli şəkildə araşdırılması və dünya ictimaiyyətinə çatdırılması üçün möhkəm əsas yaratmışdır. Bu sənəd həm də milli yaddaşın qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Son illərdə Azərbaycan dövləti tərəfindən həyata keçirilən genişmiqyaslı informasiya və diplomatik fəaliyyət nəticəsində mart soyqırımı ilə bağlı həqiqətlər beynəlxalq platformalarda daha aydın şəkildə səsləndirilir. Xarici ölkələrdə keçirilən tədbirlər, nəşr olunan elmi əsərlər və arxiv sənədlərinin üzə çıxarılması bu faciənin real mahiyyətinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasına xidmət edir. 1918-ci ilin mart soyqırımı Azərbaycan xalqının tarixində unudulmaz bir faciə olmaqla yanaşı, həm də milli birliyimizin və tarixi yaddaşımızın formalaşmasında mühüm rol oynayan hadisədir. Bu həqiqətlərin daim gündəmdə saxlanılması, onların beynəlxalq səviyyədə tanıdılması istiqamətində aparılan fəaliyyət yalnız keçmişə verilən qiymət deyil, eyni zamanda gələcək üçün mühüm siyasi və mənəvi məsuliyyətdir.
Fərid Ramazanov,
YAP Zaqatala rayon təşkilatının sədri.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
