İnsan niyə sevmədiyi işdən ayrıla bilmir? – İllərlə eyni yerdə qalmağın gizli səbəbləri
Dünən, 22:41. Yazar: vasif
Hər səhər istəksiz şəkildə işə yollanmaq, günün bitməsini səbirsizliklə gözləmək və axşam yenidən eyni yorucu rejimə qayıdacağını düşünmək bir çox insana tanışdır. Bəzən iş yerindən narazılıq illərlə davam etsə də, insan dəyişiklik etmək üçün ilk addımı ata bilmir. Psixoloji və sosial amillər göstərir ki, bunun arxasında yalnız işsizlik qorxusu deyil, daha mürəkkəb səbəblər dayana bilər.
Ən mühüm səbəblərdən biri maddi sabitliyi itirmək qorxusudur. Aylıq maaş insanın kirayə, kredit, kommunal ödənişlər və ailə xərclərini qarşılamağa imkan verir. İşindən razı olmayan şəxs belə, sabit gəlirdən məhrum qalmaq riskini gözə almaqda çətinlik çəkə bilər. Xüsusilə ailəsinin əsas gəlir mənbəyi olan insanlar üçün bu qərar daha məsuliyyətlidir.
Digər mühüm amil qeyri-müəyyənlikdir. İnsan hazırkı işinin mənfi tərəflərini yaxşı tanıyır və mövcud şəraitə uyğunlaşıb. Yeni iş yerində isə onu hansı kollektivin, rəhbərliyin və əmək şəraitinin gözlədiyini bilmir. Daha yaxşı imkan əldə etmək ehtimalı olsa da, uğursuzluq qorxusu çox vaxt dəyişiklik istəyindən güclü olur.
İllərlə sərf edilən zəhmət də insanı eyni iş yerinə bağlaya bilər. Uzun müddət bir müəssisədə çalışan şəxs oranı tərk etməyi qazandığı təcrübədən və çəkdiyi əziyyətdən imtina kimi qiymətləndirə bilər. Halbuki əvvəlki illərdə verilmiş qərar gələcəkdə də həmin istiqamətdə davam etməyin mütləq doğru olduğu anlamına gəlmir.
İş yerində yaranan dostluqlar və sosial münasibətlər də mühüm rol oynayır. Bəzən insan gördüyü işi sevməsə belə, kollektivə alışdığı üçün ayrılmaq istəmir. Yeni mühitdə özünü yenidən tanıtmaq, insanlarla münasibət qurmaq və fərqli qaydalara uyğunlaşmaq ona çətin görünə bilər.
Cəmiyyətin gözləntiləri də qərarlara təsirsiz ötüşmür. Bəzi mühitlərdə uzun illər eyni işdə çalışmaq sabitliyin və uğurun göstəricisi hesab edilir. İş yerini dəyişmək isə riskli, hətta məsuliyyətsiz addım kimi qəbul oluna bilər. Bu yanaşma insanların şəxsi istəklərini ikinci plana keçirməsinə səbəb olur.
Özünə inamın azalması isə dəyişiklik qarşısındakı ən ciddi maneələrdən biridir. Uzun müddət eyni sahədə çalışan insanlar bəzən başqa peşədə uğur qazana bilməyəcəklərini düşünürlər. “Bu yaşdan sonra yeni iş tapa bilərəmmi?”, “Başqa sahədə bacararammı?” kimi suallar onları mövcud vəziyyətlə barışmağa sövq edir.
Lakin işdən narazı olmaq hər zaman dərhal ərizə yazmaq üçün əsas deyil. Bəzən problemin səbəbi müvəqqəti yorğunluq, iş yükünün çoxluğu və ya istirahət çatışmazlığı olur. Belə vəziyyətlərdə məzuniyyət, iş rejiminin dəyişdirilməsi və rəhbərliklə açıq söhbət müsbət nəticə verə bilər.
Narazılıq uzun müddət davam edirsə və insanın şəxsi həyatına, əhvalına, sağlamlığına mənfi təsir göstərirsə, vəziyyəti yenidən qiymətləndirmək faydalıdır. İlk növbədə, narazılığın konkret səbəbi müəyyənləşdirilməlidir: problem maaşdadır, kollektivdədir, iş şəraitindədir, yoxsa insan artıq həmin peşəyə marağını itirib?
Dəyişiklik etmək istəyənlər üçün ən təhlükəsiz yanaşmalardan biri əvvəlcədən plan hazırlamaqdır. Yeni vakansiyaları araşdırmaq, əlavə bilik və bacarıqlar qazanmaq, əmək bazarındakı tələbləri öyrənmək və mümkün qədər maddi ehtiyat yaratmaq iş dəyişməyin risklərini azalda bilər.
Əslində, sevmədiyi işdə qalmaq hər zaman zəiflik və ya qərarsızlıq əlaməti deyil. Bəzən bu, insanın ailəsi və gələcəyi qarşısında hiss etdiyi məsuliyyətin nəticəsidir. Vacib olan mövcud vəziyyətin səbəblərini düzgün anlamaq və dəyişiklik zəruridirsə, bu addımı düşünülmüş şəkildə atmaqdır.
Çünki insanın illərlə eyni işdə qalması həmişə həmin işi sevdiyini göstərmir. Bəzən onu orada saxlayan şey gələcəyə olan ümid deyil, naməlum gələcəkdən duyduğu qorxudur.
Geri dön