İsrailin artan hücumları və Hizbullahın partlayışları Livanda "müharibə qorxularını" gündəmdə saxlayır
14-11-2025, 18:53. Yazar: sevinc1
İsrailin Livan ərazisinə artan hücumları və Hizbullahın hökumətin ritorikasına ziddiyyətli açıqlamalarından sonra "Livan yenidən müharibənin astanasındadırmı?" narahatlığı gündəmdə qalmaqdadır.
Ötən ay Qəzzada əldə edilən atəşkəsdən sonra İsrail Livandakı hücumlarını artırıb. 2024-cü ilin noyabr ayında əldə edilən atəşkəs razılaşmasına məhəl qoymayan İsrail ordusu, "Hizbullahın hərbi strukturlarını və fəaliyyətlərini" hədəf aldığını iddia edərək Livanın cənubundakı gərginliyi artırır.
Silahlarını təhvil verməkdən imtina edən Hizbullahın baş katibi Naim Qasim, 11 noyabrda vəziyyətdən məyusluğunu ifadə edərək, "İsrail hücumları bu şəkildə davam edə bilməz; hər şeyin öz həddi var" dedi.
Cavab olaraq, Livan hökuməti İsraili atəşkəsi pozmaqda ittiham edir və ordunun ölkənin bütün cənubuna nəzarəti təmin etmək üçün ABŞ və Qərb ölkələrindən dəstək gözləyir.
Təqaüddə olan Livanlı briqada generalı Naci Melaib Anadolu Agentliyinin (AA) müxbirinə bildirib ki, "İsrail cənubdakı logistika obyektlərini, sərhəd kəndlərindəki evləri və Hizbullahın yüksək vəzifəli olmayan üzvlərini hədəf alaraq Livandakı daxili vəziyyəti qeyri-sabitləşdirməyi hədəfləyir".
Melaib bildirib ki, ABŞ-ın razılığı ilə ölkənin cənubunda İsrail təzyiqi göstərilir və əlavə edib: "ABŞ inanır ki, Hizbullahın İsrailə qarşı silah təhdidi aradan qaldırılmadığı təqdirdə Livana heç bir ərəb və ya beynəlxalq dəstək göstərilməyəcək".
Hərbi ekspert Livan ordusunun cənubda və digər bölgələrdə öz vəzifələrini yerinə yetirdiyini bildirib və qeyd edib ki, Hizbullah da daxil olmaqla hökumət silahları dövlət nəzarəti altında birləşdirmək planına sadiqdir.
Livanda dövlət tərəfindən idarə olunan silah nəzarətini müzakirə etmək üçün 5 avqustda toplaşan Nazirlər Şurası orduya "ilin sonuna qədər silahların toplanması üçün plan hazırlamaq" tapşırığı verib.
"Müharibələrarası müharibə"
Melaib bildirib ki, İsrail Livandakı məqsədlərinə "Hizbullahla birbaşa münaqişəyə girmədən" nail olmağa çalışır.
Mövcud vəziyyəti "müharibələrarası müharibə" kimi xarakterizə edən Melaib, Təl-Əvivin "tammiqyaslı quru müharibəsinə girməmək üçün məhdud hücumlar həyata keçirməyə" diqqət yetirdiyini vurğuladı.
Hərbi ekspert, "tammiqyaslı müharibə"nin başlamasını ehtimal olunmayan hesab etdiyini bildirdi və Livan, ərəb ölkələri, Fransa və ABŞ-ın diplomatik səylərinin cənubda sabitliyi qorumağa yönəldiyini qeyd etdi.
Melaib, Hizbullahın son sərt ritorikasının "İran-ABŞ danışıqlarının uğursuzluğu ilə əlaqəli olduğunu" iddia etdi.
Hizbullahın baş katibi Qasimin açıqlamaları ilə bağlı Melaib, "Qasimin təhdidləri prezidentə və ya hökumətə yönəlmiş bir mesajdan daha çox partiyanın bazasının əhval-ruhiyyəsini yüksəltməyə yönəlmişdi" dedi.
"Tammiqyaslı müharibə ehtimalı azdır"
Təqaüdçü hərbi ekspert Hişam Caber də dedi: "İsrail Livana hücumlarını müxtəlif səviyyələrdə genişləndirəcək, lakin tammiqyaslı müharibə ehtimalı azdır".
Cabir həmçinin qeyd etdi ki, Livan infrastrukturunun birbaşa hədəfə alınması "ehtimal olunmur", çünki ABŞ buna icazə verməyəcək.
Hərbi ekspert Cabir, Vatikan prezidenti və Katolik Kilsəsinin mənəvi lideri Papa XIV Leonun bu ayın sonunda Livana səfərindən sonra İsrailin Livan ərazisinə hücumlarını genişləndirə biləcəyini iddia etdi.
Cabir, Hizbullah lideri Qasimin son açıqlamalarını "gözlənilən və təbii" adlandırdı və bəzi dairələrin Hizbullahın sükutunu tənqid etməyə başlaması ilə hərəkatın bazasında gərginliyin yarandığını və Qasimin "İsrailin hücumlarına cavab verməyə hazırıq" siqnalını verməsinə səbəb olduğunu qeyd etdi.
"İsrailin genişmiqyaslı müharibəyə başlaya biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar var"
Livanlı analitik Maysa Əbdül Xalik də qeyd etdi ki, Livanda silahları dövlət nəzarəti altında birləşdirmək planının yavaş həyata keçirilməsi ABŞ və İsraili narazı salıb və "İsrailin genişmiqyaslı müharibəyə başlaya biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlara" səbəb olub.
Əbdül Xaliq həmçinin bildirib ki, "xüsusilə İran-ABŞ münasibətləri ilə bağlı regional inkişaflar, Tehran tələb edərsə, Hizbullahı döyüş qaydalarını dəyişdirməyə vadar edə bilər".
Atəşkəs Sazişi
İsrail 2023-cü ilin oktyabr ayında Livana hücum etdi və 2024-cü ilin sentyabr ayına qədər bu hücum tammiqyaslı müharibəyə çevrildi. Müharibədə 4000-dən çox insan həlak oldu və təxminən 17000 nəfər yaralandı.
2024-cü ilin noyabr ayında Hizbullah və İsrail arasında əldə edilən atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, İsrailin atəşkəsi 4500 dəfədən çox pozduğu və yüzlərlə mülki şəxsin ölümünə və yaralanmasına səbəb olduğu bildirilir.
İsrail həmçinin son müharibə zamanı Livanda ələ keçirdiyi beş təpənin işğalını davam etdirir və onilliklərdir saxladığı bəzi ərazilərdə mövcudluğunu qoruyur.
aia.az
Tərcümə şöbəsi
Geri dön