Qida inflyasiyası mərkəzi banklar üçün daha böyük problem yaradır
Bu gün, 19:00. Yazar: vasif
Orta Şərqdəki gərginlik enerji qiymətlərini artırmaqla yanaşı, qida inflyasiyası riski də yaradır. Ərzaq və kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətləri sürətlə yüksələ bilər, çünki əsas gübrə tədarükünün üçdə biri Körfəz ölkələrindən gəlir və nəqliyyat xərcləri ümumi ərzaq qiymətlərinin 20%-40%-ni təşkil edir.
Hazırda qlobal kənd təsərrüfatı indeksləri enerji qiymətlərinin artımına nisbətən hələ aşağıdır, amma tarix göstərir ki, enerji qiymətlərindəki sıçrayışlar qida məhsullarında gecikmiş inflyasiya yaratmağa meyllidir. 2022-2023 təcrübəsi göstərdi ki, enerji artımlarından 4 ay sonra qida ikinci inflyasiya dalğasını formalaşdırır.
Mərkəzi banklar üçün əsas göstərici başlıq inflyasiyası deyil, “əsas inflyasiya”dır — volatilliyi yüksək olan məhsullar çıxıldıqdan sonra qiymət artımını göstərən ölçü. Qida qiymətləri həm gündəlik xərclər, həm də əhəmiyyət baxımından enerji xərclərindən iki dəfə böyükdür və inflyasiya gözləntilərini gücləndirir.
Analitiklər hesab edir ki, enerji və ərzaq qiymətlərində eyni səviyyədə artım baş versə, əsas inflyasiya daha uzun müddət yüksək qalacaq və əlavə təzyiq yaradacaq. Xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə qida inflyasiyası, hələ enerji artımları ilə birgə, həyat xərclərini daha da artıraraq mərkəzi bankların düzgün qərar verməsini çətinləşdirir.
Nəticə: enerji böhranına qida qiymətləri də əlavə olunduqda, mərkəzi bankların inflyasiya ilə mübarizə aparması daha mürəkkəb və riskli olur.
aia.az
Tərcümə şöbəsi
Geri dön