Paşinyanın Nyu-York sınağı: 907-ci düzəlişlə bağlı ABŞ-yə çağırış edəcəkmi?
Bu gün, 21:44. Yazar: vasif
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası üçün Nyu-Yorka səfəri Azərbaycan-Ermənistan münasibətləri baxımından da diqqətlə izlənilir. Paşinyanın çıxışında sülh prosesinə toxunacağı gözlənilsə də, Bakının uzun illərdir etiraz etdiyi ABŞ qanunvericiliyinin 907-ci düzəlişi məsələsi ayrıca aktuallığını qoruyur.
907-ci düzəliş 1992-ci ildə ABŞ-ın “Azadlığa Dəstək Aktı”na daxil edilib və Azərbaycan hökumətinə birbaşa yardımın göstərilməsinə məhdudiyyət qoyub. Sonrakı dövrdə ABŞ prezidentlərinə müəyyən şərtlərlə onun tətbiqini dayandırmaq səlahiyyəti verilsə də, Bakı düzəlişin ümumiyyətlə qanunvericilikdən çıxarılmasını istəyir.
Azərbaycan tərəfinin arqumentlərindən biri regionda son illərdə yaranmış yeni reallıqlardır. Bakı və İrəvan bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanıdıqlarını bəyan edib və sülh prosesini davam etdirirlər. Eyni zamanda Azərbaycan ərazisindən Ermənistana müxtəlif yüklərin tranziti və iki ölkə arasında müəyyən ticarət əməliyyatlarının həyata keçirildiyi barədə məlumatlar açıqlanıb. Bakı bu dəyişikliklərin 907-ci düzəlişin ilkin əsaslandırmalarının indiki vəziyyətə uyğunluğu barədə suallar yaratdığını bildirir.
Prezident İlham Əliyev də ABŞ nümayəndələri ilə görüşlərində 907-ci düzəlişin Azərbaycan-Amerika münasibətlərinin hazırkı səviyyəsinə uyğun olmadığını söyləyərək onun tam ləğvinə ümid etdiyini bildirib. ABŞ prezidentinin düzəlişin tətbiqini dayandırması ilə onun Konqres tərəfindən qanunvericilikdən tam çıxarılması isə hüquqi baxımdan fərqli proseslərdir.
Bu baxımdan Paşinyanın ABŞ səfəri zamanı 907-ci düzəliş barədə hansısa mövqe ifadə edib-etməyəcəyi maraq doğurur. Ermənistan rəhbərliyinin belə bir çağırış etməsi Bakı tərəfindən sülh və normallaşma siyasətini praktik addımla dəstəkləyən jest kimi qəbul oluna bilər. Lakin Paşinyanın BMT tribunasından və ya ABŞ rəsmiləri ilə görüşlərində bunu tələb edəcəyinə dair təqdim olunan məlumatlarda təsdiqlənmiş açıqlama yoxdur.
Nəticədə məsələ Paşinyanın nə deyəcəyindən daha genişdir: 907-ci düzəlişin birdəfəlik ləğvi ABŞ Konqresində hüquqi-siyasi qərar tələb edir. Nyu-York səfəri isə Ermənistan rəhbərliyinin Azərbaycanla normallaşma fonunda bu mübahisəli qanunvericilik məsələsinə münasibətini göstərməsi üçün yeni platforma yaradır.
Geri dön