Bakı Zirvəsi Azərbaycanın qlobal dialoqda rolunu genişləndirir
Bu gün, 10:27. Yazar: azer
Beynəlxalq münasibətlərdə qarşılıqlı etimadın artırılması dövlətlər arasında müntəzəm siyasi dialoqun aparılmasını, ümumi maraqların uzlaşdırılmasını və əldə olunan razılaşmaların praktiki əməkdaşlığa çevrilməsini tələb edir. Oktyabrın 15-də Bakıda təşkil edilən Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM) 7-ci Zirvə Toplantısı bu məsələlərin müzakirəsi baxımından mühüm beynəlxalq platforma kimi çıxış edir.
Cənab Prezident İlham Əliyevin tədbirdə səsləndirdiyi fikirlər isə Azərbaycanın bu prosesdə rəhbər tutduğu siyasi prinsipləri və əməkdaşlığın inkişafına yönələn konkret yanaşmasını ortaya qoyur. Azərbaycanın zirvə toplantısına ev sahibliyi etməsi ölkənin beynəlxalq dialoq və əməkdaşlıq məkanlarından biri kimi rolunun gücləndiyini göstərir. Bu hadisənin əhəmiyyəti yalnız mötəbər beynəlxalq tədbirin Bakıda keçirilməsi ilə məhdudlaşmır. Eyni zamanda, müxtəlif siyasi mövqelərə sahib dövlətlərin ümumi maraq doğuran məsələləri müzakirə etməsi və ortaq həll yolları axtarması üçün imkan yaranır. Dünyada münaqişələrin, regional gərginliklərin və dövlətlər arasında inamsızlığın artdığı indiki dövrdə belə beynəlxalq platformaların əhəmiyyəti daha da artır.
Cənab Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın AQEM-ə iki il ərzində sədrliyi zamanı təşkilatın fəaliyyətinin gücləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirildiyini qeyd edib. Nəqliyyat və bağlantıların inkişafı, rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi, ətraf mühitin mühafizəsi, turizm, təhsil və elm sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi sədrliyin yalnız diplomatik görüşlərdən ibarət olmadığını təsdiqləyir. Bu sahələr həm insanların həyat səviyyəsinə, həm iqtisadi münasibətlərin inkişafına, həm də müxtəlif xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə təsir göstərir. Belə yanaşma etimadın mücərrəd anlayış kimi deyil, konkret əməkdaşlıq istiqamətləri vasitəsilə formalaşdırılmasının vacibliyini ortaya qoyur.
Azərbaycanın sədrliyi dövründə əldə olunan nəticələrin bütün üzv dövlətlərin dəstəyi ilə reallaşdırılması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçımızın vurğuladığı kimi, irəli sürülən təşəbbüslər AQEM-in institusional strukturunun və hüquqi əsaslarının gücləndirilməsinə, daha səmərəli təşkilata çevrilməsinə xidmət edib. Bu yanaşma Azərbaycanın çoxtərəfli əməkdaşlığa verdiyi önəmi nümayiş etdirir. Çünki beynəlxalq təşkilatların nüfuzu təkcə qəbul olunan qərarlar və sənədlərlə müəyyən edilmir. Həmin qərarların ardıcıl şəkildə həyata keçirilməsi, üzv dövlətlərin maraqlarına uyğun nəticələr verməsi də mühüm meyarlardandır. Başqa sözlə, təşkilatın effektivliyi irəli sürülən təşəbbüslərin real nəticələrə çevrilməsi ilə ölçülür.
AQEM-in fəaliyyətinin əsasını təşkil edən qarşılıqlı etimad prinsipi beynəlxalq münasibətlərin mürəkkəbləşdiyi şəraitdə xüsusi aktuallıq kəsb edir. Dövlətlər arasında fikir ayrılıqlarının olması ünsiyyətin və siyasi dialoqun dayandırılmasına səbəb olmamalıdır. Əksinə, ziddiyyətlərin mövcud olduğu vəziyyətlərdə əlaqələrin qorunması, ortaq maraqların müəyyən edilməsi və gərginliyin azaldılması daha çox siyasi iradə və qarşılıqlı anlayış tələb edir. Azərbaycanın təşkilata sədrliyi müddətində əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlərinə diqqət yetirməsi də məhz bu prinsipə əsaslanır. Müxtəlif sahələrdə birgə fəaliyyət üçün imkanların yaradılması dövlətlər arasında münasibətlərin möhkəmlənməsinə və qarşılıqlı etimadın güclənməsinə şərait yaradır.
Bakıda keçirilən zirvə toplantısı Azərbaycanın Avrasiya məkanında əlaqələndirici mövqeyinin möhkəmlənməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Ölkənin əlverişli coğrafi mövqeyi, inkişaf edən nəqliyyat infrastrukturu və müxtəlif dövlətlərlə qurduğu tərəfdaşlıq əlaqələri regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni imkanlar açır. Bununla belə, bağlantıların inkişafını yalnız avtomobil yollarının, nəqliyyat marşrutlarının və logistika dəhlizlərinin genişləndirilməsi ilə məhdudlaşdırmaq düzgün olmazdı. Bu anlayış eyni zamanda dövlətlər arasında siyasi dialoqun güclənməsini, iqtisadi əlaqələrin dərinləşməsini və humanitar münasibətlərin genişlənməsini də əhatə edir. Belə əlaqələrin inkişafı region ölkələri arasında qarşılıqlı asılılığı artırmaqla yanaşı, əməkdaşlıq üçün daha əlverişli şərait formalaşdırır.
Ölkə Prezidenti İlham Əliyevin çıxışında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri də etimadın yalnız siyasi bəyanatlar səviyyəsində qalmamalı, konkret əməkdaşlıq mexanizmləri vasitəsilə möhkəmləndirilməli olmasıdır. AQEM qarşısında duran vəzifələrin əhəmiyyəti də bu yanaşma ilə bağlıdır. Təşkilat çərçivəsində irəli sürülən təşəbbüslərin həyata keçirilməsi, üzv dövlətlər arasında əlaqələrin genişləndirilməsi və ortaq maraqların uzlaşdırılması qarşılıqlı etimadın praktik əsaslarını gücləndirə bilər. Bu baxımdan, Bakı zirvəsi iştirakçı dövlətlərin üzərinə düşən ümumi məsuliyyəti bir daha ön plana çıxarır. Daha təhlükəsiz və sabit gələcəyin təmin olunması üçün dialoqun davam etdirilməsi, qarşılıqlı hörmətin qorunması və razılaşdırılmış qərarların ardıcıl şəkildə icrası mühüm şərtlərdir. Azərbaycanın AQEM-ə sədrliyi dövründə əldə edilən nəticələr də beynəlxalq əməkdaşlığın bu prinsiplər əsasında inkişaf etdirilməsinə verilən töhfə kimi dəyərləndirilə bilər.
Bəxtiyar Mustafayev,
YAP Mingəçevir şəhər təşkilatının sədri.
Geri dön