İranın regional nəqliyyat layihələrinə münasibəti geosiyasi gərginliyi artırır
Bu gün, 21:00. Yazar: vasif
Yaxın Şərq və Cənubi Qafqazda müşahidə olunan son geosiyasi proseslər fonunda İranın regional nəqliyyat və iqtisadi layihələrə münasibəti yenidən müzakirə mövzusuna çevrilib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bölgədə artan gərginlik strateji marşrutlar ətrafında rəqabəti daha da gücləndirir.
Milli Cəbhə Partiyası sədrinin müavini Məhəmməd Əsədullazadənin fikrincə, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) siyasəti ABŞ ilə qarşıdurma ilə yanaşı, regiondakı nəqliyyat və iqtisadi layihələrə münasibətdə də sərt xəttin davam etdirilməsinə əsaslanır. O hesab edir ki, bu yanaşma Tehranın regional təsir imkanlarını qorumaq məqsədi daşıyır.
Ekspertin sözlərinə görə, İranın Zəngəzur dəhlizi və İraq-Türkiyə marşrutu üzrə həyata keçirilən İnkişaf Yolu (Development Road) layihəsinə etirazları da bu siyasətin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər. O bildirib ki, həmin layihələr regional ticarətin genişlənməsinə və iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsinə xidmət etməyi hədəfləyir.
Əsədullazadə həmçinin Hörmüz boğazı və Bab əl-Məndəb istiqamətində yaranan təhlükəsizlik risklərinin beynəlxalq dəniz daşımalarına mənfi təsir göstərə biləcəyini qeyd edib. Onun fikrincə, İranın Azərbaycan, Türkiyə və bəzi Körfəz ölkələri ilə münasibətlərində yaşanan gərginlik də regional əməkdaşlıq imkanlarını məhdudlaşdırır.
Ekspert hesab edir ki, Tehran ABŞ ilə qarşıdurma siyasətini davam etdirəcəyi təqdirdə iqtisadi və siyasi təzyiqlərin daha da arta biləcəyi ehtimalı var. O, bunun İran iqtisadiyyatı və regional mövqelərinə təsir göstərə biləcəyini bildirib.
Məhəmməd Əsədullazadə, həmçinin Çinin İrana göstərdiyi hərbi-texniki dəstəyin bölgədə geosiyasi rəqabəti daha da mürəkkəbləşdirə biləcəyini düşünür. Onun fikrincə, böyük güclər arasında artan rəqabət Yaxın Şərqdə və Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunmasını çətinləşdirən amillərdən biri olaraq qalır.
Qeyd edək ki, məqalədə yer alan qiymətləndirmələr ekspertin şəxsi təhlilini əks etdirir. İran, ABŞ, Çin və digər tərəflər regiondakı proseslərlə bağlı müxtəlif rəsmi mövqelər səsləndirirlər və qeyd olunan ehtimallar rəsmi təsdiqlənmiş fakt kimi qiymətləndirilmir.
Geri dön