ABŞ və Avropa üçün BƏDBİN PROQNOZ – Yaxın 10 ildə enerji xəritəsi dəyişəcək
Bu gün, 19:00. Yazar: vasif
Qlobal enerji bazarında qarşıdakı onillikdə ciddi dəyişikliklər gözlənilir. S&P Global Energy ekspertlərinin proqnozlarına görə, ABŞ və Avropanın neft emalı imkanları azalacaq, Yaxın Şərq, Asiya və Afrikada isə əks proses müşahidə olunacaq.
“Financial Times”ın təqdim etdiyi proqnoza əsasən, Qərb ölkələri enerji təhlükəsizliyini qorumaq üçün neft emalı imkanlarının saxlanılmasında maraqlı olsalar da, investorların yeni zavodlara böyük həcmdə vəsait yatırmağa həvəsi aşağıdır. Bu vəziyyət gələcək böhranlar zamanı Avropa və Şimali Amerikanın yanacaq təminatında əlavə risklər yarada bilər.
S&P Global Energy hesab edir ki, Avropanın neft emalı gücü 2035-ci ilədək təxminən 20 faiz azalacaq. Nəticədə qitənin gündəlik emal imkanlarının 9 milyon bareldən bir qədər artıq səviyyəyə enəcəyi gözlənilir.
Geriləmənin əlamətləri artıq görünür. 2025-ci ildə Avropada ümumi gücü gündə təxminən 500 min barel olan neft emalı müəssisələri fəaliyyətini dayandırıb. Böyük Britaniyada isə mövcud altı neft emalı zavodundan ikisinin bağlanması ölkənin daxili emal imkanlarının azalmasını daha da sürətləndirib.
ABŞ üçün də oxşar tendensiya proqnozlaşdırılır. Analitiklərin hesablamalarına görə, qarşıdakı onillik ərzində Amerikanın neft emalı gücü təxminən 7 faiz azalaraq gündə 16,7 milyon barelə düşə bilər.
Maraqlıdır ki, 2026-cı ildə Yaxın Şərqdəki hərbi qarşıdurmalar və enerji təchizatında yaranmış problemlər ABŞ və Avropadakı neft emalı zavodlarının yüksək güclə işləməsinə və gəlirlərin artmasına səbəb olub. Buna baxmayaraq, S&P Global Energy bunun sektorun uzunmüddətli inkişaf istiqamətini dəyişəcəyini gözləmir.
Şirkətin emal sektoru üzrə rəhbəri Daniel Evansın fikrincə, son təchizat problemləri Qərb dövlətlərini neft emalı müəssisələrinin strateji əhəmiyyəti barədə yenidən düşünməyə vadar edib. Lakin bu vəziyyətin yeni zavodların tikintisinə və sənayenin uzunmüddətli trayektoriyasının dəyişməsinə kifayət edib-etməyəcəyi sual altındadır.
Qərbdən fərqli olaraq, Çin, Hindistan, Yaxın Şərq və Afrika yeni və daha böyük neft emalı komplekslərinə investisiyaları davam etdirir. Müasir texnologiyalarla qurulan bu müəssisələrin yüksək istehsal gücü və daha aşağı əməliyyat xərcləri köhnə Qərb zavodları ilə rəqabətdə üstünlük yaradır.
Beləliklə, mövcud proqnozlar reallaşarsa, qarşıdakı onillikdə dünyanın neft emalı xəritəsində ağırlıq mərkəzi tədricən ABŞ və Avropadan Asiya və Yaxın Şərqə doğru sürüşəcək. Bu dəyişiklik gələcək enerji böhranlarında Qərbin idxaldan asılılığını və təchizat təhlükəsizliyi ilə bağlı risklərini daha da ön plana çıxara bilər.
Geri dön