Azərbaycanda qiymətlər niyə artır? – İqtisadçı bahalaşmanın qarşısını almağın yollarını açıqladı
Bu gün, 21:06. Yazar: vasif
Azərbaycanda ərzaq və digər istehlak məhsullarının bahalaşması əhalinin gündəlik xərclərinə təsir edən əsas məsələlərdən biri olaraq qalır. Oktyabrın 14-də Bakıda keçirilən III Milli Rəqabət Forumu fonunda bazarda qiymətlərin formalaşması, inhisarçılığın təsiri və istehlakçıların maraqlarının qorunması yenidən gündəmə gəlib.
İqtisadçı Xalid Kərimli bildirib ki, məhsulların qiymətinə təsir göstərən mühüm amillərdən biri bazardakı rəqabətin səviyyəsidir. Onun sözlərinə görə, rəqabətin zəif olduğu sahələrdə qiymətlərin yüksək qalması və süni bahalaşma riskləri artır. Bununla belə, bütün qiymət artımlarını yalnız inhisarçılıqla əlaqələndirmək düzgün deyil.
Ekspert qeyd edib ki, Azərbaycanda idxal məhsullarının qiymətinə beynəlxalq bazarlardakı dəyişikliklər və daşınma xərcləri də ciddi təsir göstərir. Onun açıqlamasına əsasən, əvvəlki dövrlərlə müqayisədə Çindən Azərbaycana yükdaşıma xərcləri iki dəfə, Türkiyədən yük avtomobilləri ilə daşınma qiymətləri isə 50 faiz artıb.
Xalid Kərimlinin fikrincə, ölkənin idxaldan asılılığı xarici bazarlarda baş verən bahalaşmanın daxili qiymətlərə daha sürətlə təsir etməsinə səbəb olur. Bu baxımdan qiymət artımının qarşısını almaq üçün həm rəqabət mühiti gücləndirilməli, həm də sahibkarların üzləşdiyi əlavə xərclər nəzərə alınmalıdır.
İqtisadçı Rəqabət Məcəlləsinin qəbulunu müsbət addım kimi qiymətləndirsə də, qanunvericiliyin effektiv tətbiqinin vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, ayrı-ayrı bazarlar araşdırılmalı, hökmran mövqedən sui-istifadə və şirkətlər arasında süni qiymət razılaşmaları aşkar edildikdə qanun çərçivəsində tədbirlər görülməlidir.
Ekspert kiçik və orta sahibkarların bazara çıxışının asanlaşdırılmasını da vacib hesab edir. Xüsusilə böyük supermarket şəbəkələrində yerli istehsalçıların məhsullarının satışına mane olan çətinliklərin və ayrı-seçkilik hallarının aradan qaldırılması rəqabətin genişlənməsinə kömək edə bilər.
Xalid Kərimli bildirib ki, Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti bazardakı qiymət dəyişikliklərini daha yaxından izləməli, əsassız və kəskin artımlarla bağlı operativ araşdırmalar aparmalıdır.
İqtisadçının qənaətinə görə, sağlam rəqabətin təmin edilməsi, bazara giriş maneələrinin azaldılması və süni qiymət razılaşmalarına qarşı nəzarətin gücləndirilməsi istehlakçıların maraqlarının qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bununla belə, rəqabətin güclənməsi bütün məhsulların dərhal ucuzlaşacağı anlamına gəlmir. Qiymətlərin gələcək dinamikası istehsal, idxal, logistika xərcləri və bazardakı tələb-təklif münasibətlərindən də asılı olacaq.
Geri dön