3 oktyabr: müstəqil Azərbaycanın siyasi yüksəlişinin başlanğıcı
Bu gün, 10:59. Yazar: azer
3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan xalqının taleyində xüsusi yer tutan tarixi günlərdən biridir. Həmin gün Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi ölkəmizin müstəqillik tarixində yeni siyasi mərhələnin başlanğıcını qoydu. Müstəqilliyin ilk illərində ölkənin üzləşdiyi ağır siyasi, iqtisadi və sosial böhran, daxili qarşıdurmalar və dövlətçiliyə yaranan təhdidlər fonunda baş tutan bu seçim Azərbaycanın gələcək inkişaf istiqamətinin müəyyənləşməsində mühüm rol oynadı.
Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı ilə ölkədə sabitliyin təmin edilməsi, dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi və dövlət institutlarının gücləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Həmin dövrün əsas çağırışlarından biri Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini qorumaq və ölkənin parçalanması təhlükəsinin qarşısını almaq idi. Buna görə də dövlət quruculuğu, milli təhlükəsizliyin təmin edilməsi və cəmiyyətdə sabitliyin bərqərar olunması Heydər Əliyevin siyasətinin başlıca istiqamətlərinə çevrildi.
Siyasi sabitliyin təmin olunması ölkənin iqtisadi inkişafı üçün də yeni imkanlar yaratdı. Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi neft strategiyası Azərbaycanın iqtisadi potensialının gücləndirilməsində mühüm rol oynadı. 20 sentyabr 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın enerji resurslarının beynəlxalq tərəfdaşlarla birgə işlənməsi və ölkəyə xarici investisiyaların cəlb edilməsi baxımından mühüm mərhələ oldu. Sonrakı illərdə bu strategiya Azərbaycanın dünya enerji bazarlarında mövqelərinin möhkəmlənməsinə və iqtisadi inkişaf üçün yeni imkanların formalaşmasına şərait yaratdı.
Heydər Əliyevin dövlətçilik siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri də hüquqi dövlət quruculuğunun möhkəmləndirilməsi idi. 1995-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının qəbul edilməsi müstəqil dövlətin hüquqi əsaslarının formalaşdırılmasında mühüm mərhələ təşkil etdi. Dövlətçilik ideyasının milli həmrəylik, hüquqi dövlət prinsipləri və sosial-iqtisadi inkişafla əlaqələndirilməsi ölkənin uzunmüddətli inkişaf strategiyasının əsas elementlərindən birinə çevrildi.
Eyni zamanda, Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyinin möhkəmləndirilməsi Heydər Əliyevin siyasi kursunun mühüm istiqamətlərindən idi. Xarici siyasətdə milli maraqların qorunması, beynəlxalq əlaqələrin genişləndirilməsi və Azərbaycanın dünya birliyinə inteqrasiyası istiqamətində atılan addımlar ölkənin beynəlxalq mövqelərinin güclənməsinə xidmət etdi. Bu baxımdan 1993–2003-cü illər Azərbaycanın dövlətçilik tarixində mühüm siyasi və iqtisadi dəyişikliklərlə səciyyələnən dövr kimi xarakterizə olunur.
Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi siyasi kurs sonrakı dövrdə Prezident İlham Əliyev tərəfindən davam etdirildi və yeni mərhələdə inkişaf etdirildi. İqtisadi potensialın gücləndirilməsi, müdafiə qabiliyyətinin artırılması, beynəlxalq əlaqələrin genişləndirilməsi və strateji layihələrin həyata keçirilməsi Azərbaycanın dövlət gücünün daha da möhkəmlənməsinə şərait yaratdı.
Bu prosesin mühüm nəticələrindən biri 2020-ci ildə Vətən müharibəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün böyük ölçüdə bərpa edilməsi oldu. 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən lokal antiterror tədbirlərindən sonra isə Azərbaycanın dövlət suverenliyinin bütün ərazidə tam bərpa edildiyi elan edildi. Bununla da Azərbaycan dövlətçilik tarixində mühüm strateji məqsədlərdən birinə nail oldu.
Beləliklə, 3 oktyabr 1993-cü il yalnız bir prezident seçkisinin tarixi deyil, Azərbaycanın müstəqil dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi səciyyələnən mühüm siyasi hadisədir. Həmin tarixdən etibarən dövlət quruculuğu, iqtisadi inkişaf, milli təhlükəsizlik və beynəlxalq mövqelərin möhkəmləndirilməsi istiqamətində həyata keçirilən siyasət Azərbaycanın sonrakı inkişaf proseslərinə mühüm təsir göstərdi.
Bu gün 3 oktyabrın tarixi əhəmiyyəti Azərbaycanın keçdiyi inkişaf yolunun bütöv mənzərəsində daha aydın görünür. 1993-cü ildə dövlət müstəqilliyinin qorunması və möhkəmləndirilməsi qarşısında dayanan mürəkkəb vəzifələr sonrakı illərdə həyata keçirilən dövlət quruculuğu və inkişaf siyasəti ilə yeni mərhələlərə keçdi. Azərbaycan bu gün siyasi müstəqilliyini, dövlət suverenliyini və milli maraqlarını qoruyan dövlət kimi inkişafını davam etdirir.
Natiq Quluzadə
YAP Zəngilan rayon təşkilatının sədri
Geri dön