Arpa gölünün gümüş güzgüsündən “İbrət” salnaməsinə:
29-01-2026, 15:16. Yazar: sevinc1
“101 Ağbabalı” silsiləsindən olan bu yazımızda, ömrünü vətənin müdafiəsinə, hərbi elmə və gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsinə həsr etmiş şərəfli bir zabitin — Amasiya rayonu Qoncalı kənd icmasının sədri, ehtiyatda olan polkovnik-leytenant Vəliyev Ələsgər Hüseyn oğlunun həyat və döyüş yolunu Ağbabanın sarsılmaz ruhu, Arpa gölünün saflığı və bir zabit ömrünün “İbrət” dolu səhifələri ilə vəhdətdə, geniş və bədii bir lövhədə təqdim edirik.
Ağbaba mahalı... Bu ad çəkiləndə göz önünə buludlarla pıçıldaşan uca zirvələr, dumanı dağların gəlinliyi tək geyinmiş qayalar və hər daşında bir qəhrəmanlıq yaddaşı gizlənən torpaqlar gəlir. Burada sabahlar Arpa gölünün sahillərində açılar; o göl ki, bir gümüş güzgü kimi Ağbabanın vüqarlı simasını öz bağrında əks etdirir, sahillərindəki lalələrin rəngi isə sanki şəhidlərimizin al qanından rəng alıb. Ağbaba üçün hərbçi olmaq sadəcə peşə seçimi deyil; bu, torpağın hər qayasının min illərdir düşmən qarşısında dik durmasından gələn bir genetik koddur. Budur, bu cənnətməkan guşənin ən bərəkətli, ən vüqarlı kəndlərindən biri olan Qoncalı kəndində, 1962-ci ilin qarlı bir qış günündə — yanvar ayının 29-da dünyaya göz açan Ələsgər Vəliyev, elə o dağların sərtliyini, Arpa gölünün dürüstlüyünü və Ağbaba insanının sarsılmazlığını öz xarakterinə, ruhuna hopdurdu. Onun uşaqlıq illəri Qoncalının buzlu bulaqlarının zümzüməsi və təmiz dağ havası ilə yoğruldu. 1976-cı ildə Amasiya rayonu Qoncalı kənd məktəbinin 8-ci sinfini, 1978-ci ildə isə İbiş kənd orta məktəbinin 10-cu sinfini bitirərkən, o, artıq daxilindəki zabit paqonlarının ağırlığını və məsuliyyətini hiss edirdi.
Vətən sevgisi Ələsgər Vəliyevi 1979-cu ildə Ukraynanın Donetsk Ali Hərbi Siyasi məktəbinə gətirdi. Burada o, yalnız rabitə ixtisasının sirlərini deyil, həm də strateji təfəkkürün və hərbi nizam-intizamın ali prinsiplərini öyrəndi. 1983-cü ildə ali hərbi təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vuran gənc zabit üçün Sovetlər Birliyinin ən çətin nöqtələrində xidmət illəri başladı. 1983-1984-cü illərdə Prikarpatiya hərbi dairəsi, Lvov vilayəti, rabitə briqadasında radiorele taborunda radiorele bölük komandirinin siyasi iş üzrə müavini kimi ilk peşəkar sınağından keçdi. Lakin taleyin sərt küləkləri onu tezliklə daha uzaqlara — Saxalinin dondurucu rüzgarlarının və xüsusi təyinatlı radio-texniki alayların sərt iqliminə apardı.
1984-1988-ci illərdə Uzaq Şərq Hərbi Dairəsində, Saxalin vilayətində xüsusi təyinatlı radio-texniki alayda, rabitə bölük komandirinin siyasi iş üzrə müavini vəzifəsində xidmət edərkən, Ələsgər müəllim hərbi peşəkarlığını bir az da bərkitdi. 1988-1989-cu illərdə Xabarovsk vilayətində tədris alayında rabitə tədris bölüyü komandirinin siyasi iş üzrə müavini kimi gənc əsgərlərin yetişdirilməsi prosesinə rəhbərlik etdiyi zaman, o, artıq təkcə zabit deyil, həm də təcrübəli bir pedaqoq kimi formalaşırdı. Lakin uzaq ellərin dondurucu soyuğu onun qəlbindəki doğma ocaq — Ağbaba istisini söndürə bilmədi.
90-cı illərin əvvəlləri Azərbaycanın taleyüklü günləri idi. Vətən dardaydı, torpaq haray çəkirdi. Ələsgər Vəliyev bu haraya biganə qala bilməzdi. Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrində xidmətə başlayan zabitimiz, 1989-1999-cu illərdə Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu, Şubanı kəndində xüsusi təyinatlı radio-texniki alayda tədris bölük komandirinin siyasi iş üzrə müavini kimi ordumuzun ilk kərpiclərini qoyanlardan oldu. 1991-1992-ci illərdə Qusar rayonunda motoatıcı diviziyanın motoatıcı alayında zenit divizionu komandirinin hərbi-siyasi iş üzrə müavini vəzifəsində olarkən, cəbhədən gələn barıt qoxusu artıq hər kəsi səfərbər etmişdi.
1992-ci ildən etibarən Ələsgər Vəliyevin həyatı birbaşa odun-alovun içində keçdi. O, 1992-ci ildə 702 nömrəli motoatıcı briqadanın tərkibində 727 nömrəli hərbi hissə komandirinin siyasi iş üzrə müavini, daha sonra isə elə həmin il 727 nömrəli hərbi hissənin komandiri təyin olundu. Bu, bir zabit üçün həm şərəf, həm də ağır məsuliyyət idi. 1992-1993-cü illərdə 952 nömrəli hərbi hissə komandirinin müavini, 1993-1994-cü illərdə isə yenidən 702 nömrəli hərbi hissə komandirinin şəxsi heyətlə iş üzrə müavini kimi fəaliyyət göstərən Ələsgər müəllim, Azərbaycanın hərbi tarixinə qızıl hərflərlə yazılmış bir döyüş yolu keçdi. Zəngilanın dumanlı dağları, Qubadlının sıldırım qayaları, Laçının keçilməz yolları, Ağdərənin strateji yüksəklikləri, Kəlbəcərin vüqarlı zirvələri, Füzulinin od saçan düzləri və Xanlar rayonunun sərt keçidləri onun addım səslərinə şahiddir. O, bu döyüşlərdə yaralandı, canından can verdi, lakin bir addım da geri çəkilmədi. Bu gün daşıdığı 2-ci qrup Müharibə Əlili statusu, əslində onun bədəninə və ruhuna həkk olunmuş ən ali qəhrəmanlıq nişanəsidir.
Ələsgər Vəliyevin bir zabit kimi fəaliyyəti təkcə səngərlərlə məhdudlaşmır. Onun qələmə aldığı “İbrət” kitabı, Azərbaycan hərb elminin və tarixin yaddaşının ən parlaq nümunələrindən biridir. Bu kitab sadəcə xatirə kitabı deyil; o, gənc zabitlər üçün strategiya dərsliyi, vətənə sədaqət manifestidir. Kitabda təsvir olunan çətinliklər, qazanılan müvəffəqiyyətlər və ordumuzun yoxdan var olduğu o şərəfli dövrlər oxucunu o illərin mənəvi atmosferinə aparır. Müəllif bu sətirlərlə mesaj verir ki, tarixi unutmaq məğlubiyyətin başlanğıcı, tarixdən ibrət almaq isə əbədi qələbənin təminatıdır.
Döyüşlərdən sonra Ələsgər müəllimin fəaliyyəti Müdafiə Nazirliyinin Baş Əməliyyat və Döyüş Hazırlığı idarəsinin komanda məntəqələri şöbəsinin baş zabiti kimi davam etdi (1994-1999). 1999-2000-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının dinləyicisi olaraq təhsilini zirvəyə çatdıran polkovnik-leytenant, daha sonra 2000-2003-cü illərdə 193 nömrəli hərbi hissənin Əməliyyat və Döyüş Hazırlığı şöbəsi rəisinin baş köməkçisi və 2003-2009-cu illərdə Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzinin tədris şöbəsində idarəetmə bölməsi rəisinin baş köməkçisi vəzifələrində xidmət etdi. 11 aprel 2009-cu ildən Müdafiə Nazirliyinin müvafiq əmri ilə şərəflə ehtiyata buraxılsa da, onun zəngin təcrübəsi dövlətimiz üçün hər zaman gərəkli idi.
Ehtiyatda olduğu illərdə Ələsgər müəllim üçün səngər nə idisə, auditoriya da o idi. O, 2010-2011 və 2012-2014-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin “Mülki müdafiə” fənni üzrə müəllim, 2011-2012-ci illərdə BDU-nun Həyat Fəaliyyətinin Təhlükəsizliyi kafedrasında pedaqoji fəaliyyət göstərərək minlərlə gəncə həm elmin, həm də vətənpərvərliyin sirlərini öyrədib. 2014-2015-ci illərdə yenidən hərbi təhsil sahəsinə qayıdaraq Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzində Ümumqoşun kafedrasının motoatıcı ixtisaslar silsiləsinin müəllimi, 2015-2019-cu illərdə isə Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasında tədris şöbəsinin (akademik kurslar üzrə) baş zabiti vəzifəsində yüzlərlə yüksək rütbəli kadrın yetişməsində əvəzsiz rol oynamışdır.
Onun fəaliyyəti 2021-2023-cü illərdə Azərbaycan Texniki Universitetində Fövqalədə Hallar və Texniki şöbəsinin müdiri, 2023-2024-cü illərdə isə həmin universitetin Tələbə şəhərciyində direktor müavini kimi davam edərək, gənc nəslin həm intizamlı, həm də savadlı yetişməsinə xidmət etmişdir. 2024-cü ildə Milli Məclisə keçirilən 6-cı çağırış deputat seçkilərində namizədliyinin qeydə alınması və fəal kampaniyası onun cəmiyyət tərəfindən nə qədər sevildiyinin göstəricisi idi.
Bu gün Ələsgər Vəliyev Amasiya rayonu Qoncalı kənd icmasının sədri kimi doğulduğu torpaqlara xidmət edir. Bu vəzifə onun üçün sadəcə inzibati iş deyil; bu, didərgin düşmüş ruhları bir ocaq başına toplamaq, qədim Ağbaba ruhunu yaşatmaq missiyasıdır. O, 3 övladın fədakar atası, 5 nəvənin isə dastanlar danışan, hərb yolu ilə onlara örnək olan sevimli babasıdır.
Bu gün — yanvarın 29-u, polkovnik-leytenant Ələsgər Vəliyevin doğum günüdür. Arpa gölü kimi təmiz, Ağbaba dağları kimi sarsılmaz və öz “İbrət” kitabı kimi dərin mənalı bir ömür yaşayan, hər addımı ilə vətənə olan borcunu ödəməyə çalışan bu mərd eloğlumuza uzun ömür, can sağlığı və doğma Ağbabanın uca zirvələrində yenidən görüşmək arzusu ilə yeni yaşın mübarək deyirik!
P.S. Bu yazı "101 Ağbabalı" layihəsi çərçivəsində, hər bir tarixi faktın dəqiqliyi və xidmət illərinin xronoloji ardıcıllığı qorunmaqla xüsusi ehtiramla hazırlanmışdır.
Şəmsi Qoca
Geri dön