İranın Hörmüz planı istənilən nəticəni vermədi: İqtisadi təzyiq Tehranı sıxışdırır
Bu gün, 22:24. Yazar: vasif
ABŞ-İran qarşıdurmasının altı ayından sonra Tehran ağır iqtisadi təzyiqlə üzləşib. Reuters-in istinad etdiyi mənbələrin qiymətləndirməsinə görə, Vaşinqtonun sərtləşdirdiyi sanksiyalar və dənizdə tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər İranın neft gəlirlərini və xarici valyutaya çıxış imkanlarını zəiflədib.
Əsas diqqət Hörmüz boğazında yaranmış vəziyyətə yönəlib. İranın gəmiçiliyə təzyiq vasitəsilə dünya enerji bazarlarında böyük sarsıntı yaradacağı və bunun Vaşinqtonu geri addım atmağa məcbur edəcəyi gözləntisi hələlik özünü doğrultmayıb. Enerji bazarlarının alternativ təchizat imkanlarına uyğunlaşması mümkün qlobal şokun miqyasını məhdudlaşdırıb.
Amerika və regional rəsmilər bu vəziyyətin Tehranın mövqeyini zəiflədə biləcəyini düşünürlər. Xüsusilə neft ixracının məhdudlaşması İranın gəlirlərinə ciddi təzyiq göstərir. Bununla belə, iqtisadi çətinliklərin Tehranı ABŞ-ın tələb etdiyi güzəştlərə məcbur edib-etməyəcəyi hələ məlum deyil.
İran da əsas tələblərindən geri çəkildiyini göstərmir. Tehran sanksiyaların aradan qaldırılmasını, dondurulmuş aktivlərinə çıxışın bərpasını və Hörmüz boğazındakı rolunun nəzərə alınmasını istəyir. Eyni zamanda qarşıdurmanın dayandırılması üçün vasitəçilər arasında yeni razılaşma formulunun müzakirə edildiyi bildirilir.
Tehran üçün ən ciddi risklərdən biri isə iqtisadi böhranın daxili narazılığı yenidən alovlandırmasıdır. Qiymət artımı, ticarətin zəifləməsi, əhalinin gəlirlərinə təzyiq, eləcə də yanacaq və buğda kimi strateji məhsulların təminatı ilə bağlı problemlərin İran rəhbərliyində narahatlıq yaratdığı qeyd olunur.
Beləliklə, Tehran Vaşinqtona qarşı iqtisadi təzyiq yaratmaq üçün gözlədiyi miqyasda nəticə əldə edə bilməyib. Əksinə, qarşıdurmanın uzanması İran iqtisadiyyatının üzərinə daha ağır yük qoyur. İndi əsas sual budur: Tehran bu təzyiqə baxmayaraq əvvəlki mövqeyində qalacaq, yoxsa iqtisadi vəziyyət onu yeni razılaşma üçün güzəştlərə sövq edəcək?
Geri dön