Xəzərin o tayında Azərbaycanın yeni yolu
Tarix: 10-10-2026 | Saat: 11:17
Bölmə:Siyasət | çapa göndər
Xəzər bir vaxtlar Azərbaycanla Mərkəzi Asiyanı ayıran dəniz kimi görünürdü. Bu gün isə iki sahili bir-birinə bağlayan böyük iqtisadi yolun mərkəzində dayanır. Cənab İlham Əliyevin Türkmənistanın Türkmənbaşı şəhərində Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın bu regionla münasibətlərinin hansı səviyyəyə çatdığını göstərdi.
Ötən ilin noyabrında Azərbaycan Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət formatına tamhüquqlu üzv qəbul edildi. Cənab Prezident bu qərara görə həmkarlarına təşəkkür etdi və Azərbaycanın bu formata qoşulmasında Türkmənistanın, xüsusilə Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun rolunu qeyd etdi.
Son illərdə siyasi yaxınlaşma iqtisadi əlaqələrlə tamamlanıb. Ötən il Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə ticarət dövriyyəsi 50 faizdən çox artıb. Azərbaycanda həmin ölkələrin kapitalı ilə 400-dən çox şirkət fəaliyyət göstərir. Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla yaradılmış birgə investisiya fondlarının hər birinin kapitalı yüz milyonlarla dollar təşkil edir. Cənab İlham Əliyev qarşıdakı mərhələdə bu imkanlardan daha fəal istifadə edilməsini vacib sayır: məqsəd yalnız alıb-satmaq deyil, birlikdə investisiya qoymaq, istehsal etmək və xarici bazarlara çıxmaqdır.
Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərində də ciddi canlanma var. Ötən ildən ən yüksək səviyyədə beş qarşılıqlı səfərin həyata keçirilməsi siyasi dialoqun intensivliyini göstərir. Füzulidə Türkmənistan tərəfindən tikilən məscid bu münasibətlərin mənəvi tərəfini ifadə edir. Özbəkistanın Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbi, Qazaxıstanın Ağdamda Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzini, Qırğızıstanın isə Ağdamda Manas adına məktəbi inşa etməsi də Mərkəzi Asiyanın Azərbaycanın bərpa prosesində iştirakının konkret nümunələridir.
Əməkdaşlığın ən mühüm istiqamətlərindən biri nəqliyyatdır. Azərbaycan son illərdə limanlara, aeroportlara, dəmir və avtomobil yollarına böyük sərmayələr qoyub. Xəzərin hər iki sahilindəki bu infrastruktur Mərkəzi Asiyanı Azərbaycan üzərindən beynəlxalq bazarlara bağlayır. Orta Dəhliz üzrə tranzit yükdaşımalarının həcmi ötən il 10 faizdən çox, 2026-cı ilin ilk səkkiz ayında isə təxminən 20 faiz artıb.
Bu yol artıq yalnız yük daşımır. “Rəqəmsal İpək Yolu” layihəsi və Xəzərin dibi ilə fiber-optik xətlərin inkişafı istiqamətində görülən işlər regionlar arasında informasiya bağlantısını da gücləndirir. Enerji sahəsində isə Türkmənistan və Qazaxıstan neftinin Azərbaycan ərazisindən daşınması artır. Azərbaycan Qazaxıstan və Özbəkistanla yaşıl enerji dəhlizinin yaradılması üzərində də işləyir.
Cənab Prezidentin çıxışında daha bir mühüm məqam sülh və sabitliklə bağlı idi. Siyasi və iqtisadi sabitlik olmadan uzunmüddətli nəqliyyat, enerji və investisiya layihələri qurmaq mümkün deyil. Azərbaycanla Mərkəzi Asiya arasında son illərdə yaranan əməkdaşlığın davamlılığı da məhz bu amildən asılıdır.
İndi bu əməkdaşlığın növbəti ünvanı Bakı olacaq. 2027-ci ildə Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının növbəti Məşvərət görüşünə Azərbaycan ev sahibliyi edəcək. Bu, Bakıya formalaşmış siyasi əlaqələri yeni investisiya və istehsal layihələri ilə möhkəmləndirmək üçün əlavə imkan verir.
Cənab İlham Əliyevin Türkmənbaşı görüşündə səsləndirdiyi fikirlərdən aydın görünür ki, Azərbaycan Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərini yalnız diplomatik yaxınlıq səviyyəsində saxlamır. Ticarət, investisiya, istehsal, nəqliyyat, enerji və rəqəmsal əlaqələr vahid iqtisadi xəttə çevrilir.
Xəzərin bir tərəfində Mərkəzi Asiyanın enerji və istehsal imkanları, digər tərəfində Azərbaycanın limanları, yolları və beynəlxalq bazarlara çıxışı var. Bu iki imkanın birləşməsi Azərbaycan üçün yeni iqtisadi məkan yaradır. Cənab Prezidentin diqqət çəkdiyi əsas məsələ də budur: mövcud əlaqələri daha çox investisiyaya, istehsala və real iqtisadi nəticəyə çevirmək.
Xəzər artıq sadəcə iki sahili ayıran dəniz deyil. O, Azərbaycanın şərqə açılan yeni iqtisadi qapısına çevrilir.
İlqar Kərimov,
YAP Tovuz RayonTəşkilatının sədr müavini
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 10-10-2026 | Saat: 11:17
Bölmə:Siyasət | çapa göndər
Xəzər bir vaxtlar Azərbaycanla Mərkəzi Asiyanı ayıran dəniz kimi görünürdü. Bu gün isə iki sahili bir-birinə bağlayan böyük iqtisadi yolun mərkəzində dayanır. Cənab İlham Əliyevin Türkmənistanın Türkmənbaşı şəhərində Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın bu regionla münasibətlərinin hansı səviyyəyə çatdığını göstərdi.
Ötən ilin noyabrında Azərbaycan Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət formatına tamhüquqlu üzv qəbul edildi. Cənab Prezident bu qərara görə həmkarlarına təşəkkür etdi və Azərbaycanın bu formata qoşulmasında Türkmənistanın, xüsusilə Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun rolunu qeyd etdi.
Son illərdə siyasi yaxınlaşma iqtisadi əlaqələrlə tamamlanıb. Ötən il Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə ticarət dövriyyəsi 50 faizdən çox artıb. Azərbaycanda həmin ölkələrin kapitalı ilə 400-dən çox şirkət fəaliyyət göstərir. Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla yaradılmış birgə investisiya fondlarının hər birinin kapitalı yüz milyonlarla dollar təşkil edir. Cənab İlham Əliyev qarşıdakı mərhələdə bu imkanlardan daha fəal istifadə edilməsini vacib sayır: məqsəd yalnız alıb-satmaq deyil, birlikdə investisiya qoymaq, istehsal etmək və xarici bazarlara çıxmaqdır.
Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərində də ciddi canlanma var. Ötən ildən ən yüksək səviyyədə beş qarşılıqlı səfərin həyata keçirilməsi siyasi dialoqun intensivliyini göstərir. Füzulidə Türkmənistan tərəfindən tikilən məscid bu münasibətlərin mənəvi tərəfini ifadə edir. Özbəkistanın Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbi, Qazaxıstanın Ağdamda Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzini, Qırğızıstanın isə Ağdamda Manas adına məktəbi inşa etməsi də Mərkəzi Asiyanın Azərbaycanın bərpa prosesində iştirakının konkret nümunələridir.
Əməkdaşlığın ən mühüm istiqamətlərindən biri nəqliyyatdır. Azərbaycan son illərdə limanlara, aeroportlara, dəmir və avtomobil yollarına böyük sərmayələr qoyub. Xəzərin hər iki sahilindəki bu infrastruktur Mərkəzi Asiyanı Azərbaycan üzərindən beynəlxalq bazarlara bağlayır. Orta Dəhliz üzrə tranzit yükdaşımalarının həcmi ötən il 10 faizdən çox, 2026-cı ilin ilk səkkiz ayında isə təxminən 20 faiz artıb.
Bu yol artıq yalnız yük daşımır. “Rəqəmsal İpək Yolu” layihəsi və Xəzərin dibi ilə fiber-optik xətlərin inkişafı istiqamətində görülən işlər regionlar arasında informasiya bağlantısını da gücləndirir. Enerji sahəsində isə Türkmənistan və Qazaxıstan neftinin Azərbaycan ərazisindən daşınması artır. Azərbaycan Qazaxıstan və Özbəkistanla yaşıl enerji dəhlizinin yaradılması üzərində də işləyir.
Cənab Prezidentin çıxışında daha bir mühüm məqam sülh və sabitliklə bağlı idi. Siyasi və iqtisadi sabitlik olmadan uzunmüddətli nəqliyyat, enerji və investisiya layihələri qurmaq mümkün deyil. Azərbaycanla Mərkəzi Asiya arasında son illərdə yaranan əməkdaşlığın davamlılığı da məhz bu amildən asılıdır.
İndi bu əməkdaşlığın növbəti ünvanı Bakı olacaq. 2027-ci ildə Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının növbəti Məşvərət görüşünə Azərbaycan ev sahibliyi edəcək. Bu, Bakıya formalaşmış siyasi əlaqələri yeni investisiya və istehsal layihələri ilə möhkəmləndirmək üçün əlavə imkan verir.
Cənab İlham Əliyevin Türkmənbaşı görüşündə səsləndirdiyi fikirlərdən aydın görünür ki, Azərbaycan Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərini yalnız diplomatik yaxınlıq səviyyəsində saxlamır. Ticarət, investisiya, istehsal, nəqliyyat, enerji və rəqəmsal əlaqələr vahid iqtisadi xəttə çevrilir.
Xəzərin bir tərəfində Mərkəzi Asiyanın enerji və istehsal imkanları, digər tərəfində Azərbaycanın limanları, yolları və beynəlxalq bazarlara çıxışı var. Bu iki imkanın birləşməsi Azərbaycan üçün yeni iqtisadi məkan yaradır. Cənab Prezidentin diqqət çəkdiyi əsas məsələ də budur: mövcud əlaqələri daha çox investisiyaya, istehsala və real iqtisadi nəticəyə çevirmək.
Xəzər artıq sadəcə iki sahili ayıran dəniz deyil. O, Azərbaycanın şərqə açılan yeni iqtisadi qapısına çevrilir.
İlqar Kərimov,
YAP Tovuz RayonTəşkilatının sədr müavini
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
10-10-2026
09-10-2026
