Zəngəzur dəhlizinə İran təhlükəsi: Noyabrda vəziyyət dəyişə bilərmi?
Bu gün, 18:14. Yazar: vasif
Zəngəzur dəhlizi çərçivəsində nəzərdə tutulan TRIPP layihəsinin gələcəyi ABŞ ilə İran arasındakı gərginlik fonunda yenidən müzakirə mövzusuna çevrilib. Ekspertlər hesab edirlər ki, regionda hərbi qarşıdurmanın genişlənməsi strateji nəqliyyat marşrutunun həyata keçirilməsinə təsir göstərə bilər.
Politoloq Suren Sarkisyanın fikrincə, İranın şimal sərhədinə yaxın ərazidən keçməsi və ABŞ tərəfindən dəstəklənməsi TRIPP layihəsini Tehran üçün həssas məsələyə çevirir. O, ABŞ–İran münasibətlərindəki qeyri-müəyyənliyin layihənin icrasında gecikmələrə səbəb ola biləcəyini istisna etmir.
Hərbi ekspert Ramil Məmmədli isə bildirib ki, İranın layihəyə müxtəlif vasitələrlə təsir göstərməsi nəzəri baxımdan mümkündür. Lakin bu, Tehranın nəqliyyat marşrutuna hərbi hücum hazırladığı anlamına gəlmir.
Ekspertin sözlərinə görə, İran üçün əsas narahatlıq layihənin regional güc balansına, Ermənistanla sərhəd əlaqələrinə və Cənubi Qafqazdakı mövqeyinə mümkün təsiridir.
“İranın layihəyə qarşı çıxması onun mütləq hərbi hücuma hazırlaşması demək deyil. Tehran diplomatik, siyasi və iqtisadi vasitələrlə layihəyə təsir göstərməyə cəhd edə bilər”, – deyə Ramil Məmmədli vurğulayıb.
O qeyd edib ki, TRIPP Ermənistanın suverenliyi altında mülki nəqliyyat layihəsi kimi fəaliyyət göstərərsə, ona qarşı hərbi müdaxilənin əsaslandırılması daha çətin olacaq. Mövcud layihə çərçivəsində ABŞ hərbi qüvvələrinin yerləşdirilməsi nəzərdə tutulmur.
Bununla belə, ekspert ABŞ ilə İran arasında hərbi qarşıdurmanın yenidən genişlənməsi halında risklərin arta biləcəyini düşünür. Xüsusilə Tehran marşrutu ABŞ-nin regiondakı hərbi-strateji mövcudluğunun bir hissəsi kimi qiymətləndirərsə, layihəyə münasibəti sərtləşə bilər.
Ramil Məmmədlinin fikrincə, noyabrda mümkün hərbi eskalasiya avtomatik olaraq Zəngəzur dəhlizinin açılmasının təxirə düşəcəyi demək deyil. Burada ABŞ-nin qərarları, İranın mövqeyi və Ermənistanla əldə edilən razılaşmalar əsas rol oynayacaq.
Beləliklə, TRIPP layihəsinə qarşı birbaşa hərbi təhlükənin yarandığını təsdiqləyən məlumat yoxdur. Lakin regionda gərginliyin artması nəqliyyat marşrutunun həyata keçirilmə müddətinə və təhlükəsizlik şəraitinə təsir göstərə biləcək amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Geri dön