Yağlı qidaların beyində yaratdığı gizli dəyişiklik aşkarlandı: 75 min hüceyrə araşdırıldı
Bu gün, 20:12. Yazar: vasif
Beynəlxalq alimlər qrupu yağlı qidalanma və piylənmənin beynin qanda şəkərin yüksəlməsini müəyyən etmək qabiliyyətinə mənfi təsir göstərə biləcəyini aşkarlayıb. “Nature Communications”da təqdim olunan araşdırma 2-ci tip diabetin inkişafında beynin roluna dair yeni məlumatlar ortaya qoyub.
Tədqiqat zamanı siçanların 75 mindən çox beyin hüceyrəsi analiz edilib. Normal qidalanan heyvanlarda qlükozanın yüksəlməsi hipotalamusdakı müəyyən neyronların fəaliyyətini dəyişdirərək orqanizmin şəkər artımına uyğun reaksiya verməsinə səbəb olub.
Lakin səkkiz həftə yüksək yağlı qidalarla bəslənən siçanlarda bu mexanizmin ciddi şəkildə pozulduğu müşahidə edilib. Bəzi hallarda beyin yüksək qlükoza səviyyəsinə lazımi reaksiyanı verməyib, bəzi neyronlarda isə normalda gözlənilən reaksiyanın əksi qeydə alınıb.
Alimlər bunu beynin “metabolik çevikliyinin” zəifləməsi ilə əlaqələndirirlər. Başqa sözlə, uzunmüddətli yüksək yağlı qidalanma fonunda beynin orqanizmdə şəkərin artmasını düzgün müəyyənləşdirib buna uyğun cavab vermək mexanizmi zədələnə bilər.
Araşdırmada insanlarda qlükoza səviyyəsi ilə əlaqələndirilən bəzi genetik xüsusiyyətlərin də məhz müəyyən edilmiş neyronlarla əlaqəli gen bölgələrində toplandığı göstərilib. Bununla belə, təcrübələrin əsas hissəsi siçanlar üzərində aparıldığından nəticələrin insanlarda eyni formada işlədiyini təsdiqləmək üçün əlavə klinik araşdırmalara ehtiyac var.
Tədqiqatçılar gələcəkdə həmin neyronların qlükozaya həssaslığını bərpa etməyin piylənmə və metabolik xəstəliklərin müalicəsində yeni istiqamət yarada biləcəyini düşünürlər. Bu kəşf hələ hazır müalicə üsulu demək deyil, lakin piylənmə ilə 2-ci tip diabet arasındakı əlaqənin beyində necə formalaşa biləcəyini anlamağa yeni imkan yaradır.
Geri dön