Türkiyə sərhədinin 8 kilometrliyində Rusiyanın son hərbi dayağı: Gümrü bazasının taleyi gündəmdə
Bu gün, 18:14. Yazar: vasif
Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin Ermənistan 102-ci hərbi bazaya ehtiyac duymadığı halda Moskvanın oranı “sabah belə” tərk etməyə hazır olduğunu bildirməsi Gümrüdəki hərbi mövcudluğun gələcəyini yenidən gündəmə gətirib. Məsələ təkcə Ermənistan-Rusiya münasibətləri deyil, Cənubi Qafqazdakı qüvvələr balansı baxımından da əhəmiyyət daşıyır.
Gümrüdə yerləşən 102-ci Rusiya hərbi bazası Moskvanın regiondakı əsas hərbi dayaqlarından biridir. Mövcud razılaşmalara əsasən, bazanın Ermənistanda qalma müddəti 2044-cü ilədək nəzərdə tutulub. Burada təxminən 4-5 min hərbçinin olduğu, bazanın strukturuna müxtəlif hərbi obyektlər, poliqonlar və hava hücumundan müdafiə imkanlarının daxil olduğu bildirilir.
Bazanın strateji əhəmiyyətini artıran əsas amillərdən biri onun yerləşdiyi ərazidir. Gümrü Türkiyə sərhədindən təxminən 8 kilometr məsafədədir. Türkiyənin NATO üzvü olması Rusiyanın burada hərbi mövcudluğuna əlavə geosiyasi məna verir. Buna görə bazanın mümkün bağlanması Moskvanın yalnız Ermənistandakı deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqazdakı mövqelərinə təsir göstərə bilər.
Rusiyalı hərbi ekspert Viktor Litovkin hesab edir ki, Rusiya hərbçilərinin çıxması Ermənistanın mövcud təhlükəsizlik sistemində ciddi dəyişiklik yaradacaq. Onun fikrincə, İrəvanın Avropa İttifaqına yaxınlaşması davam etdikcə Rusiya ilə hərbi-siyasi münasibətlərin gələcəyi də daha çox müzakirə olunacaq.
Politoloq İlya Qraşçenkov isə Putinin açıqlamasını Kremlin seçimi İrəvanın öhdəsinə buraxması kimi qiymətləndirir. Bu yanaşmaya görə, Moskva bir tərəfdən bazanı Ermənistanın iradəsinə zidd şəkildə saxlamaq niyyətində olmadığını göstərir, digər tərəfdən mümkün çıxışın nəticələrinə görə məsuliyyət daşımayacağı mesajını verir.
Rusiya üçün Gümrüdən çıxmağın müəyyən maliyyə və siyasi yükü azaltması mümkün olsa da, bunun əvəzində Moskva Cənubi Qafqazdakı mühüm hərbi mövqelərindən birini itirə bilər. Belə ssenaridə yaranacaq yeni təhlükəsizlik mühitində Türkiyə, ABŞ və Avropa strukturlarının rolunun artacağı barədə müxtəlif ekspert proqnozları səsləndirilir.
Hələlik 102-ci bazanın çıxarılması ilə bağlı rəsmi qərar yoxdur. Ancaq Putinin son mesajından sonra Türkiyə sərhədinin bir neçə kilometrliyində yerləşən və minlərlə rus hərbçisinin xidmət etdiyi Gümrü bazasının gələcəyi artıq Ermənistan-Rusiya münasibətlərində ən mühüm strateji məsələlərdən birinə çevrilir.
Geri dön