Bütün sahələri əhatə edən əməkdaşlıq
Bu gün, 12:51. Yazar: azer
Qlobal güc mərkəzlərinin regional nizamı yenidən formalaşdırmağa çalışdığı müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində regional ittifaqların xarakteri fundamental şəkildə dəyişir. Bu kontekstdə, 2021-ci il iyunun 15-də imzalanmış Şuşa Bəyannaməsi sadəcə iki dövlət arasında növbəti bir sənəd deyil, regionun təhlükəsizlik arxitekturasını kökündən dəyişən geostrateji hadisədir. Avrasiya məkanında yeni güc balansının formalaşdığı bir dövrdə Bakı və Ankara xəttinin müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlməsi regional sabitliyin qorunmasında və kənar risklərin neytrallaşdırılmasında institusional sığorta funksiyasını yerinə yetirir.
Bəyannamənin əsas hərəkətverici qüvvəsi onun bütün sahələri əhatə edən əməkdaşlıq doktrinasına əsaslanmasıdır. Bu doktrina hərbi, iqtisadi, logistik və diplomatik sferaları vahid bir mexanizmdə birləşdirir. Xüsusilə hərbi sahədəki inteqrasiya və təhlükəsizlik risklərinə qarşı müştərək cavab strategiyası, potensial təhdidlərin qarşısının alınmasında preventiv faktor rolunu oynayır. Silahlı qüvvələrin operativ uyğunluğunun artırılması, komanda-qərargah strukturunun müasirləşdirilməsi və müdafiə sənayesində birgə texnoloji layihələrin icrası bu müttəfiqliyin real praktiki nəticələrindəndir. Hərbi komponentlə yanaşı, rəqəmsal və informasiya təhlükəsizliyi sahəsində yaradılan birgə platformalar hibrid təhdidlərə qarşı dayanıqlı müdafiə sistemi formalaşdırır.
Qlobal tədarük zəncirlərinin yenidən qurulduğu hazırkı dövrdə bəyannamənin nəqliyyat və enerji komponentləri daha çox aktuallıq kəsb edir. Şərq-Qərb Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Koridorunun səmərəliliyinin artırılması, Zəngəzur dəhlizinin açılması istiqamətindəki fəaliyyət və regional kommunikasiyaların bərpası Çindən Avropaya qədər uzanan logistik marşrutların təhlükəsizliyini təmin edir. Enerji sahəsində isə Cənub Qaz Dəhlizinin ötürücülük qabiliyyətinin genişləndirilməsi hər iki ölkənin qlobal enerji diplomatiyasındakı çəkisini artırır. İqtisadi inteqrasiyanın bu səviyyəyə çatması investisiya axınını sürətləndirir və ticarət dövriyyəsinin şaxələndirilməsinə birbaşa təsir göstərir.
Şuşa Bəyannaməsi ilə əsası qoyulan yeni strateji tərəfdaşlıq modeli regional inteqrasiyanın ən uğurlu nümunəsidir. Bütün sahələri əhatə edən bu əməkdaşlıq təkcə imzalanan tərəflərin milli maraqlarını qorumur, həm də Cənubi Qafqazda davamlı sülhün, iqtisadi rifahın və təhlükəsizliyin ən real platformasını təklif edir. Bu baxımdan bəyannamə gələcək onilliklərdə regionun inkişaf vektorunu müəyyən edən strateji yol xəritəsi statusunu qorumaqdadır.
Nicat Quliyev
YAP Laçın rayon təşkilatının məsləhətçisi
Geri dön