Putin: Türkiyə şirkətləri 25 milyard dollarlıq Akkuyu AES-ə şərik olmaq istəyir
Bu gün, 21:27. Yazar: azer
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Türkiyə şirkətlərinin 25 milyard dollar dəyərində olan Akkuyu Atom Elektrik Stansiyası (AES) layihəsində pay əldə etməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Rusiya lideri Moskvanın türk investorların layihəyə qoşulmaq təşəbbüsünü müsbət qarşıladığını bildirib.
Rusiya–Afrika Zirvəsi çərçivəsində təşkil olunan sərgiyə baxış keçirərkən jurnalistlərə açıqlama verən Putin Akkuyu AES-in indiyədək tamamilə Rusiya kapitalı hesabına maliyyələşdirildiyini xatırladıb. Onun sözlərinə görə, layihənin ümumi investisiya dəyəri 25 milyard dollara çatıb və Türkiyənin bir sıra şirkətləri artıq bu nəhəng enerji layihəsində səhmdar qismində iştirak etmək niyyətindədir.
Rusiya Prezidenti bildirib ki, Moskva Türkiyə sərmayədarlarının layihəyə qoşulmasında maraqlıdır və mümkün tərəfdaşlıq üçün heç bir maneə görmür.
“Türkiyədə layihəni tam şəkildə həyata keçiririk. İndi bu ölkənin bəzi şirkətləri prosesə qoşulmaq və səhmlərin müəyyən hissəsini almaq istəyirlər. Biz bunu yalnız məmnuniyyətlə qarşılayarıq. Buyursunlar”, – deyə Putin vurğulayıb.
Akkuyu AES-in səhmlərinin 49 faizə qədəri satışa çıxarıla bilər
Akkuyu AES-ə Türkiyə və digər ölkələrdən investorların cəlb olunması məsələsi daha əvvəl də gündəmə gəlib.
Akkuyu Nüvə ASC-nin İdarə Heyətinin sədri Anton Dedusenko 2025-ci ildə verdiyi açıqlamada Rusiyanın dövlət nüvə enerjisi korporasiyası “Rosatom”un layihədəki səhmlərinin 49 faizə qədərinin satılması ilə bağlı danışıqlar apardığını bildirmişdi.
“Rosatom” rəsmiləri səhmlərin bir hissəsinin digər investorlara ötürülməsi imkanının 2010-cu ildə Rusiya ilə Türkiyə arasında imzalanmış hökumətlərarası sazişdə də nəzərdə tutulduğunu xatırladıblar.
Korporasiyanın baş direktoru Aleksey Lixaçov isə 2026-cı ilin yazında bir sıra Türkiyə şirkətləri ilə kapital tərəfdaşlığına dair danışıqların davam etdiyini açıqlamışdı.
Lixaçov “Rusiya Enerji Həftəsi – 2026” tədbirində çıxışı zamanı layihəyə yeni investorların cəlb olunması istiqamətində konkret irəliləyiş əldə edildiyini diqqətə çatdırmışdı.
Türkiyənin ilk atom elektrik stansiyasında işlər davam edir
Türkiyənin Mersin vilayətində inşa edilən Akkuyu AES ölkənin ilk atom elektrik stansiyasıdır. Ümumi gücü 4800 meqavat təşkil edəcək stansiya hər biri 1200 meqavat gücündə olan dörd enerji blokundan ibarətdir.
Layihədə Rusiyanın müasir, üçüncü nəsil “3+” təhlükəsizlik standartlarına uyğun VVER-1200 nüvə reaktorlarından istifadə olunur.
Akkuyu AES Rusiyanın “tik, sahib ol və istismar et” modeli əsasında həyata keçirdiyi ən iri beynəlxalq enerji layihələrindən biridir. Bu modelə əsasən, Rusiya tərəfi stansiyanın tikintisini maliyyələşdirməklə yanaşı, onun mülkiyyətində və gələcək istismarında da iştirak edir.
Layihənin birinci enerji blokunun 2026-cı ilin sonunadək istismara verilməsi planlaşdırılır.
Birinci enerji blokunda mühüm sınaq uğurla başa çatıb
Akkuyu AES-də yeni investorların cəlb olunması ilə bağlı danışıqlar davam etdiyi bir vaxtda tikinti meydançasında mühüm texniki mərhələ də geridə qalıb.
Stansiyanın birinci enerji blokunda reaktor qurğusunun isti sınaqlarına hazırlıq baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyan ikinci kontur avadanlıqlarının hidravlik sınaqları uğurla tamamlanıb.
Üç gün davam edən yoxlamalar zamanı mütəxəssislər dörd buxar generatorunun, buxar klapan bloklarının və qidalandırıcı su boru kəmərlərinin dayanıqlığını sınaqdan keçiriblər.
Avadanlıqların etibarlılığını yoxlamaq məqsədilə sistemdəki təzyiq layihədə nəzərdə tutulan işçi göstəricidən 15 faiz yüksək səviyyəyə – 12,6 meqapaskala (MPa) çatdırılıb.
Sınaqlardan əvvəl buxar generatorları 126 dərəcə Selsiyədək qızdırılıb, yoxlama zamanı isə suyun temperaturu 135 dərəcəyə yüksəlib.
Təzyiq mərhələli şəkildə artırılaraq avadanlıqların texniki vəziyyəti, birləşmə nöqtələrinin möhkəmliyi və sistemlərin sızdırmazlığı fasiləsiz nəzarətdə saxlanılıb. Maksimum təzyiq səviyyəsində aparılan yoxlamalardan sonra göstərici yekun vizual müayinə üçün 10,1 MPa-ya endirilib.
Sınaqlarda “Akkuyu Nükleer”, “Atomtexenerqo” və “Rosatom Servis” şirkətlərinin mütəxəssisləri ilə yanaşı, Türkiyənin Nüvə Tənzimləmə Qurumunun (NDK) nümayəndələri də iştirak ediblər.
“Akkuyu Nükleer” şirkətinin baş direktoru Sergey Butskix bildirib ki, sınaqlar avadanlıqların etibarlılığını, qaynaq birləşmələrinin keyfiyyətini və sistemlərin yüksək təzyiq şəraitində dayanıqlığını təsdiqləyib.
Beləliklə, birinci enerji blokunda reaktor qurğusunun istismara hazırlığı baxımından ən mühüm mərhələlərdən biri olan isti sınaqlara keçid üçün zəruri texniki şərtlər təmin edilib.
Akkuyu AES-in tikintisində əldə olunan texniki irəliləyiş və Türkiyə şirkətlərinin layihəyə sərmayə yatırmaq marağı Rusiya ilə Türkiyə arasında nüvə energetikası sahəsində əməkdaşlığın yeni mərhələyə keçməsi perspektivini gündəmə gətirir.
Arzuman Loğmanoğlu,
Sozcu.info
Geri dön