Yerin dərinliklərində heyrətamiz kəşf – Alimlər yeni hidrogen formasını müəyyənləşdirdi
Tarix: 05-08-2026 | Saat: 22:19
Bölmə:Özəl | çapa göndər
ABŞ-li alimlər Yer kürəsinin daxili nüvəsində hidrogenin davranışını araşdırarkən diqqətçəkən nəticələr əldə ediblər. Aparılan modelləşdirmələr göstərir ki, planetin nüvəsində "superion hidrogen" adlandırılan qeyri-adi maddə forması mövcud ola bilər. Bu maddə eyni vaxtda həm maye kimi hərəkət etmək, həm də elektrik cərəyanını keçirmək xüsusiyyətinə malikdir.
Tədqiqat çərçivəsində alimlər dəmir-hidrogen ərintisinin iki fərqli kristal quruluşunu təhlil ediblər. Hesablamalara əsasən, ekstremal təzyiq və temperatur şəraitində hidrogenin ən sabit vəziyyəti heqsaqonal sıx yığılmış kristal quruluşunda formalaşa bilər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu faza Yerin xarici nüvəsindəki maye dəmir qatları ilə birlikdə mövcud ola bilir.
Araşdırma zamanı hidrogenin nüvənin müxtəlif qatlarında bərabər paylanmadığı da müəyyən edilib. Xarici və daxili nüvə arasındakı sərhəddə onun miqdarı nəzərəçarpacaq dərəcədə azalır. Alimlərin fikrincə, bu element nüvə daxilində daim yenidən paylanır və bu proses planetin daxili dinamikasında mühüm rol oynayır.
Məhz həmin yenidən bölgü Yerin maqnit sahəsini yaradan geodinamo mexanizminin sabit işləməsinə kömək edə bilər. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, hidrogenin qatlar arasında hərəkəti əsasən temperatur dəyişikliklərindən asılıdır, təzyiq isə bu prosesdə ikinci dərəcəli rol oynayır.
Məlumata görə, Yerin daxili nüvəsi hər il təxminən bir millimetr böyüməyə davam edir. Bu proses zamanı hidrogenin davranışı planetin daxili quruluşu və maqnit sahəsinin formalaşması barədə elmi biliklərin genişlənməsinə yeni imkanlar yaradır.
Alimlər hesab edirlər ki, superion hidrogenin mövcudluğu təsdiqlənərsə, bu kəşf Yerin nüvəsinin quruluşu, istilik mübadiləsi və maqnit sahəsinin yaranma mexanizmi ilə bağlı mövcud nəzəriyyələrin yenidən qiymətləndirilməsinə səbəb ola bilər.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 05-08-2026 | Saat: 22:19
Bölmə:Özəl | çapa göndər
ABŞ-li alimlər Yer kürəsinin daxili nüvəsində hidrogenin davranışını araşdırarkən diqqətçəkən nəticələr əldə ediblər. Aparılan modelləşdirmələr göstərir ki, planetin nüvəsində "superion hidrogen" adlandırılan qeyri-adi maddə forması mövcud ola bilər. Bu maddə eyni vaxtda həm maye kimi hərəkət etmək, həm də elektrik cərəyanını keçirmək xüsusiyyətinə malikdir.
Tədqiqat çərçivəsində alimlər dəmir-hidrogen ərintisinin iki fərqli kristal quruluşunu təhlil ediblər. Hesablamalara əsasən, ekstremal təzyiq və temperatur şəraitində hidrogenin ən sabit vəziyyəti heqsaqonal sıx yığılmış kristal quruluşunda formalaşa bilər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu faza Yerin xarici nüvəsindəki maye dəmir qatları ilə birlikdə mövcud ola bilir.
Araşdırma zamanı hidrogenin nüvənin müxtəlif qatlarında bərabər paylanmadığı da müəyyən edilib. Xarici və daxili nüvə arasındakı sərhəddə onun miqdarı nəzərəçarpacaq dərəcədə azalır. Alimlərin fikrincə, bu element nüvə daxilində daim yenidən paylanır və bu proses planetin daxili dinamikasında mühüm rol oynayır.
Məhz həmin yenidən bölgü Yerin maqnit sahəsini yaradan geodinamo mexanizminin sabit işləməsinə kömək edə bilər. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, hidrogenin qatlar arasında hərəkəti əsasən temperatur dəyişikliklərindən asılıdır, təzyiq isə bu prosesdə ikinci dərəcəli rol oynayır.
Məlumata görə, Yerin daxili nüvəsi hər il təxminən bir millimetr böyüməyə davam edir. Bu proses zamanı hidrogenin davranışı planetin daxili quruluşu və maqnit sahəsinin formalaşması barədə elmi biliklərin genişlənməsinə yeni imkanlar yaradır.
Alimlər hesab edirlər ki, superion hidrogenin mövcudluğu təsdiqlənərsə, bu kəşf Yerin nüvəsinin quruluşu, istilik mübadiləsi və maqnit sahəsinin yaranma mexanizmi ilə bağlı mövcud nəzəriyyələrin yenidən qiymətləndirilməsinə səbəb ola bilər.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
05-08-2026
