Şuşa Bəyannaməsi gələcəyin Zəfər xəritəsidir
Bu gün, 12:03. Yazar: azer
Zaman bəzən elə bir coğrafiyada, elə bir nöqtədə düyünlənir ki, orada atılan tək bir imza bütöv bir regionun taleyini müəyyən edir və gələcəyin əbədi salnaməsinə çevrilir. 2021-ci il iyunun 15-də uca qayalar qoynunda məğrur duran, ruhu zəncirdən qurtulmuş Şuşada məhz belə bir tarixi an yaşandı. Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında imzalanan Müttəfiqlik Bəyannaməsi sadəcə diplomatik bir sənəd deyil; bu, iki qardaş dövlətin sarsılmaz birliyini bütün dünyaya bəyan edən strateji bir mesaj, qədim tarixdən güc alan polad iradənin təzahürüdür. Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğanın imzaladıqları bu tarixi paktla, iki ölkə arasındakı qardaşlıq münasibətləri keyfiyyətcə tamamilə yeni, geostrateji bir mərhələyə qədəm qoydu.
Şuşa Bəyannaməsinin kökü qədim tarixə, ulu babaların sarsılmaz əqidəsinə söykənir. Təsadüfi deyil ki, sənədin hər sətirində xalqlarımızın böyük liderlərinin, dahi öndərlərimizin zamanı qabaqlayan hikmətli kəlamları öz əksini tapıb. XX əsrin əvvəllərində Qazi Mustafa Kamal Atatürkün dediyi: “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir” fəlsəfəsi ilə XX əsrin sonlarında Ulu Öndər Heydər Əliyevin dilindən qopub ürəklərə həkk olunan: “Türkiyə və Azərbaycan – bir millət, iki dövlətdir” düsturu bu gün fəaliyyətimizin əsas hərəkətverici amilinə çevrilmişdir.
Cənab Prezident İlham Əliyevin Şuşa Bəyannaməsinin imzalanması mərasimində qeyd etdiyi kimi, XXI əsrdə azad edilmiş Şuşada bu sənədi imzalayarkən biz həm əcdadlarımızın müqəddəs vəsiyyətinə sadiqliyimizi nümayiş etdirir, həm də gələcək nəsillərin yoluna sönməz bir məşəl tuturuq. Bu mənada, düz yüz il əvvəl imzalanmış tarixi Qars müqaviləsinə bəyannamədə edilən birbaşa istinad böyük rəmzi məna daşıyır. Yüz ildən sonra yenidən Şuşa zirvəsində təsdiqlənən müttəfiqlik, tarixin ədalət tərəzisidir.
Şuşa Bəyannaməsinin ən mühüm və qətiyyətli sütunlarından biri müdafiə sahəsində əməkdaşlıq və qarşılıqlı hərbi yardım məsələləridir. Bu sənədlə Türkiyə və Azərbaycan regional təhlükəsizlik və sabitliyin təminatçısı kimi çıxış edir, bir-birinin dövlət sərhədlərinə, ərazi bütövlüyünə yönələn istənilən təhdid qarşısında polad bir qalxan kimi birgə dayanacaqlarını beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinə çatdırırlar. Bu, bölgədə baş qaldıra biləcək revanşist qüvvələrə və onların məkrli havadarlarına verilmiş ən kəsərli və ciddi ismarışdır.
44 günlük Vətən müharibəsində döyüş meydanının taleyini həll edən pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) uğurundan sonra, bu bəyannamə ilə Azərbaycanın müdafiə sənayesi sahəsində bir istehsal mərkəzi kimi inkişaf etməsi rəsmiləşib. İki qardaş ölkə həm də silahlı qüvvələrin müasir tələblərə uyğun modernləşdirilməsi, orduların birlikdə fəaliyyət qabiliyyətinin (interoperabelliyinin) artırılması və müasir hərbi texnologiyaların idarə olunmasında çiyin-çiyinə addımlayır. Yüksək Səviyyəli Strateji Əməkdaşlıq Şurası çərçivəsində tərəflər milli maraqların təmin edilməsinə yönəlmiş müstəqil xarici siyasət sahəsində də addımlarını tam uzlaşdırırlar.
Bəyannamə təkcə hərbi-siyasi sferanı deyil, ticarət, iqtisadiyyat, enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat kimi strateji sahələri də əhatə edərək hər iki dövlətin iqtisadi qüdrətini maksimum dərəcədə stimullaşdırır. Qarşılıqlı investisiya qoyuluşları, əlverişli sərmayə mühitinin yaradılması milli iqtisadiyyatların və ixrac potensialının şaxələndirilməsinə xidmət edir. Vətən müharibəsinin yaratdığı yeni regional reallıq – Zəngəzur dəhlizi isə bu müqavilənin iqtisadi şah damarıdır.
Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasındakı qlobal ticarət şəbəkəsini genişləndirən bu strateji dəhlizin tərkib hissəsi olan Qars-İğdır-Naxçıvan dəmir yolu layihəsi bölgəyə yeni nəfəs verir. Qars-İğdır-Aralıq-Dilucu-Sədərək-Naxçıvan-Culfa dəmir yolu xətti sadəcə Naxçıvanı Azərbaycanın əsas ərazisi ilə birləşdirmir, həm də qlobal miqyasda Avropa və Asiyanın ticarət qapılarını taybatay açır. Bakı-Tbilisi-Qars layihəsi ilə inteqrasiya olunan bu yeni infrastruktur qardaşlığın iqtisadi zəfəridir. Eyni zamanda, işğaldan azad edilmiş torpaqların yenidən qurulmasında, Qarabağın və Şuşanın turizm cənnətinə çevrilməsində türk-azərbaycanlı mütəxəssislər çiyin-çiyinə fəaliyyət göstərirlər.
Şuşa Bəyannaməsi qlobal dünyada həm də rəqəmsal və informasiya müharibələrinin tələblərini nəzərə alan vizioner bir sənəddir. Xaricdə yaşayan Azərbaycan və türk icmalarının diplomatik səylərini birləşdirmək, diaspor fəaliyyətini vahid mərkəzdən idarə etmək sənədin əsas hədəflərindəndir. Qurulan Birgə Media Platforması beynəlxalq müstəvidə ölkələrimizə qarşı yönələn qara piar və dezinformasiya kampaniyalarına qarşı vahid rəqəmsal sipər funksiyasını daşıyır. Kommunikasiya, informasiya və diplomatiya sahələrində atılan bu addımlar iki dövlətin dünyada söz və nüfuz sahibi kimi mövqeyini daha da sarsılmaz edir.
Azərbaycan Respublikası və Türkiyə Respublikası arasındakı ikitərəfli münasibətlərin zirvə nöqtəsi olan Şuşa Bəyannaməsi, zamanın sınaqlarından keçmiş bir qardaşlığın hüquqi müttəfiqlik andıdır. Bu sənəd sadəcə bugünün deyil, gələcək onilliklərin sülh, sabitlik və tərəqqi xəritəsidir. Nə qədər ki, tarixin yaddaşı, babaların vəsiyyəti və bu sarsılmaz iradə var, Şuşada ucalan bu müttəfiqlik bayrağı dalğalanacaq, Türk dünyasının yoluna işıq saçacaqdır. Bir millətin iki dövləti, artıq tək bir ürək, vahid bir güc olaraq əbədiyyətə doğru addımlayır!
Şuşa Bəyannaməsinin qlobal miqyaslı tarixi uğuru, şübhəsiz ki, Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərlik etdiyi daxili və xarici siyasətin məntiqi nəticəsidir. Müzəffər Ali Baş Komandanın nümayiş etdirdiyi uzaqgörən dövlətçilik strategiyası, dəmir iradə və praqmatik diplomatiya Azərbaycanı regionun şərt diktə edən lider dövlətinə çevirmişdir. Onun rəhbərliyi ilə hərbi qüdrətini zirvəyə daşıyan və iqtisadi müstəqilliyini tam təmin edən ölkəmiz, Türkiyə ilə qardaşlıq bağlarını rəsmi müttəfiqlik səviyyəsinə qaldırmaqla beynəlxalq arenada sarsılmaz mövqe qazanmışdır. Cənab İlham Əliyevin milli maraqlara söykənən qətiyyətli xətti və Türk dünyasının birliyi istiqamətində atdığı cəsarətli addımlar, bu gün təkcə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü qorumur, həm də gələcək nəsillər üçün regional sülhün və tərəqqinin ən etibarlı təminatı kimi tarixə həkk olunur.
İlqar Kərimov,
YAP Tovuz Rayon Təşkilatının sədr müavini
Geri dön