Diplomatik səfər Ermənistanın revanşist yanaşmalarını bir daha üzə çıxardı
Bu gün, 15:04. Yazar: azer
2026-cı il sentyabrın 11–12-də Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura növbəti səfəri regionda formalaşmış yeni reallıqların beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən yerində müşahidə olunması baxımından mühüm hadisə oldu. 58 ölkəni və 9 beynəlxalq təşkilatı təmsil edən 150 nəfərin iştirak etdiyi səfər zamanı diplomatlar Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri, sosial və iqtisadi layihələr, şəhər infrastrukturunun yenidən qurulması, eləcə də tarixi-mədəni irsin qorunması istiqamətində görülən tədbirlərlə tanış olublar.
Səfərin mühüm məqamlarından biri diplomatik korpus nümayəndələrinin Xankəndidəki dəmir yolu və avtobus terminalı kompleksinə, Zəfər parkına, Qarabağ Universitetinə, Şuşanın tarixi və mədəni məkanlarına, eləcə də Ağdərə və Kəlbəcərdə yerləşən tarixi-dini abidələrə baş çəkməsi olub. Kəlbəcərdə İstisu mineral su zavodunun fəaliyyəti ilə tanışlıq və Bal Festivalında iştirak da səfər proqramına daxil edilib. Bu, diplomatların Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda baş verən prosesləri yalnız rəsmi məlumatlardan deyil, bilavasitə yerində müşahidə etməsinə imkan yaradıb.
Məhz belə bir səfərin Ermənistanın bəzi siyasi dairələri, media nümayəndələri və revanşist qüvvələri tərəfindən narazılıqla qarşılanması diqqət çəkib. Ermənistan mediasında səfərə qarşı qərəzli münasibət və diplomatik nümayəndələrə təzyiq xarakterli çağırışların səsləndirilməsi Azərbaycanın haqlı olaraq etirazına səbəb olub. Azərbaycanın “Sülh Körpüsü” təşəbbüsünün nümayəndələri də bu yanaşmanı tənqid edərək, Azərbaycanın suveren ərazisinə diplomatik səfərin mübahisə mövzusu kimi təqdim edilməsinin sülh və normallaşma prosesinə uyğun gəlmədiyini bildiriblər.
Əslində, burada diqqətçəkən əsas məqam Ermənistan cəmiyyətinin və ayrı-ayrı dairələrin Azərbaycanın suveren ərazisində keçirilən diplomatik səfərə münasibətidir. Xarici diplomatların Azərbaycan ərazisində hərəkət etməsi və ölkəmizin müxtəlif bölgələri ilə tanış olması hər hansı üçüncü tərəfin müdaxilə edə biləcəyi məsələ deyil. Belə reaksiyalar keçmiş münaqişənin siyasi və psixoloji izlərinin müəyyən dairələrdə hələ də qalmaqda olduğunu göstərən yanaşma kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan tərəfinin mövqeyinə görə, bu cür reaksiyalar sülh prosesinin ruhuna ziddir və qarşılıqlı etimadın formalaşmasına mənfi təsir göstərə bilər.
Diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərinin artıq 22-ci dəfə təşkil olunması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu səfərlər Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində aparılan bərpa və quruculuq prosesinin beynəlxalq diplomatik nümayəndəliklərin diqqətində olduğunu göstərir. Xarici diplomatların müxtəlif illərdə həmin ərazilərə səfərləri zamanı dağıdılmış yaşayış məntəqələri, infrastruktur, tarixi və dini abidələr, eləcə də yenidənqurma prosesinin nəticələri ilə tanış olmaları Azərbaycan həqiqətlərinin yerində öyrənilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Ermənistanın bəzi dairələrinin bu səfərə sərt münasibəti isə Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh və normallaşma gündəminin möhkəmləndirilməsinin qarşısında duran problemlərdən birinin siyasi-ictimai düşüncədəki köhnə yanaşmalar olduğunu göstərir. Sülh yalnız rəsmi sənədlərlə məhdudlaşmır. Davamlı sülh üçün dövlətlərin bir-birinin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməsi, cəmiyyətlərdə düşmənçilik ritorikasının zəifləməsi və yeni regional reallıqların qəbul edilməsi də vacibdir.
Azərbaycan artıq öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini təmin edib, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı quruculuq mərhələsinə keçib. Bu ərazilərə səfər edən xarici diplomatların burada görülən işlərlə tanış olması da yeni reallıqların beynəlxalq müstəvidə bilavasitə müşahidə edilməsinə şərait yaradır. Bu baxımdan səfərə qarşı nümayiş etdirilən qərəzli münasibət reallıqları dəyişmir.
Xüsusilə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh və normallaşma istiqamətində proseslərin getdiyi bir vaxtda revanşist ritorikanın gücləndirilməsi əvəzinə, regionun gələcəyinə konstruktiv yanaşma nümayiş etdirilməsi daha vacibdir. Azərbaycan tərəfinin mövqeyinə görə, belə yanaşma qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsinə və uzunmüddətli sülhün təmin olunmasına xidmət edə bilər. Qərbi Azərbaycan İcması da Ermənistanın diplomatik səfərə reaksiyasını tənqid edərək, bu cür addımların sülh prosesinə və qarşılıqlı etimada mənfi təsir göstərə biləcəyini bildirib.
Nəticə etibarilə, diplomatik korpus nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində aparılan quruculuq işlərinin beynəlxalq nümayəndələr tərəfindən yerində izlənilməsi baxımından mühüm hadisədir. Səfərə qarşı Ermənistanda səsləndirilən etirazlar isə regionda yeni reallıqların qəbul edilməsinin zəruriliyini bir daha gündəmə gətirir. Davamlı sülhün yolu keçmişin qarşıdurma məntiqindən deyil, suverenliyə, ərazi bütövlüyünə, qarşılıqlı hörmətə və regional əməkdaşlığa əsaslanan gələcəyə yönəlməkdən keçir.
Lalə İskəndərova,
YAP Qusar rayon təşkilatının məsləhətçisi
Geri dön