4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü
Bu gün, 13:06. Yazar: azer
Hər bir xalqın tarixində elə günlər var ki, həmin tarixlər yalnız təqvimdəki müəyyən bir günü deyil, milli yaddaşın, dövlətçilik iradəsinin və gələcəyə inamın mühüm rəmzini ifadə edir. Azərbaycan xalqı üçün 4 Oktyabr da məhz belə əlamətdar günlərdəndir. 2020-ci il oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhərinin işğaldan azad edilməsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası yolunda mühüm tarixi hadisə olmaqla yanaşı, Vətən müharibəsinin gedişində dönüş yaradan hadisələrdən biri kimi yadda qaldı.
Cəbrayıl 1993-cü il avqustun 23-də Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş, şəhər və rayon əhalisi doğma yurdlarından didərgin salınmışdı. Uzun illər ərzində Cəbrayıl sakinlərinin əsas arzusu doğma torpaqlarına qayıtmaq, ata-baba yurdlarında yenidən yaşamaq idi. İşğal dövründə şəhərin və rayonun yaşayış məntəqələrinin böyük hissəsi dağıdılmış, tarixi-mədəni irsə ciddi ziyan vurulmuşdu.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində yeni tarixi mərhələ açdı. Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi uğurlu hərbi əməliyyatlar nəticəsində Cəbrayıl rayonunun bir sıra yaşayış məntəqələri və strateji mövqeləri azad edildi. Nəhayət, oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhərinin azad olunması barədə Prezident İlham Əliyevin xalqa müraciəti Azərbaycan tarixinin mühüm səhifələrindən birinə çevrildi.
Cəbrayılın azad edilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Çünki şəhər Vətən müharibəsi zamanı işğaldan azad edilən ilk şəhər oldu. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, bu hadisə Azərbaycan Ordusunun yüksək peşəkarlığının və hərbi qüdrətinin mühüm göstəricisi idi. Cəbrayılın azad olunması sonrakı hərbi əməliyyatlar üçün də mühüm imkanlar yaratdı və Zəfərə aparan yolun mühüm mərhələlərindən birinə çevrildi.
Cəbrayılın azadlığı həm də uzun illər doğma torpaqlarından ayrı düşmüş insanların ümidlərinin gerçəkləşməsi demək idi. 2020-ci il noyabrın 16-da Cəbrayıl rayonuna səfər zamanı dövlət başçısının Xudafərin körpüsündə Azərbaycan Bayrağını ucaldılması bu torpaqların tarix, dövlətçilik və milli yaddaş baxımından əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirdi. Xudafərin Azərbaycan tarixinin və mədəni irsinin mühüm simvollarından biri olmaqla Cəbrayılın azadlığı ilə bağlı tarixi hadisələrin ayrılmaz hissəsinə çevrildi.
Cəbrayıl Şəhəri Gününün təsis edilməsi də xüsusi məna daşıyır. Azərbaycan Prezidentinin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə 4 oktyabr hər il Cəbrayıl şəhəri günü kimi qeyd olunur. Bu qərar Vətən müharibəsində əldə edilmiş tarixi Qələbənin və şəhərlərin azadlığının yaddaşlarda yaşadılmasına xidmət edir.
Bu gün Cəbrayıl yalnız keçmişin xatirələri ilə bağlı olan şəhər deyil. O, Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq siyasətinin mühüm ünvanlarından biridir. Dağıdılmış şəhərin yenidən qurulması, müasir infrastrukturun yaradılması, sosial obyektlərin istifadəyə verilməsi və yaşayış üçün əlverişli şəraitin formalaşdırılması Böyük Qayıdış siyasətinin konkret nəticələrindəndir.
Ən əlamətdar məqamlardan biri isə Cəbrayıl şəhərinə keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışının başlamasıdır. Bununla şəhərin tarixində yeni mərhələ başlanıb: uzun illər ərzində səssiz qalan küçələrdə yenidən insanların səsi eşidilir, yaşayış və ictimai həyat bərpa olunur. Bu proses Böyük Qayıdışın yalnız dövlət proqramı deyil, həm də insanların doğma torpaqla bağlı mənəvi bağlarının yenidən canlandırılması olduğunu göstərir.
4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü həm də şəhidlərimizin xatirəsinə ehtiram günüdür. Cəbrayılın azadlığı uğrunda canından keçən hər bir şəhidin qəhrəmanlığı Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayacaq. Bu gün əldə edilən Zəfərin arxasında hərbi qulluqçularımızın fədakarlığı, xalqımızın həmrəyliyi və dövlətimizin qətiyyətli siyasəti dayanır.
Cəbrayılın dirçəlişi bütövlükdə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun gələcəyi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Burada yaradılan yeni infrastruktur, həyata keçirilən sosial layihələr və qayıdış prosesi işğaldan azad edilmiş ərazilərin ölkənin ümumi inkişaf məkanına inteqrasiyasına xidmət edir.
Cəbrayılın timsalında Azərbaycan xalqının uzun illər boyu qoruduğu qayıdış arzusu reallığa çevrilir. Şəhərin yeni siması isə gələcək nəsillərə həm tarixi yaddaşı, həm də quruculuq və inkişaf iradəsini çatdıracaq.
Əminə Ağazadə
Milli Məclisin deputatı
Geri dön