Ana Sayfa > Siyasət > Siyasi dialoq və əməkdaşlığın yeni mərhələsi

Siyasi dialoq və əməkdaşlığın yeni mərhələsi


Bu gün, 12:58. Yazar: azer
Siyasi dialoq və əməkdaşlığın yeni mərhələsi

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərarası əlaqələrin dərinləşməsi, qarşılıqlı etimada və ortaq maraqlara əsaslanan tərəfdaşlıq mexanizmlərinin yaradılması hər bir ölkənin uzunmüddətli inkişafının əsas şərtlərindən biridir. Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında onilliklər boyu formalaşan və bu gün rəsmi olaraq keyfiyyətcə yeni müstəviyə yüksələn münasibətlər bunun ən bariz nümunəsidir.

Ölkələrimiz arasında diplomatik əlaqələrin təməli ötən əsrin sonlarına – Birləşmiş Krallığın 1991-ci ilin dekabrında müstəqilliyimizi tanımasına və 1992-ci ilin martında rəsmi diplomatik münasibətlərin qurulmasına söykənir. Ötən dövr ərzində qarşılıqlı səfərlər, o cümlədən Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 1994 və 1998-ci illərdə Birləşmiş Krallığa rəsmi səfərləri, eləcə də Prezident İlham Əliyevin müxtəlif illərdə həyata keçirdiyi işgüzar səfərlər bu tərəfdaşlığın təməlini möhkəmləndirmişdir. Eyni zamanda, parlamentlərarası əlaqələr, xarici işlər nazirlikləri arasında yaradılmış strateji dialoq mexanizmi, 26 sənəddən ibarət ikitərəfli müqavilə-hüquq bazası və son aylarda Britaniyadan Azərbaycana həyata keçirilən yüksəksəviyyəli rəsmi səfərlər əməkdaşlığımızın institusional dayaqlarını daha da gücləndirmişdir.

Bu tarixi xəttin məntiqi davamı olaraq, 2026-cı il noyabrın 12-də Dublin şəhərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Baş naziri Endi Börnhem arasındakı görüş zamanı imzalanmış və mübadilə olunmuş “Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə” ikitərəfli münasibətlərimizdə tamamilə yeni bir eranın başlanğıcını qoydu. Görüşdə də haqlı olaraq vurğulandığı kimi, əslində bu sənədin qəbulundan əvvəl də ölkələrimiz arasındakı münasibətlər mahiyyət etibarilə strateji tərəfdaşlıq xarakteri daşıyırdı. 1994-cü ilin fevral və 1998-ci ilin iyul tarixli əvvəlki sənədlərə əsaslanan yeni Bəyannamə isə bu reallığı rəsmi müstəvidə təsbit edərək əlaqələrimizi keyfiyyətcə daha yüksək mərhələyə qaldırdı.

Sənəddə BMT Nizamnaməsinə, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə, xüsusən də beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin toxunulmazlığına, suverenliyə və ərazi bütövlüyünə sadiqlik birmənalı olaraq vurğulanır. Eyni zamanda, 2025-ci il avqustun 8-də keçirilmiş Vaşinqton Sülh Zirvəsinin əhəmiyyəti qeyd olunur, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh prosesi alqışlanır və Birləşmiş Krallığın regionda davamlı sülhə nail olunması istiqamətindəki səylərimizə dəstəyi bir daha təsdiqlənir.

Yeni Bəyannamə çərçivəsində əməkdaşlığımızın əsas prioritet istiqamətləri yüksək səviyyədə müəyyənləşdirilmişdir. İlk növbədə, müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində regional sülhün qorunması, ümumi təhdidlərin qarşısının alınması, müdafiə sənayesi üzrə birgə təşəbbüslərin araşdırılması, həmçinin qanunun aliliyi, sərhəd idarəçiliyi və hüquq-mühafizə orqanları arasında tərəfdaşlığın gücləndirilməsi uzunmüddətli hədəf kimi qarşıya qoyulub.

Ticarət, investisiya və iqtisadi artım istiqamətində isə tərəflər mövcud güclü bazanı daha da genişləndirmək niyyətindədirlər. Dövlətimizin başçısının da görüşdə qeyd etdiyi kimi, ölkələrimiz arasında enerji sahəsində 30 ildən artıq davam edən uğurlu əməkdaşlıq mövcuddur və Böyük Britaniya Azərbaycanda Avropanın ən böyük xarici investorudur. Belə ki, ölkə iqtisadiyyatına yatırılan 34 milyard ABŞ dolları həcmində sərmayə ümumi xarici investisiyaların təxminən 50 faizini təşkil edir və respublikamızda 600-ə yaxın Britaniya şirkəti fəaliyyət göstərir. Yeni imzalanmış sənəd bu uğurlu iqtisadi tərəfdaşlığı bərpaolunan enerji, yaşıl maliyyələşdirmə, aşağı karbonlu texnologiyalar, maliyyə sektorunun şəffaflığı və Orta Dəhlizin inkişafı kimi strateji istiqamətlərdə yeni mərhələyə daşıyır. Bu proseslərin koordinasiyasında Ticarət və İqtisadi Əməkdaşlıq üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın rolu xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Bununla yanaşı, təhsil, elm, innovasiya və insanlararası əlaqələrin inkişafı Bəyannamənin əsas sütunlarından birini təşkil edir. Cəmiyyətlərimiz arasındakı mədəni və peşəkar körpülərin möhkəmləndirilməsi, yüksək texnologiyalar, süni intellekt, rəqəmsal idarəetmə, ali və peşə təhsili sahəsində universitetlər və tədqiqat institutları arasında tərəfdaşlığın təşviqi gələcək nəsillərin rifahına və müasir iqtisadi rəqabətqabiliyyətliliyinə hesablanmış mühüm addımdır.

Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya arasında imzalanmış bu strateji sənəd bir daha təsdiq edir ki, ölkəmiz qlobal miqyasda etibarlı, prinsiplərə sadiq və gələcəyə inamla baxan güclü tərəfdaşdır. Əldə olunan bu tarixi razılaşmalar xalqımızın milli maraqlarının qorunmasına, iqtisadiyyatımızın şaxələndirilməsinə və regionda sabitliyin əbədi olaraq bərqərar olmasına güclü təkan verəcəkdir.

Zahir Qəhrəmanov
YAP Şirvan şəhər təşkilatının sədri

Geri dön