Ermənistan ordusunda ölüm halları, sərhəddə gərginlik: Paşinyan hakimiyyəti ciddi suallarla üz-üzə
Bu gün, 19:16. Yazar: vasif
Ermənistanda hərbi xidmət zamanı baş verən ölüm hadisələri və Azərbaycanla sərhəddə qeydə alınan insidentlər ölkənin təhlükəsizlik sistemini yenidən ictimai müzakirələrin mərkəzinə gətirib. Orduda qeyri-döyüş şəraitində həyatını itirən hərbçilərin sayına dair məlumatlar cəmiyyətdə narahatlıq doğurarkən, sərhəd bölgələrində yaşanan hadisələr də siyasi mübahisələrə səbəb olur. Bütün bunlar Ermənistanın hərbi idarəetmə sistemindəki problemlər, dövlət qurumlarının məsuliyyəti və regionda sabitliyin qorunması ilə bağlı sualları aktuallaşdırır.
Ermənistan ordusunda qeyri-döyüş itkiləri uzun müddətdir müzakirə mövzusudur. Yayılan məlumatlara əsasən, son dörd il ərzində 230-dan çox hərbçi döyüş əməliyyatları ilə əlaqəsi olmayan şəraitdə həyatını itirib. Təkcə 2026-cı ilin ilk yeddi ayında belə ölüm hallarının sayının 30-a çatdığı bildirilir. Bu göstəricilər hərbi hissələrdə xidmət şəraiti, təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunması, şəxsi heyət arasında münasibətlər və komandanlığın nəzarət mexanizmləri ilə bağlı narahatlıqları artırır.
Oktyabrın 10-da Vardenis istiqamətində müddətli hərbi qulluqçu Armen Kazaryanın güllə yarası nəticəsində ölməsi də geniş müzakirələrə səbəb olub. Hərbi xidmətdən tərxis olunmasına cəmi üç ay qaldığı bildirilən gəncin ölümü orduda baş verən hadisələrin hərtərəfli araşdırılması və nəticələrin ictimaiyyətə açıqlanması ilə bağlı tələbləri yenidən gündəmə gətirib. Hadisənin dəqiq şəraiti və məsul şəxslərin müəyyənləşdirilməsi isə müvafiq araşdırmanın nəticələrindən asılıdır.
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan ordudakı ölüm hallarına görə siyasi və idarəetmə məsuliyyətinin hökumətin, müdafiə nazirinin və özünün üzərinə düşdüyünü bildirib. Bununla belə, o, müdafiə naziri Suren Papikyanın istefasını zəruri hesab etməyib. Bu mövqe hərbi rəhbərliyin məsuliyyəti ilə bağlı müzakirələri daha da genişləndirib. Çünki cəmiyyəti narahat edən əsas məsələ yalnız məsuliyyətin etiraf edilməsi deyil, oxşar hadisələrin qarşısını almaq üçün hansı konkret tədbirlərin həyata keçirilməsidir.
Ordudakı problemlərlə paralel olaraq Ermənistanın cənubunda, xüsusilə Zəngəzur istiqamətində sərhəd təhlükəsizliyi məsələləri də diqqət mərkəzindədir. Ermənistan ərazisindəki Şəki yaşayış məntəqəsi yaxınlığında Azərbaycan hərbçisi Nəsimi Musayevlə bağlı yayılan məlumatlar sərhəd nəzarətinin vəziyyəti ətrafında suallar yaradıb. Hadisənin təfərrüatları barədə müxtəlif iddialar səsləndirilsə də, onların hamısı müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
Ermənistanın Milli Təhlükəsizlik Xidməti bölgəyə silahlı diversiya qrupunun daxil olması barədə yayılan xəbərləri təkzib edib. Buna baxmayaraq, insident ətrafında siyasi müzakirələr davam edir. Belə vəziyyətlərdə ayrı-ayrı məlumatların yoxlanılmadan geniş təhlükəsizlik təhdidi kimi təqdim olunması cəmiyyətdə narahatlığı artıra bilər. Sərhəd hadisələrinin obyektiv araşdırılması, rəsmi məlumatların vaxtında açıqlanması və təsdiqlənməmiş iddialarla faktların bir-birindən ayrılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Diqqətçəkən məqamlardan biri də Ermənistanın daxili hərbi problemləri ilə Azərbaycanla münasibətlərinin bəzən eyni siyasi müzakirə çərçivəsində təqdim edilməsidir. Halbuki orduda qeyri-döyüş itkilərinin araşdırılması, hərbi intizamın təmin edilməsi və şəxsi heyətin təhlükəsizliyinin qorunması ilk növbədə Ermənistanın aidiyyəti dövlət qurumlarının vəzifəsidir. Sərhəddə baş verən konkret hadisələr isə ayrıca araşdırılmalı, onların səbəbləri və iştirakçıları barədə nəticələr təsdiqlənmiş məlumatlara əsaslanmalıdır.
Azərbaycanı Ermənistan daxilində məqsədli şəkildə qorxu mühiti yaratmaqda və ya Zəngəzurda demoqrafik vəziyyəti dəyişdirməyə çalışmaqda ittiham edən iddialar da konkret sübutlar tələb edir. Belə sübutlar təqdim olunmadan həmin fikirləri müəyyən edilmiş fakt kimi qəbul etmək düzgün olmaz. Eyni zamanda, hər iki tərəfin təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlarının diplomatik kanallarla müzakirəsi mümkün anlaşılmazlıqların böyüməsinin qarşısını ala bilər.
Zəngəzur istiqaməti yalnız sərhəd təhlükəsizliyi baxımından deyil, regional nəqliyyat və kommunikasiya əlaqələrinin gələcəyi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın əsas ərazisi ilə Naxçıvan arasında bağlantının təmin edilməsi, bölgədə iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və yeni nəqliyyat imkanlarının yaradılması regional gündəmin əsas mövzularındandır. Bu məsələlər ətrafında yaranan siyasi gərginlik isə qarşılıqlı etimadın formalaşmasını və əməkdaşlıq perspektivlərini çətinləşdirə bilər.
Ermənistan hakimiyyətinin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri orduda baş verən ölüm hallarının səbəblərini aydınlaşdırmaq, hərbi xidmətin təhlükəsizliyini artırmaq və sərhəd mühafizəsi ilə bağlı ictimai narahatlıqlara əsaslandırılmış cavab verməkdir. Bu problemlərin həlli hərbi idarəetmədə şəffaflıq, effektiv nəzarət və məsuliyyət mexanizmlərinin işləməsini tələb edir.
Nəticə etibarilə, Ermənistan ordusundakı qeyri-döyüş itkiləri və sərhəd insidentləri fərqli səbəblərdən qaynaqlansa da, hər iki məsələ dövlət institutlarının fəaliyyətinə inamla birbaşa əlaqəlidir. Mövcud problemlərin həlli üçün siyasi ittihamlardan daha çox faktlara əsaslanan araşdırmalara, konkret təhlükəsizlik tədbirlərinə və regionda gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş addımlara ehtiyac var.
Geri dön