500 illik sakitlik bir anda pozuldu: Nəhəng vulkanı oyadan səbəb tapıldı
Bu gün, 18:13. Yazar: vasif
Rusiyanın Kamçatka yarımadasındakı Krasheninnikov vulkanının əsrlərlə davam edən sakitlikdən sonra qəfil püskürməsinin mümkün səbəbi müəyyənləşdirilib. Alimlər hesab edirlər ki, vulkanı “oyadan” əsas təkan güclü zəlzələ olub.
Araşdırmaya görə, 30 iyul 2025-ci ildə baş verən 8,8 bal gücündə meqazəlzələ yerin dərinliklərindəki magma sisteminə təsir göstərib. Lakin maraqlıdır ki, vulkan zəlzələ ilə eyni anda deyil, təxminən iki gün sonra püskürüb və atmosferə kilometrlərlə yüksələn kül sütunu buraxıb.
Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, zəlzələdən sonra maqma yer qabığındakı şaquli çat boyunca yuxarı hərəkət etməyə başlayıb. Əsas təkanın ardınca bölgədə çoxsaylı əlavə zəlzələlərin qeydə alınması da yeraltı sistemdə ciddi dəyişikliklərin baş verdiyini göstərib.
Alimlərin fikrincə, məsələ təkcə zəlzələdən ibarət olmayıb. Vulkan yüzillərlə sakit qaldığı müddətdə magma daxilində qazlar toplanıb və daxili təzyiq tədricən artıb. Nəticədə sistem püskürməyə çox yaxın, lakin səthdə aydın əlamətləri görünməyən vəziyyətə gəlib.
Mütəxəssislər bunu “gizli kritik vəziyyət” adlandırırlar. Başqa sözlə, vulkan artıq püskürməyə hazır vəziyyətdə olub, güclü zəlzələ isə tarazlığı pozan son təkan rolunu oynayıb.
Bu kəşf uzun müddət “yatmış” hesab edilən vulkanların təhlükəsinin qiymətləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Araşdırma göstərir ki, yüzillərlə sakit qalan vulkan belə dərinlikdə kritik həddə yaxınlaşa və böyük zəlzələ kimi xarici təsirdən sonra qəfil aktivləşə bilər.
Geri dön