Zəngilan — tarixi zəfərin şəhəri, dövlət qüdrətinin və böyük qayidişin rəmzi
Bu gün, 09:53. Yazar: azer
İşğaldan azad edilmiş torpaqlarda yeni həyat, müasir şəhərsalma və Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli siyasətinin təntənəsi
Azərbaycan tarixində elə şəhərlər var ki, onların adı yalnız coğrafi məkanla məhdudlaşmır, bütöv bir xalqın taleyini, mübarizəsini, milli iradəsini və gələcəyə olan inamını özündə yaşadır. Zəngilan da məhz belə şəhərlərimizdəndir. Bu gün Zəngilanın adı işğaldan azad edilmiş torpaqlarda həyatın yenidən qurulması, tarixi ədalətin bərpası, milli birliyin möhkəmlənməsi və Böyük Qayıdışın uğurla həyata keçirilməsi ilə yanaşı çəkilir. Zəngilanın azad olunması Azərbaycanın hərb tarixinə qızıl hərflərlə yazılmış hadisələrdən biridir. Bu tarixi Zəfər yalnız bir rayonun işğaldan qurtulması demək deyildi. Bu, Azərbaycan dövlətinin öz ərazi bütövlüyünü bərpa etmək əzminin, xalqımızın sarsılmaz iradəsinin və Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasətin nəticəsi idi. Bu gün Zəngilanda aparılan genişmiqyaslı quruculuq işləri sübut edir ki, Azərbaycan yalnız öz torpaqlarını azad etməklə kifayətlənmir, həmin ərazilərdə müasir həyatın, iqtisadi fəallığın, sosial rifahın və dayanıqlı inkişafın əsaslarını da yaradır. Zəngilanın yenidən qurulması dövlətimizin gələcəyə hesablanmış strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biridir. 2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistanın hərbi təxribatlarına cavab olaraq başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşında əbədi qalacaq. 44 gün davam edən müharibə zamanı Azərbaycan Ordusu yüksək döyüş hazırlığı, qəhrəmanlığı, peşəkarlığı və əzmi ilə xalqımızın onilliklər boyu gözlədiyi Zəfəri qazandı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu işğal altında qalan ərazilərimizin azad edilməsi istiqamətində ardıcıl hərbi əməliyyatlar həyata keçirdi. Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı və digər ərazilərin azad olunması, Şuşa şəhərinin düşmən işğalından qurtarılması müharibənin gedişində həlledici rol oynadı. Zəngilan rayonu 2020-ci il oktyabrın 20-də işğaldan azad edildi. Bu tarix Azərbaycanın hərbi-siyasi tarixində mühüm mərhələ olmaqla yanaşı, doğma yurdlarından didərgin düşmüş zəngilanlıların qayıdış ümidlərinin gerçəkləşməsinə doğru atılan böyük addım idi. Zəngilanın azad olunması strateji baxımdan da xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Rayonun cənub istiqamətində yerləşməsi, Azərbaycan–İran dövlət sərhədinə çıxışın bərpası və bölgənin nəqliyyat-kommunikasiya imkanları bu ərazini ölkəmizin təhlükəsizliyi və regional əməkdaşlıq baxımından mühüm mövqeyə gətirirdi. Vətən müharibəsində qazanılan Zəfər Azərbaycan xalqının birliyini, ordumuzun gücünü və dövlətimizin qətiyyətini nümayiş etdirdi. Bu qələbənin arxasında şəhidlərimizin canı, qazilərimizin fədakarlığı, əsgər və zabitlərimizin qəhrəmanlığı, xalqımızın sarsılmaz iradəsi dayanır. Onların müqəddəs xatirəsi daim ehtiramla anılır, göstərdikləri şücaət gələcək nəsillər üçün vətənpərvərlik nümunəsi olaraq yaşayır. Zəngilanın azad olunması Azərbaycan dövlətinin öz suveren hüquqlarını bərpa etmək əzminin təcəssümü oldu. Bu Zəfər həm də onu göstərdi ki, xalqın milli iradəsi, güclü dövlətçilik və məqsədyönlü siyasi rəhbərlik bir araya gəldikdə tarixi ədaləti bərpa etmək mümkündür. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa və quruculuq işlərinin başlanması Azərbaycan dövlətinin qarşısında duran ən mühüm vəzifələrdən biri idi. Çünki uzun illər işğal altında qalmış ərazilərdə yaşayış məntəqələrinin infrastrukturu dağıdılmış, sosial obyektlər yararsız vəziyyətə salınmış, iqtisadi fəaliyyət zəifləmiş, insanların doğma yurdlarına qayıdışı üçün zəruri şərait məhv edilmişdi. Azərbaycan dövləti bu çətinliklərə baxmayaraq, azad olunmuş ərazilərdə genişmiqyaslı yenidənqurma proqramını həyata keçirməyə başladı. Zəngilan bu strategiyanın əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Zəngilanda yol-nəqliyyat infrastrukturu yenilənir, yaşayış kompleksləri inşa edilir, elektrik enerjisi təminatı gücləndirilir, məktəblər, uşaq bağçaları, ictimai və sosial obyektlər tikilir. Eyni zamanda, kənd təsərrüfatı, turizm və xidmət sektorunun inkişafı üçün yeni imkanlar yaradılır. Zəngilanın bərpası haqqında danışarkən Ağalı kəndinin xüsusi əhəmiyyətini vurğulamaq lazımdır. Birinci, İkinci və Üçüncü Ağalı kəndlərini əhatə edən “Ağıllı kənd” layihəsi azad edilmiş ərazilərdə müasir yaşayış modelinin tətbiqinin mühüm nümunəsidir. Layihənin əsas məqsədi kənd sakinlərinin müasir infrastruktur, rahat yaşayış şəraiti, texnoloji imkanlar və iqtisadi fəaliyyətlə təmin olunmasıdır. Burada yaşayış evləri ilə yanaşı, sosial obyektlərin, kommunal xidmətlərin və kənd təsərrüfatı fəaliyyətinin təşkili üçün şərait yaradılır. Ağalı kəndinin yenidən qurulması göstərir ki, Azərbaycan azad edilmiş ərazilərdə təkcə əvvəlki yaşayış məntəqələrini bərpa etmir, eyni zamanda, müasir texnologiyalara əsaslanan yeni inkişaf modeli formalaşdırır. Bu modelin uğuru insanların doğma torpaqlara qayıdışına, kənd təsərrüfatının canlanmasına, yerli məşğulluğun artmasına və kənd həyatının müasir tələblərə uyğun təşkilinə xidmət edir. Ağalı layihəsinin əhəmiyyəti həm də ondadır ki, o, Böyük Qayıdışın real məzmununu nümayiş etdirir. İnsanların doğma yurdlarına qayıtması yalnız evlərin tikilməsi ilə deyil, onların normal həyat sürməsi üçün zəruri şəraitin yaradılması ilə mümkündür. Zəngilan şəhərində aparılan quruculuq işləri kompleks xarakter daşıyır. Şəhərin Baş planına uyğun olaraq yaşayış məhəllələri, yol-kommunikasiya şəbəkəsi, sosial obyektlər, ictimai məkanlar və xidmət infrastrukturu mərhələli şəkildə yaradılır. Şəhərdə yaşayış komplekslərinin inşası doğma torpaqlara qayıdacaq ailələrin mənzil təminatının yaxşılaşdırılmasına xidmət edir. Məktəb və uşaq bağçası kimi sosial obyektlərin tikilməsi isə gələcəkdə burada yaşayacaq uşaqların təhsil və inkişaf imkanlarının genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Zəngilan şəhərində 160 yerlik uşaq bağçasının tikintisi ilə bağlı atılan addımlar ailələrin sosial ehtiyaclarının nəzərə alındığını göstərir. Müasir məktəb və məktəbəqədər təhsil infrastrukturu şəhərin davamlı inkişafının mühüm şərtlərindəndir. Şəhərsalma prosesində mühəndis-kommunikasiya sistemlərinin, elektrik enerjisi təminatının, yolların və ictimai məkanların təşkili xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu infrastruktur olmadan yaşayış məntəqələrinin dayanıqlı inkişafını təmin etmək mümkün deyil.
Prezident İlham Əliyevin Zəngilana səfərləri — quruculuq prosesinin xronologiyası
Aşağıda Prezidentin Zəngilan rayonuna səfərləri rəsmi mənbələrdə göstərilən tarixlər və əsas tədbirlər üzrə xronoloji ardıcıllıqla təqdim olunur.
1. 23 dekabr 2020 — Zəngilan şəhərində Azərbaycan Bayrağının ucaldılması
2. 14 fevral 2021 — “Ağıllı kənd” layihəsi və Bəsitçay Dövlət Təbiət Qoruğu
3. 26 aprel 2021 — Ağalı kəndlərində “Ağıllı kənd” layihəsinin təməli
4. 20 oktyabr 2021 — Zəngilanın azad olunmasının birinci ildönümü
5. 26 may 2022 — Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı və şəhərin Baş planı
6. 19 oktyabr 2022 — Hava limanı, enerji və yaşayış layihələri
7. 4 may 2023 — İnzibati binanın təməlqoyma mərasimi
8. 28 sentyabr 2023 — Yaşayış kompleksləri, kəndlər və enerji layihələri
9. 18 may 2024 — Mincivan qəsəbəsi, məscid və enerji obyektləri
10. 3 oktyabr 2024 — Rəqəmsal idarəetmə, yeni yaşayış kompleksləri və enerji təminatı
11. 28 oktyabr 2025 — Ağalı və Məmmədbəyliyə qayıdış, yaşayış kompleksində işlər
12. 10 may 2026 — Zəngilan şəhərində ilk yaşayış kompleksinin açılışı
Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
“Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları” Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
Yeni Azərbaycan Partiyasının fəal üzvü.
Geri dön